Thanh toán không dùng tiền mặt đã gấp hơn 28 lần GDP, dữ liệu và AI chiếm sóng giai đoạn tới

Sáng nay (18/8/2026), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề: “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI” và thông điệp xuyên suốt: "Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số". 

Năm 2026 là năm thứ năm liên tiếp NHNN tổ chức chuỗi sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, đồng thời là năm tổng kết 5 năm triển khai Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. 

Phát biểu khai mạc, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng khẳng định, với chủ đề và thông điệp trên, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đang hướng tới việc tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả dựa trên ứng dụng AI có trách nhiệm để phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh, cho phép sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng một cách an toàn, thuận tiện, mọi nơi mọi lúc, giảm thiểu chi phí với thủ tục đơn giản, nhanh gọn, qua đó góp phần tạo động lực phát triển chung. 

“Là một trong các ngành, lĩnh vực được xác định có mức độ sẵn sàng cao, có ảnh hưởng hàng ngày tới người dân, cần ưu tiên chuyển đổi số trước, thời gian qua toàn ngành ngân hàng đã nỗ lực, tập trung triển khai đồng bộ kịp thời các Nghị quyết, chính sách của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Sự kiện ngày hôm nay đánh dấu hành trình chuyển đổi số 5 năm của ngành Ngân hàng”, Phó Thống đốc khẳng định.

Thông qua sự kiện năm 2026, thông điệp lớn nhất mà ngành Ngân hàng muốn gửi gắm là: Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà trước hết là câu chuyện phục vụ con người, mang lại tiện ích thiết thực, an toàn và thuận lợi hơn cho mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp trong đời sống hàng ngày… Dữ liệu và AI là phương tiện; mục tiêu cuối cùng vẫn là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Nhờ hành lang pháp lý ngân hàng số được hoàn thiện, suốt 5 năm qua, dịch vụ ngân hàng số phát triển mạnh. Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành ngân hàng được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thân thiện giàu tiện ích, đem lại giá trị thiết thực đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng.

Đến hết năm 2025, đã có gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán; nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch qua kênh số đạt mức trên 95%; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) gấp hơn 28 lần GDP. Trong giai đoạn 2021-2025, số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hằng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36%. Trong 6 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch TTKDTM tăng 34,28% về số lượng và tăng 12,24% về giá trị. 

Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTLNH) hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả. Các hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tiếp tục đẩy mạnh tích hợp, kết nối sản phẩm, dịch vụ, nền tảng với các ngành, lĩnh vực khác để cung cấp dịch vụ công qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông. Mạng lưới ATM, POS; mạng lưới chấp nhận thanh toán (POS/QR Code) phủ đến hầu hết các địa phương trên toàn quốc.

 NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với một số quốc gia khác. Các TCTD đã đầu tư mạnh cho hạ tầng số và ứng dụng công nghệ mới, ưu tiên kinh phí cho nghiên cứu, phát triển và an toàn, an ninh mạng, chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực số.

Cảnh báo cho hơn 4,9 triệu khách hàng, tội phạm lừa đảo giảm 65% trong 2 tháng

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an cho biết, số liệu gần đây cho thấy, tội phạm lừa đảo đã giảm 65% nhờ dữ liệu được cập nhật "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, thời gian tới, ngành ngân hàng không chỉ đi cùng khách hàng mà còn phải đứng ở vị trí trung gian, giúp người dân không chỉ tiếp cận được tín dụng mà còn tiếp cận nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác.  

Trong khi đó, NHNN cũng khẳng định, công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán; phòng chống tội phạm công nghệ cao được ngành ngân hàng chú trọng hàng đầu.

NHNN thường xuyên, chủ động theo dõi, chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. NHNN đã triển khai hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng, ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số. Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Từ thời điểm triển khai tính đến hết ngày 06/8/2026, hệ thống SIMO đã cảnh báo cho hơn 4,9 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5,5 nghìn tỷ đồng

Để hỗ trợ khách hàng giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch thanh toán, góp phần ngăn chặn nguy cơ lừa đảo gian lận, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức áp dụng thời gian chờ và thời gian chờ cho khách hàng cá nhân chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 1 năm liền kề trước đó”.

"Có thể khẳng định, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đang chuyển mạnh từ giai đoạn số hóa sang giai đoạn khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển hệ sinh thái số, đồng thời vẫn giữ vững yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Những kết quả này cho thấy ngành Ngân hàng không chỉ đi đầu trong chuyển đổi số mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số", NHNN khẳng định.