Theo PGS-TS.Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia trong lĩnh vực thực phẩm, việc sử dụng lợn mắc ASF làm nguyên liệu chế biến là cực kỳ nguy hiểm.

“Quá trình vận chuyển, lưu trữ lợn bệnh không chỉ là nguồn lây lan dịch ra cộng đồng mà còn có thể gây nhiễm bệnh sang đàn lợn khỏe. Lợn bệnh dù được nấu chín cũng không loại bỏ hoàn toàn độc tố sinh ra từ vi sinh vật, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cho người tiêu dùng”, PGS-TS. Thịnh cảnh báo.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, đồ hộp là sản phẩm đóng kín, nếu quy trình chế biến, tiệt trùng không tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, môi trường yếm khí có thể thuận lợi cho vi khuẩn botulinum phát triển. Đây là loại độc tố cực mạnh, liều lượng rất nhỏ cũng có thể gây tử vong.

Còn theo bác sỹ Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ASF là căn bệnh do virus thuộc họ Asfarviridae gây ra, với cấu trúc bền vững và khả năng tồn tại lâu dài trong môi trường cũng như các sản phẩm thịt chế biến.

Dù virus ASF không trực tiếp lây sang người, thịt từ lợn mắc ASF thực chất là mô bệnh lý chứa nhiều vi khuẩn nguy hiểm như liên cầu lợn cùng các độc tố bền nhiệt có thể gây ngộ độc nặng, suy đa cơ quan.

Việc tiêu thụ loại thịt này dù đã qua xử lý nhiệt vẫn tiềm ẩn nguy cơ viêm tiêu hóa kéo dài và tổn thương tiền ung thư. “Dù quy trình sản xuất đồ hộp, pate thường gia nhiệt ở 100 độ C, nhiệt độ này không thể phá hủy hoàn toàn các độc tố như histamine, endotoxin hay mycotoxin sinh ra từ thịt ôi thiu, lợn chết,” ông Thịnh nhấn mạnh.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đều khuyến cáo toàn bộ thịt lợn từ nguồn bệnh phải được tiêu hủy sinh học và tuyệt đối không được phép đưa vào chuỗi thực phẩm.

Bác sỹ Lê Văn Thiệu cũng cho biết, thịt lợn chết hoặc ôi thiu là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Listeria, cũng như ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây lợn. Người tiêu dùng nếu ăn phải có thể gặp rối loạn tiêu hóa nặng, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai.

Theo chuyên gia, khi ăn phải thực phẩm chứa độc tố, người tiêu dùng có thể xuất hiện các triệu chứng ngộ độc cấp tính như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.

Nếu cơ thể tiếp xúc trong thời gian dài với một lượng nhỏ độc tố từ thực phẩm không an toàn, nguy cơ tổn thương sức khỏe là rất lớn. Các độc chất này có thể âm thầm gây hại gan, thận, làm suy giảm hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc ung thư về lâu dài.

Khi nghi ngờ đã sử dụng thực phẩm bẩn hoặc thực phẩm không bảo đảm an toàn, người dân cần ngừng ăn ngay lập tức, không tiếp tục sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào. Người có dấu hiệu bất thường nên đi khám sớm để được theo dõi, đánh giá và xử trí kịp thời, tuyệt đối không chủ quan tự theo dõi triệu chứng tại nhà.

Bên cạnh đó, người dân cần thông báo nguồn gốc thực phẩm nghi ngờ cho cơ quan chức năng để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý. Phần thực phẩm còn lại cũng không nên tiếc rẻ hay đun nấu lại để sử dụng.

Vụ việc sử dụng nguyên liệu không đảo bảo chất lượng để chế biến thực phẩm một lần nữa cho thấy vai trò quan trọng của việc tuân thủ nghiêm Luật An toàn thực phẩm và trách nhiệm của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng thực phẩm chế biến.

Các chuyên gia nhấn mạnh cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để vừa răn đe, vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời nâng cao niềm tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm thực phẩm đóng hộp hợp pháp và an toàn.

Trước đó, sau khi xảy ra một số vụ việc ngộ độc thực phẩm liên quan đến đồ hộp, Bộ Y tế đã đưa ra cảnh báo về các loại thực phẩm đóng hộp có nguy cơ nhiễm độc botulinum, một loại vi khuẩn gây ngộ độc nguy hiểm có thể dẫn đến liệt cơ, khó thở và tử vong.

4 loại thực phẩm dễ nhiễm độc botulinum theo cảnh báo của Bộ Y tế gồm sản phẩm từ thịt, gan và cá đóng hộp: Các loại pate đóng hộp, thịt hộp, cá hộp, xúc xích đóng hộp có thể trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn botulinum phát triển nếu quy trình đóng gói và tiệt trùng không đảm bảo. Vi khuẩn này phát triển mạnh mẽ trong môi trường yếm khí (thiếu oxy), tạo thành độc tố nguy hiểm.

Đồ hộp tự làm: Những thực phẩm tự làm như rau củ muối chua, ngâm dầu hoặc đóng lọ (ví dụ: dưa chuột ngâm, cà muối) cũng rất dễ bị nhiễm khuẩn botulinum nếu quá trình tiệt trùng không kỹ càng. Vi khuẩn có thể phát triển trong môi trường thiếu oxy của các loại thực phẩm này.

Rau củ đóng hộp: Những loại rau củ như ngô, đậu Hà Lan, đậu xanh, củ cải đường, măng, nấm… khi đóng hộp có thể là nơi lý tưởng cho botulinum phát triển nếu không đủ nhiệt độ tiêu diệt bào tử vi khuẩn trong quá trình chế biến.

Sản phẩm hút chân không hoặc để lâu trong môi trường yếm khí: Các thực phẩm như xúc xích hun khói, thịt muối, thực phẩm lên men nếu không bảo quản đúng cách cũng có thể bị nhiễm độc botulinum do vi khuẩn phát triển trong môi trường thiếu oxy.

Để nhận diện thực phẩm đóng hộp bị nhiễm khuẩn botulinum, người tiêu dùng có thể quan sát những dấu hiệu bên ngoài hộp như: hộp bị phồng, rỉ sét, móp méo hoặc rò rỉ. Khi mở hộp, nếu thực phẩm có mùi lạ, hôi hoặc chua, nước trong hộp bị đục hoặc có bọt khí, đây có thể là dấu hiệu của sự nhiễm khuẩn.

Bộ Y tế khuyến cáo không nên nếm thử nếu nghi ngờ thực phẩm bị nhiễm khuẩn để tránh những hậu quả nguy hiểm.

Để đảm bảo an toàn, Bộ Y tế khuyến cáo người tiêu dùng nên bảo quản thực phẩm đóng hộp ở nơi khô ráo, thoáng mát, với nhiệt độ từ 15-25°C. Tránh ánh nắng trực tiếp, nơi có nhiệt độ cao hoặc độ ẩm cao, vì những điều kiện này sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Sau khi mở hộp, người tiêu dùng không nên để thực phẩm trong hộp gốc, mà nên chuyển sang hộp sạch để bảo quản, vì lớp kim loại bên trong có thể bị oxy hóa và ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm. Thực phẩm đã mở hộp cần được bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng trong vài ngày, tùy thuộc vào từng loại thực phẩm.

Đối với những thực phẩm có nguy cơ cao nhiễm khuẩn như pate, cá hộp, thịt hộp, hay thực phẩm tự làm, người tiêu dùng cần hâm nóng kỹ trước khi ăn để tiêu diệt vi khuẩn. Bộ Y tế khuyến cáo nên đun sôi ít nhất 10-15 phút trước khi sử dụng. Cũng không nên để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi mở hộp.

Ngộ độc botulinum là một bệnh lý nguy hiểm, có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, người tiêu dùng cần thận trọng trong việc sử dụng và bảo quản thực phẩm đóng hộp, đặc biệt là các sản phẩm tự làm hoặc không đảm bảo vệ sinh. Tuân thủ các quy tắc an toàn thực phẩm là cách tốt nhất để ngăn ngừa những nguy cơ tiềm ẩn từ thực phẩm không an toàn.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhấn mạnh, người tiêu dùng cần thận trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn thực phẩm để không xảy ra hậu quả đáng tiếc.