Trong khuôn khổ Chương trình Nghiên cứu toàn quốc về các Doanh nghiệp Kiến tạo Giá trị hàng đầu Việt Nam, Viet Research phối hợp với Báo tài chính - Đầu tư (Bộ tài chính) phát triển chương trình VALUE500 - Top 500 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam, gắn kết với các nghiên cứu chuyên sâu VALUE10 nhằm nhận diện những doanh nghiệp tiêu biểu trong từng ngành kinh tế.

Trên cơ sở đó, Viet Research và Báo Tài chính - Đầu tư công bố Top 10 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam 2026 ngành Vật liệu xây dựng, ghi nhận những doanh nghiệp nổi bật về tầm vóc, chất lượng tăng trưởng và năng lực kiến tạo giá trị.

Danh sách đầy đủ Top 10 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam 2026 ngành Vật liệu xây dựng và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình https://value10.vn/

Hướng tới những doanh nghiệp “Lớn và Tốt”

VALUE500 và VALUE10 được phát triển theo định hướng nhận diện những doanh nghiệp “Lớn và Tốt” - Big & Best. Trong đó, “Lớn” không chỉ thể hiện ở quy mô mà còn ở vị thế và sức ảnh hưởng; “Tốt” được phản ánh qua chất lượng tăng trưởng, năng lực đổi mới, quản trị và khả năng tạo ra giá trị bền vững.

Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng đánh giá doanh nghiệp trên thế giới, tiêu biểu như các bảng xếp hạng World’s Best Companies (Các Công ty Tốt nhất Thế giới) và Asia-Pacific’s Best Companies (Các Công ty Tốt nhất châu Á - Thái Bình Dương) do Tạp chí TIME của Hoa Kỳ phối hợp với Statista thực hiện. Các bảng xếp hạng này xem xét kết quả kinh doanh cùng với mức độ hài lòng của người lao động và tính minh bạch về phát triển bền vững, phản ánh cách nhìn ngày càng toàn diện về chất lượng và giá trị của doanh nghiệp.

Trên tinh thần đó, VALUE500 và VALUE10 hướng tới nhận diện những doanh nghiệp vừa có tầm vóc, vừa có năng lực chuyển hóa các nguồn lực thành giá trị dài hạn. Đối với ngành Vật liệu xây dựng, năng lực này thể hiện ở khả năng cung ứng vật liệu chất lượng, nâng cao hiệu quả sản xuất, tối ưu tài nguyên và phát triển các sản phẩm có giá trị sử dụng lâu dài, qua đó đóng góp vào chất lượng công trình và sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Ngành Vật liệu xây dựng: Từ quy mô sản lượng đến năng lực kiến tạo giá trị xanh

Kinh tế thế giới năm 2026 tiếp tục tăng trưởng trong bối cảnh phân hóa, với những biến động về thương mại, năng lượng và chi phí vốn tạo sức ép lên các ngành sử dụng nhiều tài nguyên. Theo IMF, tăng trưởng toàn cầu được dự báo đạt 3,0%, thấp hơn mức bình quân 3,5% của giai đoạn 2024-2025. Cùng với đó, yêu cầu giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đang định hình lại năng lực cạnh tranh của ngành Vật liệu xây dựng.

Tại Việt Nam, tăng trưởng kinh tế và đầu tư hạ tầng tiếp tục tạo động lực cho ngành. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 8,18%, ngành xây dựng tăng 9,51%; giải ngân đầu tư công đến hết tháng 7 tăng 86,8 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ. Theo Bộ Xây dựng, doanh thu hằng năm của ngành Vật liệu xây dựng, bao gồm thép xây dựng, ước đạt khoảng 1,25 triệu tỷ đồng. Quy mô này phản ánh năng lực cung ứng đáng kể của ngành, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thác công suất, kiểm soát chi phí và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Đổi mới xanh gắn với năng suất, mở rộng giá trị từ hiệu quả sản xuất

Trong bối cảnh chi phí tài nguyên tạo sức ép lên hoạt động sản xuất và các tiêu chuẩn môi trường được nâng cao, đổi mới sáng tạo đang trở thành hướng đi quan trọng để doanh nghiệp Vật liệu xây dựng cải thiện năng lực cạnh tranh. Khảo sát quý III/2026 của Viet Research ghi nhận 80% doanh nghiệp tập trung đổi mới xanh, 75% chú trọng cải tiến quy trình sản xuất. Sự tập trung vào hai lĩnh vực này phản ánh đặc trưng đổi mới của ngành, khi hiệu quả kinh tế gắn chặt với khả năng kiểm soát tiêu hao nguyên liệu, năng lượng và chất lượng đầu ra.

Những nỗ lực đổi mới đã mang lại kết quả tích cực, nổi bật ở nâng cao năng suất và hiệu quả vận hành (75%), cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ (65%) và giảm chi phí hoặc thời gian sản xuất (60%). Điều này cho thấy giá trị của đổi mới trước hết được ghi nhận ở hiệu suất sản xuất, tạo cơ sở để doanh nghiệp cải thiện khả năng cạnh tranh về giá và chất lượng. Tuy nhiên, tỷ lệ tự đánh giá ở mức dẫn dắt mới đạt 15%, trong khi 50% đang triển khai, mở rộng ứng dụng. Khoảng cách về mức độ triển khai đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, chuẩn hóa quy trình và nhân rộng các giải pháp đã chứng minh hiệu quả.

Nhân lực kỹ thuật - nền tảng nâng cao hiệu suất và làm chủ công nghệ

Quá trình tự động hóa và hiện đại hóa sản xuất đòi hỏi doanh nghiệp Vật liệu xây dựng chú trọng phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn kỹ thuật cao. Khảo sát Viet Research quý III/2026 ghi nhận 68,2% doanh nghiệp đánh giá việc tuyển dụng nhân sự kỹ thuật cao ở mức khó hoặc rất khó; 63,6% gặp khó khăn tương tự đối với chuyên gia và nhân sự có kinh nghiệm chuyên sâu. Những kết quả này phản ánh áp lực tuyển dụng ở các vị trí đòi hỏi năng lực vận hành công nghệ, kiểm soát chất lượng và tối ưu quy trình sản xuất, đặt ra yêu cầu củng cố đội ngũ chuyên môn để đáp ứng quá trình chuyển đổi sản xuất.

Trước yêu cầu đó, doanh nghiệp đang chú trọng đầu tư cho nguồn nhân lực, với 54,5% dự kiến tăng ngân sách lương và phúc lợi trong năm tới. Cùng với chính sách đãi ngộ, đào tạo chuyên môn, phát triển kỹ năng và lộ trình nghề nghiệp là những hướng ưu tiên nhằm thu hút, giữ chân nhân sự kỹ thuật.

ESG từ ưu tiên môi trường đến nâng cao năng lực quản trị bền vững

Đối với ngành Vật liệu xây dựng, trách nhiệm môi trường gắn trực tiếp với hoạt động khai thác, sản xuất và sử dụng tài nguyên. Khảo sát Viet Research quý III/2026 ghi nhận 70% doanh nghiệp ưu tiên môi trường và biến đổi khí hậu trong hoạt động CSR, tiếp đến là cứu trợ thiên tai (65%). Định hướng này phản ánh sự quan tâm đến những vấn đề có liên hệ mật thiết với đặc trưng hoạt động của ngành. Tuy nhiên, mức độ đưa ESG vào chiến lược kinh doanh vẫn có sự phân hóa: 58% doanh nghiệp đang tích hợp ở bước đầu hoặc từng phần, trong khi 37% đạt mức cao hoặc toàn diện. Tỷ lệ công bố báo cáo phát triển bền vững định kỳ đạt 55%, cho thấy những tiến triển trong minh bạch thông tin, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì cơ chế đo lường và báo cáo nhất quán hơn.

Triển vọng kinh doanh của ngành tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực, với 70% doanh nghiệp khảo sát bày tỏ sự lạc quan hoặc rất lạc quan trong 12 tháng tới. Để hiện thực hóa kỳ vọng này, doanh nghiệp cần đồng thời nâng cao hiệu suất sản xuất, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật và hoàn thiện quản trị ESG. Khả năng kết nối các yếu tố đó sẽ quyết định mức độ chuyển hóa lợi thế quy mô thành giá trị kinh tế, giá trị sử dụng và giá trị xã hội trong dài hạn.

Giải mã Công thức Kiến tạo Giá trị của doanh nghiệp dẫn đầu

Không chỉ dừng lại ở việc nhận diện và tôn vinh doanh nghiệp, Viet Research đang từng bước phát triển hệ thống Công thức Kiến tạo Giá trị - Value Creation Formulas, nhằm nghiên cứu những chiến lược, mô hình và năng lực đứng sau thành công của các doanh nghiệp dẫn đầu.

Với ngành Vật liệu xây dựng, công thức bước đầu được phác họa như sau: 

Trong công thức này, năng lực sản xuất là nền móng, bảo đảm khả năng cung ứng ổn định về quy mô và chất lượng. Công nghệ tiết kiệm tài nguyên đóng vai trò động lực, giúp giảm tiêu hao năng lượng, nguyên liệu và tác động môi trường. Hiệu quả vận hành cùng năng lực đội ngũ là hệ số nhân, quyết định khả năng chuyển hóa đầu tư công nghệ thành năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh doanh.

Hai vế sau thể hiện kết quả và phạm vi lan tỏa của giá trị. Vật liệu có chất lượng ổn định, độ bền và hiệu năng cao góp phần nâng hiệu quả sử dụng công trình, giảm chi phí bảo trì và tiêu hao trong vòng đời sử dụng. Giá trị tạo ra từ đó được mở rộng từ doanh nghiệp đến khách hàng, ngành xây dựng và cộng đồng, đồng thời tạo nguồn lực cho tái đầu tư và phát triển bền vững.

Thông qua hệ thống nghiên cứu VALUE500 và VALUE10, Viet Research hướng tới phát triển ba lớp giá trị: Recognize - Decode - Learn (Nhận diện - Giải mã - Lan tỏa tri thức). Bên cạnh các bảng xếp hạng, chương trình dự kiến từng bước hình thành các nghiên cứu chuyên sâu, hồ sơ doanh nghiệp điển hình và những bài học thực tiễn có thể chia sẻ trong cộng đồng doanh nghiệp.

Theo định hướng này, VALUE500 và VALUE10 hướng tới trở thành hệ quy chiếu và nền tảng tri thức về năng lực kiến tạo giá trị tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong danh sách Top 10 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam 2026 – Ngành Vật liệu xây dựng dự kiến được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 12/2026. Thông tin về chương trình: https://value10.vn/; https://value500.vn/; https://vietresearch.vn/.