Đang hoàn thiện khung pháp lý để triển khai hỗ trợ lãi suất 2% với tín dụng xanh
Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, các chính sách hỗ trợ tín dụng xanh đang rõ nét hơn. Hiện tại, NHNN đang hoàn thiện khung pháp lý để triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất 2% với doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện dự án xanh.
TIN LIÊN QUAN
| Bà Phạm Thị Thanh Tùng – Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước). |
Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của ngành Ngân hàng, để đảm bảo đủ nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển xanh của nền kinh tế thì cần nhiều kênh dẫn vốn khác đi kèm đó là các cơ chế khuyến khích, ưu tiên từ Chính phủ.
Thực tế cho thấy, quy mô và tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh đang gia tăng mạnh mẽ. Nếu năm 2017 chỉ có 15 tổ chức tín dụng tham gia cho vay xanh, thì đến nay con số này đã tăng lên 78. Tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng xanh bình quân đạt khoảng 22–23%/năm, với quy mô khoảng 780 nghìn tỷ đồng, chiếm 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế.
Theo lãnh đạo Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, dòng vốn này hiện tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực như nông nghiệp xanh (khoảng 33%), năng lượng tái tạo (22%), công trình xanh và giao thông vận tải xanh. Điều này cho thấy các ngân hàng đã chủ động tích hợp mục tiêu xanh vào chiến lược kinh doanh của mình.
Về phía cơ chế chính sách, cần khẳng định rằng Ngành ngân hàng không áp dụng hạn mức riêng cho tín dụng xanh, mà luôn xác định đây là một trong những động lực tăng trưởng mới và ưu tiên bố trí nguồn lực phù hợp. Trong thời gian qua, các tổ chức tín dụng chủ yếu sử dụng chính nguồn lực của mình để giảm lãi suất, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp chuyển đổi xanh, trong khi chưa có nhiều hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, theo định hướng mới, Nhà nước sẽ có vai trò hỗ trợ rõ nét hơn. Cụ thể, các nghị quyết gần đây đã đề cập việc hỗ trợ lãi suất khoảng 2% cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện dự án xanh, kinh tế tuần hoàn hoặc theo tiêu chuẩn ESG. Hiện NHNN đang hoàn thiện khung pháp lý để triển khai chính sách này, sau khi danh mục phân loại xanh, danh mục ESG… được ban hành đầy đủ.
“Có thể thấy, với sự vào cuộc đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn triển khai, tín dụng ngân hàng đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những nguồn lực then chốt, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của nền kinh tế”, bà Tùng khẳng định.
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang tái cấu trúc theo hướng bền vững, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành áp lực hiện hữu, quyết định sự sinh tồn của doanh nghiệp và tính tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.
Chuyển đổi xanh không chỉ do áp lực cạn kiệt tài nguyên hay sự suy giảm môi trường mà còn do các rào cản thương mại xanh đang ngày càng gia tăng và trở thành “luật chơi mới” trong thương mại toàn cầu.
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường cho rằng, các cơ chế như điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), quy định chống phá rừng hay các tiêu chuẩn môi trường khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn đã và đang tạo ra áp lực trực tiếp đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.
Ngay cả khi còn trong giai đoạn chuyển tiếp, yêu cầu báo cáo phát thải cũng đã là gánh nặng đáng kể đối với doanh nghiệp. Đáng chú ý, các rào cản này không chỉ xuất phát từ mục tiêu môi trường mà còn mang yếu tố bảo hộ thương mại, buộc các quốc gia xuất khẩu phải thích ứng nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi giá trị toàn cầu. Song song với đó, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh.
Nhìn tổng thể, chuyển đổi xanh đặt ra những thách thức chưa từng có, từ nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng đến rủi ro đối với sự tồn tại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, “nếu được tiếp cận đúng hướng, đây cũng chính là cơ hội để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển và củng cố năng lực cạnh tranh quốc gia. Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có chuyển đổi hay không, mà là chuyển đổi như thế nào để vừa đáp ứng yêu cầu quốc tế, vừa đảm bảo lợi ích lâu dài của nền kinh tế”, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ khẳng định.
Đương nhiên, chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội với ngành ngân hàng. Thách thức nằm ở việc cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và yêu cầu hỗ trợ nền kinh tế, trong khi cơ hội đến từ việc mở rộng thị trường tín dụng xanh – một lĩnh vực được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong thời gian tới. Điều quan trọng là cần có một cơ chế chính sách đủ rõ ràng và ổn định để ngân hàng yên tâm triển khai, đồng thời thu hút được dòng vốn quốc tế.
Có thể thấy, chuyển đổi xanh là bài toán liên ngành, trong đó tài chính – ngân hàng giữ vai trò trung tâm trong việc dẫn dắt dòng vốn. Khi chính sách được hoàn thiện, nguồn lực được khơi thông và công nghệ được đổi mới, chuyển đổi xanh mới thực sự trở thành chìa khóa giúp nền kinh tế tiết kiệm nguồn lực và phát triển bền vững.
Tin liên quan
Tin khác