Trong khi các trường tốp đầu tiếp tục ghi nhận mức cạnh tranh gay gắt và điểm chuẩn cao kỷ lục, nhiều trường ở khu vực ngoại thành lại có điểm đầu vào rất thấp. Sự phân hóa ngày càng rõ nét đặt ra bài toán về chất lượng giáo dục và sự cân bằng trong mạng lưới trường học.

Kết quả tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại hai đô thị lớn nhất cả nước cho thấy sức nóng của cuộc đua vào các trường công lập chất lượng cao vẫn chưa hạ nhiệt. Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng là thực tế phân hóa ngày càng mạnh giữa các cơ sở giáo dục.

Tại Hà Nội, theo công bố của Sở Giáo dục và Đào tạo, có 14 trường THPT công lập có điểm chuẩn từ 24 điểm trở lên. Dẫn đầu toàn thành phố là THPT Yên Hòa, THPT Kim Liên và THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông với cùng mức 26 điểm, tương đương trung bình 8,66 điểm mỗi môn.

Đây cũng là những trường có tỷ lệ cạnh tranh cao nhất. Riêng THPT Yên Hòa ghi nhận tỷ lệ chọi 1/3,36 với gần 2.570 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 cho 765 chỉ tiêu tuyển sinh. Nhiều trường nổi tiếng khác như Nguyễn Thị Minh Khai, Nhân Chính, Phan Đình Phùng, Việt Đức, Trần Phú hay Thăng Long tiếp tục nằm trong nhóm có sức hút lớn với tỷ lệ chọi trên 1/2.

Kỳ thi năm nay cũng ghi nhận thí sinh có điểm xét tuyển cao nhất Hà Nội là em Trần Minh Hà, học sinh Trường THCS-THPT Newton. Với 9,25 điểm Ngữ văn, 9,5 điểm Toán, 10 điểm Tiếng Anh cùng 1 điểm ưu tiên, nữ sinh đạt tổng điểm 29,75.

Trái ngược với bức tranh sôi động tại các trường tốp đầu, nhiều trường khu vực ngoại thành lại có điểm chuẩn khá thấp. THPT Hoài Đức A lấy 22 điểm, THPT Đan Phượng 21,25 điểm, nhưng một số trường chỉ lấy từ 17 đến 20 điểm.

Đáng chú ý nhất là Trường Tiểu học, THCS và THPT Minh Châu với điểm chuẩn chỉ 8,5 điểm, mức thấp nhất toàn thành phố. Điều đó đồng nghĩa thí sinh chỉ cần đạt trung bình khoảng 2,83 điểm mỗi môn vẫn có thể trúng tuyển. THPT Mỹ Đức C cũng gây bất ngờ khi lấy 9 điểm, thấp hơn năm trước tới 3,5 điểm.

Theo nhiều nhà quản lý giáo dục, hiện tượng này phản ánh sự chênh lệch về điều kiện học tập, xu hướng lựa chọn trường của học sinh cũng như biến động dân số giữa các khu vực. Nhiều trường ngoại thành vẫn gặp khó khăn trong tuyển sinh do số lượng học sinh đăng ký nguyện vọng thấp hơn chỉ tiêu được giao.

Không chỉ Hà Nội, tại TP.HCM cuộc cạnh tranh vào các trường chuyên cũng trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, số lượng học sinh đăng ký dự thi vào bốn trường THPT chuyên tăng đột biến trong năm nay.

Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong tiếp tục là tâm điểm với 5.738 hồ sơ dự tuyển cho 805 chỉ tiêu, nâng tỷ lệ chọi từ 4,9 lên 7,13. Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa có 2.521 thí sinh đăng ký cho 525 chỉ tiêu, tỷ lệ chọi tăng lên 4,8.

Trong khi đó, THPT chuyên Hùng Vương ghi nhận tỷ lệ chọi 3,35 và THPT chuyên Lê Quý Đôn đạt 2,52. Việc số lượng thí sinh đăng ký vào các trường chuyên tăng mạnh cho thấy nhu cầu tiếp cận môi trường học tập chất lượng cao ngày càng lớn. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho xu hướng phụ huynh và học sinh ngày càng chú trọng đầu tư cho giáo dục chuyên sâu ngay từ bậc phổ thông.

Nhìn từ kết quả tuyển sinh năm nay, có thể thấy bức tranh giáo dục phổ thông tại hai đô thị lớn đang xuất hiện hai xu hướng song hành. Một mặt, các trường tốp đầu và trường chuyên ngày càng trở thành điểm đến được săn đón, tạo nên cuộc cạnh tranh quyết liệt. Mặt khác, không ít trường vẫn gặp khó khăn trong tuyển sinh do khoảng cách về chất lượng, điều kiện học tập và sức hút thương hiệu.

Sự phân hóa này không chỉ phản ánh xu hướng lựa chọn của phụ huynh, học sinh mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục đồng đều giữa các địa bàn. Bởi mục tiêu cuối cùng của giáo dục không chỉ là tạo ra những ngôi trường có điểm chuẩn cao, mà còn bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận môi trường học tập chất lượng, phù hợp với năng lực và điều kiện của mình.

Trong bối cảnh Hà Nội có gần 124.000 thí sinh dự thi nhưng chỉ khoảng 81.500 em được vào trường công lập, còn TP.HCM ghi nhận tỷ lệ cạnh tranh ngày càng khốc liệt ở các trường chuyên, kỳ tuyển sinh lớp 10 năm 2026 tiếp tục cho thấy áp lực không nhỏ đối với học sinh và phụ huynh.

Đồng thời, đây cũng là lời nhắc về sự cần thiết phải phát triển cân bằng hệ thống giáo dục phổ thông, thu hẹp khoảng cách giữa các trường học, các khu vực và tạo thêm nhiều cơ hội học tập chất lượng cho học sinh trên cả nước