Tái cấu trúc không gian phát triển theo mô hình: 3 hành lang – 7 cực – 2 vùng động lực

Ngày 27/2, HĐND tỉnh Quảng Trị đã thông qua Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo tờ trình của UBND tỉnh Quảng Trị, Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 có phạm vi bao gồm toàn bộ phần lãnh thổ đất liền và phần không gian biển của tỉnh Quảng Trị (sau hợp nhất) với 78 đơn vị hành chính cấp xã (8 phường, 69 xã và 1 đặc khu), phía Bắc giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía Nam giáp thành phố Huế, phía Đông giáp biển Đông, phía Tây giáp nước CHDCND Lào.

Trên nền tảng đó, quy hoạch điều chỉnh xác định cấu trúc không gian phát triển theo mô hình “3 hành lang kinh tế”, “7 cực tăng trưởng” và “2 vùng động lực”.

Ba hành lang phát triển được xem là “xương sống” của toàn bộ cấu trúc kinh tế - đô thị. Hành lang Bắc – Nam gắn với cao tốc Bắc – Nam phía Đông, Quốc lộ 1A, đường sắt quốc gia và tương lai là đường sắt tốc độ cao, kết nối chuỗi đô thị, công nghiệp, cảng biển, sân bay và các trung tâm dịch vụ ven biển. Đây là trục động lực chính điều phối sự phát triển giữa vùng ven biển và vùng miền núi, đồng thời giữ vai trò liên kết liên vùng.

Hành lang Bắc – Nam phía Tây, gắn với đường Hồ Chí Minh, được định hướng là trục kinh tế rừng, năng lượng tái tạo và hành lang sinh thái – quốc phòng chiến lược. Trong khi đó, các trục Đông – Tây xuyên Á như Cha Lo – Hòn La và Lao Bảo – Đông Hà – Cửa Việt, La Lay – Mỹ Thủy giữ vai trò cửa ngõ ra biển của Lào, Đông Bắc Thái Lan và khu vực sông Mê Kông, phát huy tối đa lợi thế của Hành lang kinh tế Đông – Tây (EWEC).

Bảy cực tăng trưởng được xác định theo hướng đa trung tâm, phân bố tương đối cân bằng giữa Bắc – Nam, ven biển – miền núi. Trong đó, cực Hòn La – Ba Đồn – Quảng Trạch là trung tâm công nghiệp, năng lượng và cảng biển phía Bắc; cực Đồng Hới – Hoàn Lão là trung tâm hành chính, du lịch, dịch vụ chất lượng cao; cực Đông Hà – Quảng Trị giữ vai trò hạt nhân thương mại, logistics và đầu mối giao thương trên EWEC.

Cực Khu kinh tế Đông Nam là trung tâm công nghiệp - dịch vụ - logistics ven biển, giữ vị trí chiến lược trong chuỗi cảng biển và khu kinh tế ven biển Bắc Trung Bộ; đồng thời là điểm kết nối quan trọng giữa hành lang ven biển với Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC)...

Đáng chú ý, không gian phát triển gắn chặt với Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tạo thành chuỗi liên kết du lịch sinh thái – thám hiểm – nghỉ dưỡng tầm cỡ quốc tế. Đây được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để định vị thương hiệu du lịch Quảng Trị trong giai đoạn mới.

Hai phân vùng phát triển gồm vùng đồng bằng – ven biển – vùng biển (vùng động lực tăng trưởng chủ yếu) và vùng miền núi – cửa khẩu – biên giới phía Tây. Vùng ven biển tập trung hệ thống đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và các trung tâm dịch vụ chất lượng cao, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng. Vùng miền núi phía Tây ưu tiên bảo vệ rừng, phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế cửa khẩu và du lịch sinh thái, gắn với bảo đảm quốc phòng – an ninh.

Định vị “4 trụ cột” chiến lược

Trên nền tảng không gian mới, quy hoạch điều chỉnh xác định “4 trụ cột” phát triển gồm: năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Đồng thời lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá chiến lược.

Về công nghiệp, Quảng Trị định hướng trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung, với trọng tâm là điện gió, điện mặt trời, LNG và công nghiệp phụ trợ năng lượng. Các khu kinh tế ven biển như Khu kinh tế Đông Nam và Khu kinh tế Hòn La được xác định là hạ tầng động lực, phát triển theo hướng xanh, công nghệ cao, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện môi trường.

Tỉnh cũng chủ trương đón đầu làn sóng đầu tư mới trong các lĩnh vực công nghệ cao như vật liệu bán dẫn, công nghiệp hàng không vũ trụ, công nghiệp nội dung số.

Logistics và kinh tế biển được xem là “mạch máu” của nền kinh tế. Hệ thống cảng biển nước sâu, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Lao Bảo, La Lay được quy hoạch đồng bộ, kết nối chặt chẽ với cao tốc, quốc lộ và đường sắt, hình thành mạng lưới trung chuyển hàng hóa liên vùng và quốc tế. Kinh tế biển phát triển theo hướng đa ngành, từ du lịch biển – đảo, công nghiệp ven biển, nuôi trồng – khai thác thủy sản đến năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn. Bên cạnh Phong Nha – Kẻ Bàng, các không gian như Cửa Việt – Cửa Tùng – Cồn Cỏ, hành lang du lịch DMZ, tuyến Khe Sanh – Lao Bảo… được tổ chức theo mô hình đa cực, liên kết vùng và liên thông hành lang kinh tế. Mục tiêu đến năm 2030 đón từ 13–15 triệu lượt khách, từng bước đưa Quảng Trị trở thành trung tâm du lịch mạo hiểm của châu Á và điểm đến của khát vọng hòa bình.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh định hướng phát triển theo hướng xanh, sinh thái, công nghệ cao; hình thành các vùng sản xuất tập trung, vùng rừng gỗ lớn đạt chứng chỉ bền vững, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học và kinh tế tuần hoàn. Mục tiêu đến năm 2030 hình thành hai khu nông nghiệp và lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao cấp tỉnh, xây dựng Quảng Trị thành trung tâm cung cấp gỗ nguyên liệu và chế biến gỗ của khu vực miền Trung.

Song song với phát triển kinh tế, quy hoạch điều chỉnh đặt ra hệ thống chỉ tiêu xã hội, môi trường và chuyển đổi số:  GRDP tăng bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026-2030, thu ngân sách đạt trên 80.000 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt trên 145 triệu đồng; tỷ lệ che phủ rừng khoảng 61%; 100% chất thải nguy hại và chất thải y tế được xử lý; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo trên 35%; sản lượng điện sản xuất đạt trên 30.000 triệu KWh; số lượt khách du lịch đạt từ 13 tới 15 triệu lượt khách.

Tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Trị được định vị là tỉnh có cơ cấu công nghiệp – dịch vụ hiện đại, là cực tăng trưởng mới của vùng Bắc Trung Bộ, một trong những trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước.