Chiều 1/6, tại TP. Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì làm việc với lãnh đạo TP. Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Bắc Ninh để triển khai ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà ở xã hội (NOXH), nhà ở cho thuê.

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã tập trung rà soát, đánh giá thực trạng và nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn; nhận diện và đánh giá những vướng mắc, khó khăn, xác định thẩm quyền xử lý; thảo luận mô hình, cách làm phù hợp với đặc thù của từng địa phương; phát huy vai trò của Quỹ nhà ở địa phương và cơ chế huy động nguồn lực; các giải pháp về quy hoạch, quỹ đất, thu hút đầu tư; kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay, chính sách, pháp luật về nhà ở cho thuê được quy định tại Luật Nhà ở 2023, Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NOXH trên phạm vi toàn quốc, theo đó bao gồm các chính sách cho thuê của nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà ở riêng lẻ do người dân tự xây để cho thuê, Quỹ nhà ở quốc gia.

TP. Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình đều là những địa bàn có tốc độ công nghiệp hóa cao, nhu cầu về NOXH và nhà ở cho thuê rất lớn.

Hải Phòng đã chủ động, đi tiên phong trong việc kiện toàn Quỹ nhà ở địa phương khi ban hành văn bản giao Quỹ Đầu tư phát triển thành phố thực hiện chức năng này. Hải Phòng cũng là điểm sáng trong phát triển nhà ở xã hội, giai đoạn 2021 - 2025, Thành phố đã hoàn thành 16.679 căn (riêng năm 2025 hoàn thành 10.775/10.694 căn - vượt chỉ tiêu); đang triển khai 65 dự án với tổng quy mô 80.028 căn, dự kiến hoàn thành 54.444 căn giai đoạn 2021 - 2030, vượt 110% chỉ tiêu 49.400 căn của Chính phủ.

Một số mô hình thực tiễn đã có như ký túc xá Pegatron (Tổ hợp KCN DEEP C Hải Phòng), LG Display tại KCN Tràng Duệ, TP. Hải Phòng (1.340 phòng).. đã cho thấy doanh nghiệp khu công nghiệp có khả năng và sẵn sàng tham gia đầu tư nhà ở cho công nhân nếu có cơ chế phù hợp.

Theo chỉ tiêu được Chính phủ giao tại Nghị quyết số 07/NQ-CP, giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng phải hoàn thành 32.850 căn, riêng năm 2026 là 6.700 căn. Hiện Thành phố đang triển khai 34 dự án với quy mô khoảng 50.503 căn hộ, trong đó có 10 dự án đang thi công với khoảng 20.802 căn.

Đối với nhà ở cho thuê, Hải Phòng hiện có 14.982 phòng, căn hộ thuộc tài sản công, gồm nhà ở công vụ, nhà sinh viên và nhà ở cũ thuộc tài sản công; đồng thời có thêm 2.084 phòng, căn hộ do doanh nghiệp đầu tư, bao gồm nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân.

Tại Bắc Ninh, địa phương dẫn đầu nhóm 5 tỉnh, thành trên về kết quả phát triển NOXH khi đã hoàn thành 31.221 căn trong giai đoạn 2021-2025. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh được giao hoàn thành 119.073 căn, trong đó riêng năm 2026 là 19.900 căn. Hiện tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ 16 dự án với quy mô 17.569 căn hộ.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh đã hoàn thành 2.876 căn NOXH trong giai đoạn 2021-2025 và đang triển khai 8 dự án với quy mô khoảng 7.414 căn hộ để thực hiện mục tiêu 15.387 căn trong giai đoạn tới.

Tại Ninh Bình, địa phương đã hoàn thành 5.425 căn NOXH trong giai đoạn 2021-2025; hiện đang triển khai 29 dự án với quy mô khoảng 32.229 căn hộ, trong đó có 8 dự án đang được đầu tư xây dựng với quy mô 7.708 căn.

Trong khi đó, Hưng Yên đã hoàn thành 4.573 căn NOXH giai đoạn 2021-2025 và đang triển khai 9 dự án với quy mô khoảng 6.172 căn hộ để thực hiện mục tiêu hoàn thành 44.750 căn trong giai đoạn 2026-2030.

Đối với việc hình thành Quỹ nhà ở địa phương, đến nay Hải Phòng, Bắc Ninh và Hưng Yên đã giao các quỹ đầu tư, quỹ phát triển đất hiện có thực hiện mục tiêu, chức năng của Quỹ nhà ở địa phương; Quảng Ninh đang hoàn thiện đề án thành lập quỹ, còn Ninh Bình đang nghiên cứu phương án tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới và đặc biệt là Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW; trong đó chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà ở cho thuê là định hướng có ý nghĩa rất chiến lược.

“Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ là khu vực trọng tâm phát triển công nghiệp, hiện nay đang có tốc độ đô thị hóa và quy mô lao động tập trung rất lớn. Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên đều có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hàng đầu cả nước, hàng trăm nghìn công nhân, người lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp. Áp lực về nhà ở cho thuê cho công nhân, người lao động là rất cấp bách và việc triển khai phát triển nhà ở cho thuê tại khu vực này cũng là tiền đề để thí điểm, nhân rộng cách làm cho các địa phương khác trong cả nước”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, nhu cầu thuê nhà rất lớn trong khi quỹ nhà cho thuê rất thiếu, nhất là cho thuê dài hạn với giá phù hợp, đây là điểm nghẽn đầu tiên. Phần lớn công nhân, người lao động tại 5 địa phương hiện đang thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây - tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về an toàn, đặc biệt là phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường, điều kiện sống và các nhu cầu về hạ tầng xã hội.

Nhấn mạnh yêu cầu triển khai ngay các chỉ đạo của Trung ương, Thủ tướng lưu ý các địa phương không được có tâm lý trông chờ hoặc đợi hướng dẫn từ cấp trên. Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của địa phương thì địa phương phải chủ động quyết định và tổ chức thực hiện, trong khi những vấn đề thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành phải được hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời. Các nội dung liên quan đến sửa đổi pháp luật cần được tổng hợp đầy đủ để đưa vào quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản trong thời gian tới.

Về nhiệm vụ trước mắt, Thủ tướng yêu cầu các địa phương căn cứ quy hoạch chung, quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt, chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, trong đó xác định cụ thể vị trí, quy mô các khu vực phát triển nhà ở cho thuê, gắn với các khu công nghiệp trọng điểm và các vùng phát triển chiến lược của địa phương (TP. Hải Phòng: VSIP, DEEP C, Tràng Duệ, Nam Đình Vũ; tỉnh Bắc Ninh: Yên Phong, Quế Võ, Thuận Thành; Hưng Yên: Phố Nối, Thăng Long II; tỉnh Quảng Ninh: Đông Mai, Sông Khoai, Vân Đồn; tỉnh Ninh Bình: Đồng Văn, Hòa Mạc). Việc này phải hoàn thành trong tháng 6/2026.

Người đứng đầu Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chuyển nhanh từ giai đoạn nghiên cứu sang tổ chức thực hiện. Theo đó, mỗi địa phương phải phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026 và tiếp tục triển khai các dự án quy mô lớn trong quý III hoặc quý IV/2026; đồng thời lưu ý không để tình trạng chỉ xây dựng kế hoạch, đề án mà chậm triển khai trên thực tế.

Về cơ chế, chính sách, các địa phương căn cứ thực tiễn triển khai, đề xuất các cơ chế, chính sách cụ thể phát triển nhà ở cho thuê; gửi Bộ Xây dựng tổng hợp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ và cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với yêu cầu hoàn thành trong tháng 7/2026.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về nhà ở cho thuê; khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa, nhà cho thuê hộ gia đình) bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy; tổng hợp Kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030 của 5 địa phương, trên cơ sở đó tổng hợp các đề xuất cơ chế, chính sách của các địa phương, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng cần phối hợp với 5 địa phương lập bản đồ nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc, đặc biệt nhà ở công nhân khu công nghiệp làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực; hoàn thành trong tháng 7/2026. Đồng thời, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.

Trong khi đó, Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế ưu đãi về tài chính, thuế và nguồn vốn để tạo động lực đủ mạnh thu hút doanh nghiệp, các quỹ đầu tư và nguồn vốn dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu chính sách tín dụng ưu đãi, lãi suất phù hợp với đặc thù các dự án có thời gian hoàn vốn dài hạn.

Thủ tướng đề nghị Bí thư các địa phương hết sức quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, các địa phương quyết tâm, quyết liệt triển khai hiệu quả chủ trương chiến lược này. Thủ tướng nêu rõ, nếu các địa phương vào cuộc tích cực, sẽ vừa đáp ứng được nhu cầu nhà ở, vừa giảm bớt được áp lực sở hữu nhà và giải quyết được rất nhiều vấn đề lớn của nền kinh tế.

“Việc giải quyết tốt nhu cầu nhà ở cho công nhân và người lao động sẽ góp phần giữ vững nguồn nhân lực, nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư, bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững trong giai đoạn tới”, Thủ tướng nhấn mạnh.