Định giá thị trường đã hấp dẫn hơn

Trong nhịp điều chỉnh giá cổ phiếu tháng 7 vừa qua, những ngành duy trì được diễn biến tích cực khá hiếm hoi. Ngược lại, tháng 7 ghi nhận hàng loạt ngành điều chỉnh sâu, đưa mặt bằng định giá nhiều nhóm trở về vùng thấp hơn đáng kể so với lịch sử.

Dữ liệu do Công ty Chứng khoán TPS cung cấp cho biết, sau giai đoạn vừa qua, có đến 13 nhóm ngành đang giao dịch với P/E và P/B thấp hơn mức trung bình 5 năm, mức chiết khấu của thị trường không còn tập trung ở một vài nhóm ngành riêng lẻ, mà đã mở rộng trên phạm vi tương đối rộng, bao gồm ngân hàng, dịch vụ tài chính, thực phẩm và đồ uống, hàng và dịch vụ công nghiệp, công nghệ thông tin, xây dựng vật liệu, bán lẻ, du lịch giải trí, điện nước xăng dầu khí đốt, hóa chất, bảo hiểm, ô tô phụ tùng, dược phẩm, y tế.

Diễn biến tháng 7 phản ánh tâm lý thận trọng. Tuy nhiên, việc mặt bằng định giá của phần lớn các nhóm ngành đã được chiết khấu về dưới mức trung bình lịch sử đang tạo ra biên an toàn hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn trong bối cảnh các nền tảng vĩ mô của Việt Nam vẫn duy trì tích cực, triển vọng tăng trưởng kinh tế được nhiều tổ chức quốc tế nâng dự báo và quá trình nâng hạng thị trường đang từng bước hiện thực hóa.

Tính đến đầu tháng 8/2026, VN-Index đang giao dịch tại P/E 11,9x lần và P/B 1,9x lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10 năm lần lượt là 15,35 lần và 2,18 lần. Khi loại bỏ ảnh hưởng của cổ phiếu VIC, mức định giá điều chỉnh của thị trường chỉ còn P/E 9,9x lần và P/B 1,6x lần - tương đương các vùng định giá từng xuất hiện trong những giai đoạn căng thẳng nhất như đại dịch Covid-19, hay khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp năm 2022.

TPS nhận định, mặt bằng định giá hiện tại đã phản ánh phần lớn các yếu tố bất lợi của môi trường đầu tư toàn cầu cũng như những tác động liên quan đến hàng rào thuế quan. Sự kết hợp giữa nền tảng vĩ mô ổn định và mặt bằng định giá đang ở vùng chiết khấu sâu tạo ra tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro hấp dẫn cho các chiến lược trung - dài hạn. Đồng thời, mặt bằng định giá hiện tại còn đóng vai trò như một biên an toàn, giúp thị trường có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động ngắn hạn từ môi trường bên ngoài.

Lựa chọn vị thế theo ngành và cổ phiếu

Theo đánh giá của chuyên gia phân tích Công ty Chứng khoán SSI, tăng trưởng lợi nhuận tiếp tục là điểm tựa quan trọng cho thị trường. Nhưng trong nửa cuối năm 2026, tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại khi hiệu ứng nền thuận lợi suy giảm và chi phí vốn cao bắt đầu tác động rõ hơn tới hoạt động kinh doanh.

Ở phía tích cực, cùng với định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh thì câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng, với đợt phân bổ thụ động đầu tiên theo FTSE dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 và quá trình đưa vào đầy đủ được triển khai theo từng giai đoạn đến tháng 9/2027. Trên thực tế, các cổ phiếu được hưởng lợi từ nâng hạng cũng là một trong những chủ điểm đầu tư đáng chú ý. Ngày 21/8 tới, danh sách cổ phiếu Việt Nam lọt vào rổ FTSE Emerging Markets sẽ được công bố.

Về phía doanh nghiệp, kết quả kinh doanh quý II/2026 vẫn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, phần lớn nhóm ngành ghi nhận mức tăng hai chữ số, chỉ một số ít nhóm, gồm du lịch, hàng cá nhân và gia dụng, cùng ô tô, ghi nhận tăng trưởng âm. Ngân hàng và bất động sản tiếp tục đóng góp lớn nhất, với lợi nhuận ròng quý II/2026 trên HoSE tăng lần lượt 24,6% và 232% so với cùng kỳ. Còn các ngành đã tăng trưởng lợi nhuận mạnh trong quý I và tiếp tục duy trì động lực tích cực trong quý II gồm bán lẻ, tiện ích, dầu khí, vật liệu xây dựng và phân bón.

Trong ngắn hạn, yếu tố mùa vụ tháng 8, áp lực bán liên quan đến margin hạ nhiệt và dòng vốn ngoại cải thiện có thể hỗ trợ các cơ hội giao dịch. Tuy nhiên, do áp lực lãi suất chưa giảm đáng kể và triển vọng lợi nhuận nửa cuối năm 2026 có thể kém bứt phá hơn nửa đầu năm 2026, nhà đầu tư vẫn nên duy trì sự thận trọng.

Do đó, chuyên gia SSI cho rằng, chiến lược phù hợp là chuyển trọng tâm từ dự báo điểm số sang lựa chọn vị thế theo ngành và cổ phiếu. Cụ thể, ưu tiên các nhóm hưởng lợi từ mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư hạ tầng như khu công nghiệp, logistics, điện, vật liệu xây dựng và nhà thầu hạ tầng; đầu tư có chọn lọc ở nhóm ngân hàng cũng như duy trì tỷ trọng ở nhóm tiêu dùng như nhóm phòng thủ.