Chiến sự tại khu vực Trung Đông đang ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp thuộc các ngành xuất khẩu lớn trong đó có dệt may.

Dù thời điểm này chưa thể đưa ra những dự báo mang tính chính xác cao về tình hình sẽ diễn biến như thế nào trong thời gian tới. Tuy nhiên, khi chiến sự xảy ra, đã ngay lập tức làm gián đoạn đường logistics đi qua điểm eo biển Hormuz và kênh Suez, vốn là con đường chính để đưa hàng hóa  sang châu Âu.

Nếu hàng hóa đến Bắc Mỹ thì còn có một lựa chọn nữa là đi qua đường Thái Bình Dương, Panama, nhưng đây là đường rất ít gặp các trạm tiếp dầu, thường phải tàu rất lớn mới đi được theo đường này.

Vì thế, đối với các doanh nghiệp xuất khẩu đang rất lo lắng về khả năng có thể giao được hàng trong thời gian tới và thời gian giao hàng có thể kéo dài. Các hiệu ứng tiếp theo của chiến sự là đẩy giá dầu mỏ tăng lên khiến chi phí năng lượng cũng như chi phí của những mặt hàng nguyên liệu được chế biến từ dầu mỏ, như trong ngành dệt may là các loại xơ polyester có thể sẽ tăng theo.

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) cho hay: "Hiện tại thì lo lắng lớn nhất chính là thời gian giao hàng sẽ dài hơn. Thứ hai là chi phí bảo hiểm hàng hóa tăng lên đột ngột".

Nhưng chưa dừng lại đó, với những ngành tiêu dùng như dệt may, khi chiến sự xảy ra, điều lo lắng lớn nữa là sự thay đổi hành vi của người tiêu dùng ở các quốc gia, trong đó có hai thị trường lớn là Mỹ và châu Âu.

Đối với các doanh nghiệp trong hệ thống Vinatex, lúc này họ vẫn đang tiếp tục tập trung cao nhất để hoàn thành các đơn hàng đã có, bởi thực tế đơn hàng đang có số lượng tương đối khá, nhất là sau khi thuế đối ứng bị bãi bỏ ngày 20/2/2026 và thuế bổ sung mới trên toàn cầu cho tất cả quốc gia ở mức 10-15%. Nhờ đó, Việt Nam cũng tương đồng với các quốc gia khác, không bị cao hơn như trước đây khi Ấn Độ đã giảm xuống 15% trong khi Việt Nam là 20%…

"Chúng tôi vẫn quyết tâm sản xuất nhanh nhất, hiệu suất nhất. Trong đó có tính toán đến cả việc rút ngắn thời gian sản xuất tại Việt Nam để có thể bù lại một phần thời gian giao hàng do logistics dài ra mà vẫn tiếp cận được các thị trường một cách hợp lý…", ông Trường nói.

Thống kê của Cục Hải quan, trị giá xuất khẩu hàng dệt may 2 tháng đầu năm nay đạt 5,7 tỷ USD, tăng 1,2% (tương ứng tăng 65,8 triệu USD) so với cùng kỳ năm trước.

Bối cảnh thị trường năm 2026 tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động về thuế quan, địa chính trị và chi phí năng lượng, logistics, đang đặt doanh nghiệp vào tình thế phải chủ động, linh hoạt hơn nữa, cũng như xây dựng các chương trình hành động cụ thể với những kịch bản dự báo.

Giải pháp trước mắt với thị trường EU, các đơn vị trong hệ thống Vinatex đã chuẩn bị các phương án giao hàng phù hợp trong điều kiện tuyến vận tải có thể thay đổi, chi phí logistics gia tăng và thời gian vận chuyển kéo dài.

Theo ông Trường, cần nhất là tính toán lại nhu cầu sử dụng nguyên liệu, cơ cấu giá, tiến độ sản xuất, chủ động đẩy nhanh nhịp độ để bù đắp thời gian vận tải, hạn chế tối đa rủi ro giao hàng chậm và phát sinh chi phí.

Tại thị trường Mỹ, khi chỉ số USD (DXY) suy giảm và áp lực giảm giá gia tăng do hàng nhập khẩu đắt đỏ, các doanh nghiệp cần lường trước xu hướng khách hàng tiếp tục yêu cầu điều chỉnh giá. Đồng thời, việc Trung Quốc duy trì đồng Nhân dân tệ ở mức thấp cũng tạo thêm áp lực cạnh tranh về giá.

Trên cơ sở đó, các đơn vị tập trung thực hiện sớm các đơn hàng đi Mỹ, tận dụng giai đoạn thuế quan bổ sung 10-15% có hiệu lực trong 150 ngày để tối ưu kế hoạch giao hàng, hạn chế rủi ro khi chính sách có thể thay đổi theo hướng bất lợi hơn.

Còn lúc này, để duy trì nhịp sản xuất, kinh doanh xuất khẩu, các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng đang căng mình theo dõi tình hình chiến sự, phân tích tình hình để đưa ra dự báo và hành động thiết thực nhất cho hoạt động của doanh nghiệp.