Chia sẻ tại phiên thảo luận “Tái định hình tầm nhìn xanh và công nghệ số”, trong khuôn khổ Chương trình Top 50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững (Top 50 CSA), các diễn giả đồng thuận với quan điểm, công nghệ hay nguồn vốn xanh chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng năng lực thực thi và kỷ luật hành động. Các yếu tố này chỉ có thể thực hiện dựa trên quản trị dữ liệu.

Dưới áp lực giảm phát thải ròng toàn cầu, các ngân hàng, tổ chức đầu tư đang thiết lập các tiêu chuẩn môi trường trong danh mục cấp vốn xanh. Khi đánh giá một dự án hạ tầng hay bất động sản, những chỉ số về giảm dấu chân carbon hay quản lý năng lượng được nhiều ngân hàng đặt lên bàn cân để quyết định giải ngân.  

Những tiêu chuẩn môi trường khắt khe này đòi hỏi các công trình phải được theo dõi bằng một "bộ não" công nghệ để đảm bảo tính thực chất của các chỉ số phát thải. Từ phía đơn vị cung cấp giải pháp, đồng thời cũng là một trong những doanh nghiệp bền vững toàn cầu, đại diện Schneider Electric, ông Đặng Nguyễn Ngữ, Tổng giám đốc, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia cho biết, hiện nay, các giải pháp số gần như đã được áp dụng trong rất nhiều lĩnh vực, không chỉ trong xây dựng mà còn trong quản lý năng lượng, sản xuất và giao thông. Tất cả đều đang bắt đầu ứng dụng dữ liệu real-time.

“Dữ liệu của chúng ta hiện nay giống như hàng ngàn con suối nhỏ. Có rất nhiều dữ liệu nhưng lại nằm rải rác ở nhiều nơi khác nhau, trong nhiều hệ thống khác nhau, chưa được tập trung với nhau. Vì vậy, điều đầu tiên chúng ta phải làm là hợp nhất dữ liệu vào một nền tảng tập trung. Tức là hàng trăm, hàng ngàn con suối dữ liệu phải được đưa về một hồ dữ liệu chung. 

Tuy nhiên, chỉ có hồ dữ liệu thôi là chưa đủ. Nếu dữ liệu không có cấu trúc, không được chuẩn hóa thì cũng không phát huy được hiệu quả. Do đó, sau khi tập trung dữ liệu, chúng ta phải chuẩn hóa dữ liệu, cấu trúc hóa dữ liệu rồi mới có thể khai thác và sử dụng hiệu quả.  

Cho nên, bài toán không chỉ là công nghệ, mà là cách tổ chức và quản trị dữ liệu. Những giải pháp như EcoStruxure Resource Advisor cho phép thu thập và tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, từ năng lượng, tài nguyên đến phát thải, về một hệ thống điện toán đám mây duy nhất, tạo ra một bức tranh nhất quán trên toàn doanh nghiệp.  

Khi mỗi chỉ số đều có nguồn gốc rõ ràng, có  kiểm toán và có thể kiểm chứng, doanh nghiệp không chỉ tin vào dữ liệu của mình, mà còn có thể chứng minh điều đó với các bên liên quan”, ông Ngữ cho biết.

Thực tế, ngân hàng sẵn sàng cung cấp nguồn vốn lớn, nhưng doanh nghiệp phải có bằng chứng khách quan bằng số liệu thực để bảo vệ tính liêm chính của sản phẩm. Điều này đặt trách nhiệm lên vai nhà cung cấp giải pháp hạ tầng công nghệ nhằm phá vỡ các rào cản dữ liệu.  

Chia sẻ tại sự kiện, ông Ngữ cho biết, đề bài từ phía các định chế tài chính rất xác đáng: dữ liệu vận hành phải minh bạch xuyên suốt vòng đời tài sản, thay vì chỉ ở thời điểm duyệt hồ sơ vay.  

Lấy dự án Kallang Pulse là một ví dụ. Tòa nhà này cũng là nơi mà văn phòng Schneider Electric tọa lạc tại Singapore. Thông qua EcoStruxure, toàn bộ hệ thống được giám sát và tối ưu liên tục. Nhờ đó, mức tiêu thụ năng lượng đã giảm mạnh từ khoảng 4,38 GWh ở giai đoạn thiết kế xuống 3,28 GWh trong năm vận hành đầu tiên và tiếp tục được tối ưu hóa ở mức 2,2-2,5 GWh ở các năm tiếp theo. Hiệu suất năng lượng ở đây được “chứng minh”, không chỉ “cam kết” đơn thuần là cam kết trên thiết kế ban đầu. 

Ở đây, dữ liệu đóng vai trò kép: Với các định chế tài chính, đó là “giấy thông hành” minh bạch, có thể truy vết và kiểm chứng. Với doanh nghiệp: đó là công cụ vận hành, giúp tối ưu liên tục và tích lũy giảm phát thải theo thời gian 

“Vào năm 2024, dự án tích hợp thêm Digital Twin và AI, lúc này dữ liệu không chỉ phản ánh quá khứ, mà còn cho phép mô phỏng và tối ưu ngay từ trước khi triển khai. 

Một “Digital Product Passport” - hồ sơ dữ liệu đúng nghĩa không phải là một bộ hồ sơ tĩnh, mà là một hệ thống dữ liệu sống, bắt đầu từ thiết kế, được xác thực qua vận hành, và liên tục được tối ưu mỗi ngày. Khi đó, “xanh” không cần phải chứng minh bằng lời nói mà được thể hiện trực tiếp qua dữ liệu, từng ngày vận hành”, ông Ngữ chia sẻ. 

Trong quá trình chuyển đổi bền vững, dữ liệu không còn đơn thuần là công cụ báo cáo mà đang trở thành nền tảng cho vận hành, quản trị và trách nhiệm giải trình. Việc thu thập, phân tích và tối ưu dữ liệu năng lượng theo thời gian thực không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phát thải carbon và nâng cao hiệu quả vận hành, mà còn tạo ra cơ sở minh bạch để chứng minh các cam kết ESG bằng những kết quả có thể đo lường và kiểm chứng.