Ngày 20/6/2026, hơn 120 chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực hô hấp và y tế công cộng khu vực châu Á - Thái Bình Dương quy tụ tại TP. Hồ Chí Minh, tham dự Hội thảo Khoa học RSV 2026 với chủ đề: “Hơi thở khỏe mạnh - Cuộc sống an yên” (Strong Breath, Peaceful Living), do Hội Y học Dự phòng Việt Nam tổ chức với sự hỗ trợ khoa học từ Pfizer.

Trong bối cảnh già hóa dân số, bệnh mạn tính và các bệnh hô hấp theo mùa gia tăng đang đặt ra nhiều thách thức mới cho y tế công cộng, hội thảo tập trung thảo luận về gánh nặng RSV ở người lớn tuổi - một vấn đề chưa được nhận diện đầy đủ, đồng thời thảo luận các chiến lược nâng cao nhận thức và quản lý nguy cơ ở nhóm tuổi này.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, nhấn mạnh RSV đang nổi lên như một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm nhiều hơn trong bối cảnh dân số già hóa và gánh nặng bệnh mạn tính ngày càng gia tăng.

GS.TS.BS Lân nhận định: “Già hóa dân số đang tái định hình bức tranh sức khỏe tại nhiều quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, ngày càng nhiều người cao tuổi sống cùng bệnh mạn tính với các nguy cơ phức tạp. Và RSV không đơn thuần là một bệnh nhiễm trùng hô hấp nhẹ, mà có thể làm nặng thêm bệnh nền, dẫn đến nhập viện và suy giảm chức năng kéo dài trong nhóm dân số dễ bị tổn thương này.” 

Xu hướng này thể hiện rõ nét ở châu Á - Thái Bình Dương. Dự kiến đến năm 2050, số người từ 60 tuổi trở lên tại khu vực đạt khoảng 1,3 tỷ người, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và làm gia tăng đáng kể gánh nặng bệnh như tim mạch, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính. 

Đối với người lớn tuổi, RSV không đơn thuần là bệnh hô hấp thoáng qua. Ở những người có bệnh nền, RSV có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh hiện có, dẫn đến nguy cơ nhập viện và ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt tự chủ, ngay cả khi đã vượt qua giai đoạn cấp tính. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của việc nâng cao nhận thức, nhận diện sớm nguy cơ và chủ động quản lý sức khỏe nhằm hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh. 

Là đơn vị hỗ trợ khoa học cho hội thảo, Pfizer Việt Nam tái khẳng định cam kết đồng hành cùng cộng đồng y khoa trong việc thúc đẩy đối thoại khoa học và nâng cao nhận thức về các bệnh hô hấp ở người lớn tuổi. 

Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Pfizer Việt Nam, phụ trách thị trường Việt Nam và Thái Lan chia sẻ: "Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho người lớn tuổi ngày càng trở nên cấp thiết. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ y tế, cơ quan quản lý và các bên liên quan. Thông qua Hội thảo Khoa học RSV: Hơi thở khỏe mạnh - Cuộc sống an yên, Pfizer mong muốn đồng hành cùng Hội Y học Dự phòng Việt Nam và cộng đồng khoa học khu vực, nơi các chuyên gia có thể trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, góc nhìn và tìm kiếm những giải pháp phù hợp, hướng đến việc nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi trong tương lai".

RSV có thể dẫn đến những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng ở người lớn tuổi 

Tại hội thảo, các chuyên gia thảo luận về mối liên hệ giữa RSV và các bệnh mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, bệnh tim mạch và đái tháo đường. Trong khi bệnh nền làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV, bản thân RSV cũng có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có, chẳng hạn như làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, hoặc gây các đợt cấp nghiêm trọng ở người bệnh COPD hoặc hen suyễn. 

Các mô hình dự báo trong khu vực cho thấy RSV đang tạo ra gánh nặng đáng kể ở người lớn tuổi tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Số ca nhiễm trùng hô hấp cấp liên quan đến RSV ước tính trong 5 năm tới cho thấy cần tăng cường nhận thức và chủ động quản lý nguy cơ ở nhóm tuổi này. 

Ngoài bệnh nền, yếu tố nguy cơ phổ biến tại khu vực như hút thuốc lá, đặc biệt ở Đông Nam Á, cũng được ghi nhận có thể làm suy giảm chức năng hô hấp và làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV ở người lớn tuổi.

GS.TS.BS Wei Chih Chen (Đài Loan) - Giám đốc Khoa Điều trị Hô hấp, Khoa Nội Lồng ngực, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, nhận định: “Khi số lượng người cao tuổi ngày càng gia tăng trên khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương, hệ thống y tế sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các bệnh nhiễm trùng hô hấp. Đối với RSV, điều quan trọng là nâng cao nhận thức, nhận diện sớm những người có nguy cơ cao và tăng cường các giải pháp dự phòng nhằm hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống y tế.” 

Nhu cầu này ngày càng trở nên cấp thiết khi nhiều quốc gia trong khu vực như Úc, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc ghi nhận RSV đang tạo ra gánh nặng đáng kể ở người lớn tuổi, với tổng số ca nhập viện ước tính khoảng 778.000 trường hợp và chi phí điều trị khoảng 2,8 tỷ USD một năm. 

Nâng cao nhận thức và tăng cường dự phòng: Chìa khóa ứng phó với thách thức RSV ở người lớn tuổi 

Một trong những thách thức lớn hiện nay là RSV ở người lớn tuổi vẫn chưa được nhìn nhận tương xứng với mức độ ảnh hưởng thực tế. Trong khi RSV từ lâu được biết đến là tác nhân gây bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ, nhận thức về tác động của vi-rút này đối với người lớn tuổi vẫn còn hạn chế tại nhiều quốc gia. Việc chẩn đoán RSV ở nhóm đối tượng này cũng gặp nhiều khó khăn do các triệu chứng thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác. Trong một số trường hợp, tình trạng đồng nhiễm với các tác nhân khác như COVID-19 càng làm phức tạp quá trình chẩn đoán. Bên cạnh đó, dữ liệu dịch tễ học còn hạn chế tại nhiều quốc gia trong khu vực khiến gánh nặng thực sự của RSV vẫn chưa được phản ánh đầy đủ. 

PGS. TS. BS. Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc nhận diện đầy đủ và đo lường chính xác gánh nặng RSV là yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi. 

“Thách thức của RSV ở người lớn tuổi không chỉ nằm ở bệnh lý mà còn ở việc nhận diện và đo lường đúng gánh nặng của bệnh. Khi nhận thức còn hạn chế, dữ liệu còn phân tán và thực hành chẩn đoán chưa đồng nhất, RSV vẫn là nguy cơ tiếp tục bị đánh giá thấp dù có thể gây ra hậu quả đáng kể đối với người lớn tuổi”. 

Các chuyên gia đồng thuận rằng việc nâng cao nhận thức về RSV cần được lồng ghép vào chiến lược thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh. Việc nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ, hiểu rõ hơn về tác động của RSV và tận dụng những tiến bộ trong y tế dự phòng có thể góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, hạn chế các biến chứng nghiêm trọng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người lớn tuổi.