Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý không để những vấn đề của ngành giáo dục “ách tắc” mà không được giải quyết kịp thời, gây ra hệ lụy. Bởi “giáo dục mà để hệ lụy 2-3 năm cho một thế hệ học sinh, nhất là học sinh đầu cấp, thì câu chuyện đó không đơn giản một sớm một chiều khắc phục được”.

Sáng 20/9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn giải trình nhiều vấn đề nóng liên quan giáo dục và đào tạo tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.

Phát biểu tại đây, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của giáo dục và dẫn chứng từ đầu năm đến nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã 2 lần bố trí thời gian làm việc với ngành giáo dục, cho thấy người đứng đầu Đảng, Nhà nước rất đau đáu và quan tâm đến sự chuyển biến của ngành.

Bà Thanh cũng cho biết, dự kiến tại hội nghị Trung ương 5 sắp tới sẽ có nghị quyết phát triển nguồn nhân lực, trong đó gồm chính sách phát hiện, thu hút, sử dụng nhân tài và giáo dục là nền tảng cho những chính sách đó.

Một số vấn đề được Phó Chủ tịch Quốc hội định hướng trong phiên giải trình, trước hết là việc đánh giá quá trình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết Quốc hội đã ban hành trong lĩnh vực giáo dục.

“Thời gian qua, riêng với ngành giáo dục, Chính phủ và Quốc hội thông qua rất nhiều luật để tạo điều kiện tối đa cho ngành”, bà Thanh khẳng định.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý không để những vấn đề của ngành giáo dục “ách tắc” mà không được giải quyết kịp thời, gây ra hệ lụy. Bởi “giáo dục mà để hệ lụy 2-3 năm cho một thế hệ học sinh, nhất là học sinh đầu cấp, thì câu chuyện đó không đơn giản một sớm một chiều khắc phục được”,

Ngoài ra, bà Thanh đề nghị làm rõ chính sách tiền lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ với giáo viên, nhất là giáo viên làm việc ở những vùng khó khăn; đánh giá tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ hay những vấn đề phát sinh sau khi sắp xếp các cơ sở giáo dục, như hiệu quả điều hành của hiệu trưởng sau khi sáp nhập 4-5 trường…

Cùng với đề nghị đánh giá tính minh bạch của phương thức tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhắc đến vấn đề  thiếu sách giáo khoa.

Theo bà Thanh câu chuyện thiếu sách giáo khoa rất đáng báo động, phải quyết tâm không để xảy ra.

“Đây không phải việc khó. Mỗi năm bao nhiêu học sinh vào trường đều có dữ liệu nên đảm bảo in ấn đủ sách giáo khoa không phải việc khó”, bà Thanh lưu ý và cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận trách nhiệm để tìm lời giải cho vấn đề này.

Báo cáo trước phiên giải trình, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết với chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo, Bộ đã xây dựng, trình Chính phủ hồ sơ nghị định. Tuy nhiên nghị định chưa trình Chính phủ ban hành tại thời điểm này và sẽ tiếp tục được rà soát, hoàn thiện sau khi Bộ Chính trị cho ý kiến về đề án cải cách chính sách tiền lương.

Về kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đây là mô hình đã được đúc kết qua nhiều giai đoạn, trong những năm qua kỳ thi mang lại ưu điểm tích cực, giảm nhẹ gánh nặng cho học sinh.

Với những hiện tượng tiêu cực xảy ra trong kỳ thi vừa qua, người đứng đầu ngành giáo dục cho biết Bộ Giáo dục đã phân tích nguyên nhân và đề xuất định hướng giải pháp, để vừa giữ được sự ổn định của kỳ thi, vừa tăng cường các biện pháp kiểm soát chất lượng.

Trong đó, Bộ Giáo dục đã tăng cường ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu để giảm thiểu gian lận trong thi cử. Bộ trưởng nhấn mạnh quan trọng nhất là đảm bảo công bằng trong việc lựa chọn, đánh giá thí sinh vào các trường đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và nguồn nhân lực.

Năm học 2025-2026, Bộ cũng đã đưa ra các biện pháp dần dần siết chặt những quy định để các tiêu chí, phương thức đánh giá tuyển sinh đi vào thực chất, giảm các tiêu cực và việc sử dụng các chứng chỉ gây ra sự bất công bằng đối với các đối tượng vào đại học.

Về giáo dục toàn diện, Bộ xác định giáo dục toàn diện đồng thời chú trọng tri thức, đạo đức, văn hóa, thể chất, kỹ năng sống; công tác phòng ngừa, phát hiện vi phạm, bạo lực, xâm hại học đường cũng đã được thực hiện đồng bộ, phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt với Bộ Công an và các địa phương.

Bộ trưởng đánh giá môi trường mạng cũng như việc sử dụng trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra những tác động lớn cần phải kiểm soát. Bộ đã từng bước hoàn thiện các văn bản pháp luật để từng bước đưa ứng dụng AI vào nhưng đồng thời kiểm soát chặt chẽ các tác động này.