Thông tin doanh nghiệp
Gỡ hai điểm nghẽn lớn để khoa học công nghệ thành động lực tăng trưởng
Bích Thủy - 30/06/2026 10:40
Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, công tác hoàn thiện thể chế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cơ bản đã hoàn thành. Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân yêu cầu 6 tháng cuối năm 2026 tập trung công tác tổ chức triển khai chính sách, đồng thời chỉ rõ hai điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là công tác giải ngân gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và công tác chỉ đạo, điều hành ở địa phương.
TIN LIÊN QUAN

Ngày 29/6/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ cuối năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp và trực tuyến với sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ KH&CN và 34 Sở KH&CN địa phương. Bộ trưởng Vũ Hải Quân chỉ đạo Hội nghị. Cùng dự có các Thứ trưởng Lê Xuân Định, Hoàng Minh.

Toàn cảnh hội nghị.

Hoàn thành cơ bản công tác thể chế khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Theo báo cáo của Bộ KH&CN, trong 6 tháng đầu năm, Bộ KH&CN đã ban hành và tổ chức triển khai 20 chương trình hành động thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương.

Riêng đối với Nghị quyết 57, đến nay, Bộ KH&CN đã hoàn thành 53/94 nhiệm vụ, 39 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai đúng tiến độ. Đối với các nhiệm vụ của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ đã hoàn thành 131/321 nhiệm vụ, 190 nhiệm vụ đang triển khai trong hạn.

Về công tác hoàn thiện thể chế, Bộ đã trình Bộ Chính trị hai đề án lớn về phát triển kinh tế không gian cận biên đến năm 2030 và khai thác không gian vũ trụ quốc gia.

Bên cạnh đó, Bộ cũng đã tham mưu để ban hành Kết luận 51-KL/TW của Trung ương về đẩy mạnh sở hữu trí tuệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Về xây dựng pháp luật, Bộ KH&CN đã chủ trì xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 14 nghị định, 5 nghị quyết, 27 quyết định và ban hành theo thẩm quyền 34 thông tư. Bộ cũng trình Chính phủ hai dự án luật gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường và Luật Bưu chính (sửa đổi); đang xây dựng thêm 3 dự án luật.

Các cơ chế, chính sách về nghiên cứu cơ bản, liêm chính khoa học, phát triển nhân lực nghiên cứu chất lượng cao và công nghệ chiến lược, được Bộ KH&CN hoàn thiện. Trong giai đoạn này, Việt Nam có 12.842 công bố quốc tế, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2025. Hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ tại các địa phương cũng chuyển biến tích cực theo hướng chủ động đặt hàng, số hóa quy trình quản lý và đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Riêng đối với công nghệ chiến lược, một số văn bản quan trọng đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành là: Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược; Quyết định 808/2026/QĐ-TTg về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; Quyết định 1091 về hình thành doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn.

Về hợp tác quốc tế, Bộ KH&CN đã thực hiện ký kết 14 văn kiện mới với 8 đối tác: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Sri Lanka, Singapore, Philippines và Thái Lan.

Các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo tiếp tục được thúc đẩy, trong đó tập trung phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo tại địa phương, hoàn thiện các cơ chế để đưa Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia vào hoạt động và nâng cấp Sàn giao dịch khoa học công nghệ quốc gia.

Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 44/139 quốc gia, nền kinh tế. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc, đạt vị trí cao nhất từ trước đến nay; TP.HCM lần đầu tiên lọt nhóm 100 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Bộ KH&CN đã rà soát, phân loại 84 nền tảng số dùng chung từ Trung ương đến địa phương. Đến hết quý I/2026, cả nước đã cấp khoảng 30,59 triệu chứng thư số công cộng, tỷ lệ phổ cập chữ ký số trong dân số trưởng thành đạt 44,21%. Chuyển đổi số tại các địa phương đã chuyển từ số hóa thủ tục sang quản trị, điều hành và cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu, nền tảng số và AI.

Cũng tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Xuân Định và Thứ trưởng Hoàng Minh đã trao đổi với các Sở KH&CN về nội dung hợp tác quốc tế và thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo.

Về thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo ở địa phương, Thứ trưởng Hoàng Minh lưu ý các Sở KH&CN cần xem xét các điều kiện, đủ tiêu chí, nguồn lực mới thành lập, tránh làm theo phong trào.

Công việc 6 tháng cuối năm

Tại hội nghị, Bộ trưởng cho biết sau khoảng một năm rưỡi triển khai Nghị quyết 57, việc hoàn thiện thể chế về cơ bản đã hoàn thành. Vì vậy, trọng tâm của 6 tháng cuối năm và những năm tiếp theo là tổ chức triển khai. Trong đó có hai điểm nghẽn lớn gồm công tác giải ngân và sự quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành của lãnh đạo các Sở KH&CN.

Về công tác giải ngân, qua số liệu giải ngân cho các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ trưởng đánh giá việc giải ngân của ba lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn chậm. “Đây là điểm nghẽn lớn dù chưa được các địa phương đề cập nhiều”.

Bộ trưởng đề nghị các Sở KH&CN tập trung cho công tác này. “Vướng ở đâu, các Sở KH&CN phải trao đổi ngay với Vụ Kế hoạch - Tài chính và các đơn vị liên quan của Bộ để cùng tháo gỡ, không để tình trạng này kéo dài. Đây là nhiệm vụ phải tập trung quyết liệt”.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Thủ tướng đã chỉ đạo rất rõ nếu địa phương không giải ngân được thì sau 6 tháng, nguồn vốn được giao có thể sẽ được điều chuyển sang địa phương khác có năng lực triển khai tốt hơn. Đồng thời, sẽ kiểm điểm trách nhiệm người đứng đầu.

Về điểm nghẽn thứ hai, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị các Sở KH&CN cần đánh giá lại công tác tham mưu đã thực sự quyết liệt chưa, đã dám chịu trách nhiệm, dám tham mưu những vấn đề lớn chưa?

Theo đó, Bộ trưởng đề nghị: Các Sở KH&CN, với vai trò tham mưu cho lãnh đạo địa phương, cần quyết liệt hơn nữa. “Các Sở KH&CN phải quyết tâm, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo điều hành; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để tham mưu, thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thực tế cho thấy, ở đâu người đứng đầu vào cuộc quyết liệt thì ở đó công việc chuyển biến rất tích cực”.

Chia sẻ với các địa phương, Bộ trưởng mong các hoạt động khoa học công nghệ được gắn với các doanh nghiệp trên địa bàn. Các địa phương cần đặt những vấn đề, bài toán gắn với thực tiễn của mình và tìm cách giải quyết với sự tham gia của doanh nghiệp. Trường hợp còn lúng túng trong xác định nhiệm vụ hoặc thiếu nguồn lực, Bộ KH&CN sẽ phối hợp xây dựng danh mục các bài toán trọng tâm và đồng hành trong quá trình triển khai.

Trong thời gian tới, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, Bộ KH&CN sẽ triển khai một số chương trình nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng. Các Sở KH&CN đồng hành cùng Bộ KH&CN để triển khai.

Về đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng cho biết, Bộ sẽ triển khai một số dự án hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng; đồng thời đề nghị các địa phương phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư, tránh phát triển dàn trải, trùng lặp mô hình.

Đối với chuyển đổi số, Bộ trưởng đề nghị các địa phương nghiên cứu, triển khai đầy đủ các quy định hiện hành; trường hợp còn khó khăn, vướng mắc cần kịp thời phản ánh để tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm việc triển khai đạt hiệu quả.

Tin liên quan
Tin khác