Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã ký Quyết định số 6004/QĐ-UBND ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.

Đo lường kết quả phát triển từ cảm nhận của người dân

Theo nội dung ban hành kèm quyết định, việc đo lường nhằm đánh giá kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ thực sự tiếp cận, thụ hưởng, an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống. Qua đó, Thành phố có cơ sở đề xuất giải pháp cải thiện, nâng cao Chỉ số hạnh phúc của người dân.

Một mục đích được xác định là chuyển trọng tâm từ “Thành phố đạt được những gì” sang “người dân cảm nhận cuộc sống của mình như thế nào và có thực sự hạnh phúc hay không”.

Chỉ số hạnh phúc là một kênh thông tin để các cơ quan nhà nước tham khảo trong nghiên cứu, xây dựng, theo dõi và đánh giá chính sách, được sử dụng kết hợp với số liệu thống kê và các chỉ báo khách quan có liên quan. Kết quả cũng phục vụ nghiên cứu xây dựng mô hình quản trị, phát triển xã, phường trên nền tảng “kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà và phát triển”, góp phần triển khai mô hình “xã, phường Xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô.

Bộ tiêu chí gồm 50 tiêu chí thuộc 5 trụ cột, mỗi trụ cột có 10 tiêu chí. Nội dung được giữ ổn định trong giai đoạn 2026-2030 để bảo đảm khả năng so sánh; việc điều chỉnh chỉ thực hiện khi có đủ căn cứ pháp lý, cơ sở khoa học và thực tiễn rõ ràng.

Trụ cột về đời sống kinh tế, việc làm và khả năng phát triển đánh giá khả năng thu nhập đáp ứng nhu cầu thiết yếu, dự phòng tài chính, sự ổn định và chất lượng việc làm, cân bằng công việc với cuộc sống. Các nội dung về cơ hội phát triển nghề nghiệp, kinh doanh, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, triển vọng cải thiện mức sống, quyền tự chủ và khả năng bảo đảm chỗ ở ổn định cũng được đưa vào đo lường.

Trụ cột về mối quan hệ gia đình, cộng đồng và xã hội tập trung vào sự hòa thuận, tôn trọng, hỗ trợ giữa các thế hệ, chất lượng quan hệ xã hội, niềm tin và sự tương trợ trong khu dân cư. Đồng thời, đánh giá khả năng người dân tham gia bàn bạc, quyết định công việc chung, hoạt động tự quản, tình nguyện và cảm nhận tiếng nói của mình được coi trọng, có ảnh hưởng thực chất.

Đối với các dịch vụ xã hội, an sinh và phúc lợi xã hội, bộ tiêu chí xem xét khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ y tế, y tế dự phòng, giáo dục, học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng số, dịch vụ chăm sóc, bảo hiểm và trợ giúp xã hội. Khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, kênh phản ánh, kiến nghị cùng mức độ chính quyền, cơ quan cung cấp dịch vụ lắng nghe, phản hồi và xử lý ý kiến người dân cũng là những nội dung được đánh giá.

Trụ cột về văn hóa, môi trường sống, không gian đô thị và chất lượng sống bao quát chất lượng nhà ở; khả năng tiếp cận công viên, cây xanh, mặt nước, không gian công cộng; môi trường không khí; vệ sinh, rác thải, thoát nước, ngập úng và việc đi lại hằng ngày. Các tiêu chí còn đề cập đến thiết chế văn hóa, bảo tồn di sản, làng nghề, bản sắc Thăng Long - Hà Nội, sức khỏe thể chất, tinh thần và cơ hội góp ý đối với quy hoạch, dự án, chính sách tác động trực tiếp đến nơi ở.

Trụ cột về quản trị đô thị, an toàn, kỷ cương và niềm tin xã hội đánh giá cảm giác an toàn về người, tài sản, giao thông, cháy nổ, môi trường số và thực phẩm. Cùng với đó là sự công bằng trong thực thi pháp luật, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, liêm chính, hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, chất lượng dịch vụ hành chính công, niềm tin vào chính quyền và khả năng tham gia giám sát của người dân.

Khảo sát tại 126 xã, phường, dự kiến công bố kết quả vào dịp 20/3

Đối tượng khảo sát là công dân từ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi, đang cư trú trên địa bàn Hà Nội, không giới hạn ở người đăng ký thường trú. Người đăng ký tạm trú, người thuê nhà và lao động di cư có thời gian cư trú tính đến thời điểm khảo sát từ 6 tháng trở lên thuộc đối tượng khảo sát khi đáp ứng điều kiện theo phương án hằng năm.

Khảo sát lấy cá nhân làm đối tượng đánh giá. Hộ gia đình chỉ là đơn vị trung gian để lựa chọn người trả lời; chủ hộ không được trả lời thay thành viên được chọn.

Phạm vi khảo sát bao gồm 126 xã, phường. Năm 2026 được xác định là năm cơ sở; khảo sát trực tiếp thực hiện trong quý IV hằng năm trong giai đoạn 2026-2030. Thời kỳ thu thập thông tin đánh giá được xác định từ ngày 1/1 đến 31/12 hằng năm.

Năm 2026, quy mô dự kiến là 8.860 phiếu hoàn thành, tương ứng khoảng 1‰ dân số Thủ đô. Trong đó, 51 phường được phân bổ tổng cộng 4.240 phiếu, 75 xã được phân bổ 4.620 phiếu. Mẫu trong từng xã, phường được phân bổ tỷ lệ thuận với dân số cập nhật thống kê của đơn vị.

Từ năm 2027 đến năm 2030, tỷ lệ lấy mẫu trực tiếp tăng lên khoảng 2‰ dân số, tính theo dân số thực tế từng năm. Nếu sử dụng cùng quy mô dân số nền công bố năm 2026 để minh họa, tổng mẫu xấp xỉ 17.720 phiếu mỗi năm; số lượng chính thức được xác định trong kế hoạch khảo sát hằng năm.

Việc chọn mẫu được thực hiện theo xác suất, từ lựa chọn tổ dân phố, thôn, hộ hoặc địa chỉ cư trú đến chọn ngẫu nhiên một người từ 18 tuổi trở lên trong hộ. Danh sách dự phòng bằng 15–20% số phiếu hoàn thành mục tiêu, không cộng vào cỡ mẫu công bố.

Chỉ số hạnh phúc được tính và công bố theo thang điểm 10; điểm càng cao thể hiện mức độ cảm nhận tích cực và hạnh phúc càng cao. Mỗi tiêu chí sử dụng thang đo 5 mức, được quy đổi lần lượt thành 2, 4, 6, 8 và 10 điểm. Những nội dung nằm ngoài phạm vi trải nghiệm của người trả lời không mặc nhiên bị quy đổi thành mức đánh giá thấp.

Khảo sát trực tiếp hằng năm là nguồn dữ liệu chính thức để tính chỉ số. Riêng năm 2026, phỏng vấn trực tiếp được thực hiện bằng phiếu giấy, có kiểm soát và mã hóa trước khi nhập dữ liệu. Điều tra viên không được gợi ý, định hướng hoặc trả lời thay người được chọn.

Song song với khảo sát trực tiếp, Thành phố triển khai khảo sát rút gọn hoặc chuyên đề luân phiên trên ứng dụng iHanoi hay các nền tảng trực tuyến chính thức khác được lựa chọn. Dữ liệu trực tuyến là nguồn bổ trợ độc lập, phục vụ theo dõi xu hướng, cảnh báo sớm và hỗ trợ phân tích; không thay thế, không cộng trực tiếp với mẫu khảo sát chính thức để tính chỉ số.

Số liệu thống kê và các chỉ báo khách quan về kinh tế, xã hội được sử dụng để đối chiếu, kiểm chứng, giải thích kết quả, không trực tiếp tính hoặc điều chỉnh điểm. Phiếu khảo sát còn có câu hỏi đánh giá tổng thể cuộc sống để kiểm định độc lập và các câu hỏi về nhu cầu, kỳ vọng của người dân; những nội dung này không tính vào Chỉ số hạnh phúc.

Kết quả được tổng hợp, kiểm định và công bố hằng năm, dự kiến vào dịp Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3. Khi cỡ mẫu đáp ứng yêu cầu thống kê, các kết quả chủ yếu được báo cáo kèm khoảng tin cậy 95%. Việc công bố phải bảo đảm công khai kết quả đo lường nhưng không công khai thông tin nhận diện người tham gia.

Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội được giao chủ trì triển khai, xây dựng phương án khảo sát, quản lý và xử lý dữ liệu, tổng hợp kết quả, báo cáo UBND Thành phố; phối hợp chuyên gia nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao Chỉ số hạnh phúc.

Các sở, ban, ngành và UBND xã, phường có trách nhiệm phối hợp khảo sát, cung cấp thông tin, tiếp nhận kết quả đánh giá, xây dựng giải pháp khắc phục tồn tại, nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ người dân. Sau khi xác lập dữ liệu năm cơ sở 2026, việc xây dựng ngưỡng mô tả, mức điểm mục tiêu hoặc điều chỉnh trọng số phải dựa trên dữ liệu thực tế và căn cứ rõ ràng, không xác định tùy ý ngưỡng “hạnh phúc/không hạnh phúc” trước khi có phân bố thực tế.