Ngày 28/10, tại Kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, các đại biểu HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung, mức chi thực hiện công tác dân số và phát triển của TP. Hà Nội.

Theo đó, nghị quyết quy định Chi thù lao cho các cộng tác viên dân số ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn Thành phố: mức chi 0,5 lần mức lương cơ sở/người/tháng.

Chi hỗ trợ bằng tiền đối với nam và nữ đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, cư trú trên địa bàn TP. Hà Nội, thực hiện tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại cơ sở y tế đủ điều kiện theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Mức hỗ trợ 1.000.000 đồng/cặp.

Về hỗ trợ tài chính khi sinh con: Chi hỗ trợ phụ nữ cư trú trên địa bàn TP. Hà Nội khi sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Mức hỗ trợ 4.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con.

Trường hợp đồng thời đủ điều kiện hưởng hỗ trợ tài chính khi sinh con theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ cao nhất, không hưởng đồng thời các mức hỗ trợ cho cùng một lần sinh.

Đối với chi khuyến khích cho tập thể góp phần bảo đảm mức sinh thay thế trên địa bàn Thành phố: Xã, phường có 3 năm liên tục đạt và vượt tỷ lệ 60% số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 2 con được thưởng 30.000.000 đồng/xã, phường;

Xã, phường có 5 năm liên tục đạt và vượt tỷ lệ 60% số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 2 con được thưởng 60.000.000 đồng/xã, phường.

Xã, phường có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong phong trào thi đua thực hiện công tác dân số và duy trì mức sinh thay thế, được xem xét khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.

Kinh phí thực hiện Nghị quyết được bảo đảm từ nguồn ngân sách Nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này. Phần chênh lệch thù lao của cộng tác viên dân số từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026 sẽ được chi trả vào năm 2027.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Trưởng Ban Văn hóa-Xã hội Bạch Liên Hương cho biết: việc ban hành Nghị quyết là cần thiết nhằm cụ thể hóa nội dung Luật Dân số, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP giao địa phương; thay thế chính sách thù lao cộng tác viên dân số không còn phù hợp; góp phần đưa mức sinh về mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số.

Đồng thời, đề nghị UBND TP. Hà Nội chỉ đạo rà soát, làm rõ đối tượng được hỗ trợ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn và hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được đăng ký thường trú, tạm trú hay chỉ yêu cầu đăng ký thường trú trên địa bàn Thành phố; đồng thời làm rõ phạm vi khái niệm "cư trú", quy định cụ thể điều kiện cư trú, thời điểm xác định và hồ sơ chứng minh đối với từng nhóm đối tượng hưởng chính sách, bảo đảm thống nhất cách hiểu và thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Đến năm 2025, quy mô dân số Thành phố đạt 8.855.946 người, tỷ số giới tính khi sinh đạt 110 trẻ trai/100 trẻ gái, tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 89%, tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 91,4%, tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi đạt 91,3%, tỷ lệ tư vấn, khám sức khỏe trước kết hôn đạt 85,1%.

Tuy nhiên, công tác dân số Thủ đô đang đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của Thủ đô: mức sinh đang có xu hướng giảm (tổng tỷ suất sinh của Hà Nội giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2011 xuống còn 1,87 con/phụ nữ năm 2025; số trẻ sinh năm 2025 giảm rất thấp so với các năm trước đó, tổng số trẻ sinh năm 2025: 83.908 trẻ trong khi những năm trước tổng số trẻ sinh trên 100.000 trẻ), bên cạnh đó là xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn đang tăng (tuổi kết hôn trung bình của Hà Nội hiện nay là 28,6 tuổi, trung bình cả nước là 28 tuổi)...

Hà Nội là 1 trong 6 tỉnh tự cân đối ngân sách do vậy không được hỗ trợ từ ngân sách trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia. Kinh phí thực hiện công tác dân số được Thành ủy, HĐND, UBND TP. Hà Nội quan tâm bố trí từ ngân sách thành phố. Kinh phí thực hiện công tác dân số giai đoạn 2022-2025 được bố trí kinh phí theo định mức 9.000 đồng/người dân/năm đã tạo điều kiện triển khai các giải pháp tích cực góp phần hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ giải pháp đề ra.