Đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển kinh tế sáng tạo

Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND TP. Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, định hướng phát triển kinh tế sáng tạo.

Diễn ra từ ngày 13 đến 28/11, lễ hội có hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo, thu hút gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế. Trong đó, gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia tham gia.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là sự kiện quan trọng trong chuỗi hoạt động sáng tạo được triển khai xuyên suốt năm 2026.

Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành tài sản có khả năng phát triển lâu dài, tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô.

Đây cũng là bước chuyển trong cách tiếp cận của Hà Nội, từ tổ chức sự kiện văn hóa thường niên sang hình thành không gian kết nối, thử nghiệm các mô hình kinh tế sáng tạo, gắn bảo tồn di sản với thiết kế đương đại, công nghệ và thị trường.

Phát biểu tại sự kiện, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam trở thành thành viên UNESCO. Trong hành trình hợp tác đó, Hà Nội giữ vị trí đặc biệt khi được UNESCO vinh danh là “Thành phố vì Hòa bình” năm 1999 và gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019.

Theo ông Jonathan Wallace Baker, việc đưa nghề thủ công truyền thống vào đối thoại với nghệ thuật, kiến trúc và thiết kế đương đại mở ra những cơ hội mới để tri thức, kỹ năng của các thế hệ nghệ nhân trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo.

Ông đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương, giới trẻ và sự hợp tác giữa cơ quan công quyền, doanh nghiệp với những người thực hành sáng tạo trong phát triển kinh tế sáng tạo.

Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên sân khấu thủy đình đương đại bên hồ Hoàn Kiếm, quy tụ 110 nghệ sĩ.

Dưới sự chỉ đạo sáng tạo của Tổng đạo diễn, Giám đốc âm nhạc Nguyễn Quốc Hoàng Anh, chương trình kéo dài 36 phút với 8 tác phẩm thuộc ba hồi “Mở nước”, “Thành phố” và “Tiếp nối”. Các loại hình chèo, tuồng, ca trù, xẩm, quan họ được kết hợp với opera, beatbox, hiphop, múa đương đại và âm nhạc điện tử, tạo nên cuộc đối thoại giữa truyền thống và hiện đại.

Năm không gian sáng tạo kết nối di sản với thị trường

Khác với những mùa trước, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được tổ chức thành 5 cụm không gian, tạo thành hành trình khám phá mạch nguồn “Thị, Phố, Nghề” của Thăng Long, Hà Nội.

Tại chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân”, diễn ra từ ngày 14 đến 28/11, quy tụ 25 nghệ sĩ, nhóm nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế. Dưới sự giám tuyển của nghệ sĩ Nguyễn Anh Tuấn, triển lãm khai thác những chất liệu gắn với đời sống thương mại như vải vóc, mây tre, giấy vàng mã.

Đáng chú ý, các tiểu thương trực tiếp tham gia quá trình sáng tạo, góp phần kết nối hoạt động kinh doanh truyền thống với nghệ thuật và thiết kế. Đây cũng là cơ sở thực tiễn phục vụ nghiên cứu xây dựng Trung tâm Kinh tế Sáng tạo Đồng Xuân.

Trong khu phố cổ, chuỗi hoạt động “Chuyện Đình trong Phố” do nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn khởi xướng và giám tuyển đưa nghệ thuật đương đại đến 12 đình, hội quán và không gian di sản. Công chúng được trải nghiệm in mộc bản, sơn mài, nhuộm lụa, trang trí quạt và khám phá các phố nghề, qua đó tăng cường kết nối giữa nghệ nhân với thế hệ trẻ.

Tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, triển lãm Art Hanoi 2026 giới thiệu tác phẩm của 11 nghệ sĩ nhiều thế hệ. Các hội chợ “Nghề & Nghệ”, “Makers Market - Chăm hoa đua nở” quy tụ hơn 200 đơn vị sáng tạo, mở rộng cơ hội giới thiệu sản phẩm, kết nối doanh nghiệp và tiếp cận thị trường.

Các sản phẩm từ chương trình Kết duyên Sáng tạo và Summer Camp “Re:Craft - Làng nghề tái sinh” cũng được trưng bày, hướng tới kiểm chứng khả năng ứng dụng và thương mại hóa các ý tưởng thiết kế.

Trong khi đó, Công viên Thống Nhất trở thành không gian thử nghiệm dành cho giới trẻ thông qua chương trình “Ươm mầm Sáng tạo”, với thông điệp “Gieo mầm một vòng xanh”. Hai pavilion Mây và Kén dự kiến mở cửa từ ngày 21/11, giới thiệu các dự án sáng tạo gắn với trải nghiệm và tương tác cộng đồng.

Ở lĩnh vực biểu diễn, chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” kết nối gần 30 nghệ sĩ quốc tế cùng hơn 150 nghệ sĩ, nghệ nhân, vũ công Việt Nam, đưa nghệ thuật đến các nhà hát, rạp cổ, bảo tàng và không gian công cộng.

Một số chương trình đáng chú ý gồm “Tháp Ẩn Ca” tại tháp nước Hàng Đậu, “Chơi Chợ” tại chợ Đồng Xuân, “Trôi” tại Bảo tàng Hà Nội và múa rối đương đại “Phá Rối” tại Rạp Đông Đô.

Lễ hội còn tổ chức hơn 10 tọa đàm, hội thảo về kinh tế sáng tạo, thiết kế, di sản đô thị và phát triển thị trường, tìm kiếm giải pháp duy trì các dự án, mô hình sáng tạo sau khi sự kiện kết thúc.

Ra mắt HanoiGo, mở rộng không gian quảng bá văn hóa, du lịch

Một dấu ấn quan trọng trong đêm khai mạc là việc Hà Nội chính thức ra mắt nền tảng số văn hóa, du lịch HanoiGo trên ứng dụng iHanoi và tại địa chỉ hanoigo.hanoi.gov.vn.

Nền tảng tích hợp thông tin về điểm đến, di tích, danh lam thắng cảnh, không gian văn hóa, ẩm thực, cơ sở lưu trú, sự kiện và tour du lịch, hỗ trợ người dân, du khách thuận tiện tra cứu, lựa chọn trải nghiệm phù hợp.

HanoiGo được định hướng trở thành nền tảng thông tin số tập trung, kết nối các nguồn tài nguyên văn hóa, du lịch của Thủ đô, góp phần đổi mới phương thức quảng bá điểm đến và mở rộng khả năng tiếp cận du khách quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà khẳng định: “Sự ra mắt HanoiGo hôm nay là dấu mốc quan trọng trong hành trình chuyển đổi số của Thủ đô”.

Theo bà Vũ Thu Hà, sự kiện thể hiện tầm nhìn chiến lược trong ứng dụng công nghệ để phát triển kinh tế đêm, du lịch thông minh, đồng thời khẳng định hình ảnh một Hà Nội đổi mới, sáng tạo và chủ động hội nhập.

Việc ra mắt HanoiGo cùng chuỗi hoạt động của lễ hội cho thấy định hướng kết hợp phát triển không gian sáng tạo thực tế với hạ tầng số, từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối di sản, nghệ nhân, doanh nghiệp, cộng đồng và thị trường.

Với lợi thế về lịch sử, văn hóa và mạng lưới làng nghề, Hà Nội đang hướng tới khai thác hiệu quả hơn nguồn lực sáng tạo, chuyển hóa các giá trị truyền thống thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế, tạo thêm việc làm và cơ hội phát triển cho cộng đồng.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 kéo dài đến ngày 28/11. Gala bế mạc “Hà Nội, Những Vang Động” dự kiến diễn ra lúc 19 giờ 30 cùng ngày tại chợ Đồng Xuân, khép lại hành trình 16 ngày kết nối và lan tỏa sức sáng tạo của Thủ đô.