Bộ Xây dựng vừa báo cáo lãnh đạo Chính phủ về tình hình thực hiện các dự án khởi công từ năm 2025 đến nay, trên cơ sở tổng hợp số liệu từ các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương, tập đoàn và tổng công ty có vốn Nhà nước.

Vốn ngoài ngân sách là chủ đạo

Theo Bộ Xây dựng, tính từ đầu năm 2025 đến ngày 15/7/2026, cả nước có 1.041 công trình, dự án được khởi công, với tổng mức đầu tư 5.731.673 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong tổng nguồn lực đầu tư nói trên, vốn ngân sách trung ương và ngân sách địa phương là 1.691.792 tỷ đồng, chiếm khoảng 30%; vốn ngoài ngân sách lên tới 4.039.881 tỷ đồng, chiếm khoảng 70%.

Xét theo cơ quan triển khai, có 97 dự án của 15/18 bộ, cơ quan ngang bộ; 93 dự án của 20 tập đoàn, tổng công ty và 851 dự án tại 34/34 địa phương, do các sở, ban, ngành địa phương làm chủ đầu tư.

Về quy mô, trong 1.041 công trình, dự án nói trên có 65 dự án lớn, trọng điểm với quy mô từ 10.000 tỷ đồng trở lên; 195 dự án nhóm A; 732 dự án nhóm B và 49 dự án nhóm C trở xuống.

Ngoài ra, tại các địa phương còn có khoảng 12.500 công trình, dự án cải tạo, sửa chữa, phục vụ phát triển hạ tầng và dân sinh do cấp xã làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư khoảng 150.500 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý là nguồn vốn ngoài ngân sách chiếm tỷ trọng đặc biệt cao tại các công trình, dự án được Chính phủ tổ chức khởi công đồng loạt trong 3 dịp lễ lớn của năm 2025.

Cụ thể, 3 đợt này có 312 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 3.902.000 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương và ngân sách địa phương khoảng 752.000 tỷ đồng, chiếm 19%; vốn ngoài ngân sách khoảng 3.150.000 tỷ đồng, chiếm tới 81%.

Ngoài 3 đợt khởi công đồng loạt nói trên, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan, đơn vị đã triển khai thêm 729 công trình, dự án với tổng mức đầu tư khoảng 1.829.673 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương và ngân sách địa phương khoảng 939.792 tỷ đồng, chiếm 51%; vốn ngoài ngân sách khoảng 889.881 tỷ đồng, chiếm 49%.

Như vậy, xét trên tổng mức đầu tư của 1.041 công trình, dự án khởi công từ đầu năm 2025 đến giữa tháng 7/2026, nguồn vốn ngoài ngân sách chiếm tỷ trọng chủ đạo, cho thấy quy mô huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển là rất lớn.

25 dự án chưa thi công hiện trường

Liên quan đến 312 công trình, dự án được tổ chức khởi công đồng loạt trong 3 dịp lễ lớn năm 2025, Bộ Xây dựng cho biết, đến nay đã có 14 dự án hoàn thành, chủ yếu là các công trình, dự án có quy mô nhỏ và trung bình.

Có 273/312 công trình, dự án đã được triển khai thi công tại hiện trường, với giá trị sản lượng thực hiện ước đạt khoảng 323.400 tỷ đồng, tương đương khoảng 8% tổng mức đầu tư của nhóm dự án này.

Tuy nhiên, một số dự án còn chậm so với yêu cầu, chủ yếu do vướng giải phóng mặt bằng, đất đai, tái định cư, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu và huy động nguồn lực.

Đáng chú ý, còn 25/312 dự án đã khởi công nhưng chưa triển khai thi công tại hiện trường. Các dự án này đang hoàn thiện một số thủ tục liên quan đến triển khai xây dựng, giải quyết vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng hoặc chuẩn bị điều kiện huy động nhân lực, thiết bị.

Theo Bộ Xây dựng, các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư đang tập trung phối hợp tháo gỡ, xử lý để sớm đưa các dự án này vào thi công.

Trong số những công trình đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục có một số dự án lớn, trọng điểm, trong đó có Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản đã khởi công 5 vị trí nhà ga vào ngày 19/12/2025.

Hiện Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư để báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét; đồng thời triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư, lựa chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật, chuẩn bị các hiệp định quốc tế và phối hợp với địa phương đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư.

Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang giai đoạn 2 do UBND tỉnh Tuyên Quang làm cơ quan chủ quản đang hoàn thiện khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, phấn đấu triển khai xây lắp trong quý IV/2026.

Tại Hà Nội, Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng và Dự án đầu tư cải tạo, chỉnh trang, tái thiết công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch đang thực hiện giải phóng mặt bằng và các thủ tục phê duyệt thiết kế. Trong khi đó, Dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ do Công ty cổ phần Masterise Hạ tầng Cần Giờ làm chủ đầu tư đang triển khai các thủ tục phê duyệt thiết kế.

Mặt bằng, vật liệu vẫn là những nút thắt lớn

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Xây dựng cho biết quá trình triển khai các dự án vẫn gặp một số khó khăn, vướng mắc, tập trung vào giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, thủ tục đầu tư, bố trí vốn, huy động nguồn lực và tổ chức thi công.

Trong đó, giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những nút thắt đáng chú ý. Một số dự án chậm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; một số hộ dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng. Việc xác định nguồn gốc đất, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật và bố trí khu tái định cư tại một số nơi cũng ảnh hưởng đến tiến độ.

Nguồn vật liệu xây dựng cũng là vấn đề đáng lưu ý, nhất là tại các dự án giao thông quy mô lớn. Một số dự án gặp khó khăn về nguồn cung đất đắp, cát, đá; năng lực khai thác và vận chuyển vật liệu tại một số khu vực chưa đáp ứng yêu cầu. Biến động giá vật liệu và nhiên liệu cũng ảnh hưởng đến việc tổ chức thi công.

Về thủ tục, một số dự án còn vướng trong điều chỉnh quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng rừng. Đối với nguồn vốn, một số dự án đầu tư công phải điều chỉnh kế hoạch vốn hoặc bổ sung vốn theo tiến độ thực hiện; một số dự án sử dụng vốn doanh nghiệp đang tiếp tục thu xếp nguồn vốn tín dụng và vốn đối ứng để bảo đảm triển khai theo kế hoạch.

Khâu tổ chức thi công cũng còn những hạn chế khi một số nhà thầu chưa huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị theo yêu cầu. Tại một số địa bàn, thời tiết bất lợi hoặc điều kiện địa chất phức tạp cũng ảnh hưởng đến tiến độ một số hạng mục.

Dù vậy, Bộ Xây dựng đánh giá những khó khăn, vướng mắc nói trên chủ yếu mang tính cục bộ, tập trung tại một số dự án và đang được các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư phối hợp xử lý theo thẩm quyền.

Đến nay, chưa phát sinh vấn đề có tính hệ thống ảnh hưởng đến việc triển khai chung của các chương trình, dự án; tiến độ tổng thể của phần lớn công trình, dự án vẫn cơ bản đáp ứng yêu cầu, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.