Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý là thay đổi cách xác thực thông tin người tham gia Bảo hiểm y tế tại cơ sở khám chữa bệnh. Dự thảo đẩy mạnh khai thác dữ liệu điện tử, giảm tình trạng người bệnh phải mang theo hoặc xuất trình nhiều giấy tờ để chứng minh quyền lợi.

Dự thảo quy định người tham gia Bảo hiểm y tế lúc đi khám chữa bệnh cung cấp thông tin thẻ và giấy tờ chứng minh nhân thân thông qua một trong các hình thức như căn cước, căn cước công dân, tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ Bảo hiểm y tế hoặc thẻ Bảo hiểm y tế bản điện tử, bản giấy.

Điểm mới đáng chú ý nằm ở những trường hợp thông tin chưa đầy đủ trên thẻ. Với thẻ Bảo hiểm y tế chưa có ảnh hoặc người bệnh cung cấp mã số Bảo hiểm y tế, cơ sở khám chữa bệnh được đề xuất chủ động khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc hệ thống trực tuyến của cơ quan có thẩm quyền.

Chỉ khi không thể khai thác được thông tin, người bệnh mới phải xuất trình thêm giấy tờ chứng minh nhân thân. Các giấy tờ có thể sử dụng gồm căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, thông tin liên kết với tài khoản VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID, giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc giấy xác nhận của công an cấp xã.

Cách tiếp cận này chuyển một phần việc xác minh thông tin từ người bệnh sang cơ sở khám chữa bệnh thông qua kết nối và khai thác dữ liệu sẵn có.

Đối với người đang chờ cấp, cấp lại hoặc thay đổi thông tin trên thẻ Bảo hiểm y tế, cơ sở khám chữa bệnh cũng sẽ chủ động khai thác dữ liệu hoặc tra cứu trên hệ thống trực tuyến của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu không thể tra cứu, người bệnh mới phải xuất trình giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cấp, cấp lại, đổi thẻ cùng giấy tờ chứng minh nhân thân.

Với trẻ dưới 6 tuổi, dự thảo quy định chỉ cần xuất trình thẻ Bảo hiểm y tế bản giấy, bản điện tử hoặc cung cấp mã số Bảo hiểm y tế. Nếu trẻ chưa được cấp thẻ, cơ sở khám chữa bệnh có thể chủ động khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc hệ thống trực tuyến của cơ quan có thẩm quyền.

Thông tin được sử dụng có thể gồm giấy chứng sinh, giấy khai sinh, số định danh cá nhân hoặc dữ liệu của trẻ đã được tích hợp với thông tin người phụ thuộc, thông tin cư trú trên ứng dụng VNeID của bố hoặc mẹ. Chỉ lúc việc khai thác dữ liệu không thực hiện được, gia đình mới phải xuất trình những giấy tờ tương ứng.

Đối với trẻ vừa sinh, cha, mẹ hoặc thân nhân ký xác nhận trên hồ sơ bệnh án. Trường hợp trẻ không có cha, mẹ hoặc thân nhân, người đại diện cơ sở khám chữa bệnh thực hiện xác nhận.

Những đề xuất trên cho thấy thủ tục khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế đang được định hướng theo nguyên tắc ưu tiên sử dụng dữ liệu đã có trong hệ thống, thay vì để người dân nhiều lần cung cấp lại thông tin mà cơ quan quản lý có thể tra cứu.

Dự thảo không chỉ thay đổi thủ tục đối với người bệnh mà còn đề xuất một số cơ chế mới liên quan đến quản lý danh mục và kiểm soát chi phí của quỹ Bảo hiểm y tế. Đáng chú ý là đề xuất thành lập Hội đồng phản biện độc lập về chuyên môn và kinh tế phục vụ quá trình xây dựng danh mục thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi quỹ Bảo hiểm y tế chi trả.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh quá trình triển khai Nghị định 188/2025/NĐ-CP phát sinh một số khó khăn liên quan đến thanh toán chi phí khám chữa bệnh, xây dựng và quản lý danh mục cũng như kiểm soát chi phí Bảo hiểm y tế.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng được đề xuất bổ sung trách nhiệm giám định, rà soát dữ liệu, cảnh báo những trường hợp giá thuốc, thiết bị y tế tăng bất hợp lý và đánh giá tác động đối với quỹ Bảo hiểm y tế của cả danh mục mới lẫn danh mục đang áp dụng.

Dự thảo đồng thời bổ sung trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong giải quyết trường hợp Sở Y tế và cơ quan bảo hiểm xã hội cấp tỉnh không thống nhất về thuyết minh chi phí khám chữa bệnh tăng cao.

Nếu cơ sở khám chữa bệnh bị cơ quan bảo hiểm xã hội kiến nghị, cảnh báo lần thứ hai về chi phí khám chữa bệnh tăng cao nhưng không điều chỉnh, cơ sở phải thuyết minh, thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội ký hợp đồng và báo cáo Sở Y tế.

Một thay đổi khác liên quan trực tiếp đến thanh toán là cơ chế dành cho những dịch vụ kỹ thuật đã được phê duyệt danh mục nhưng chưa có giá được quy định hoặc phê duyệt.

Dự thảo đề xuất trong thời gian chờ giá chính thức, quỹ Bảo hiểm y tế có thể tạm thanh toán dựa trên giá của dịch vụ kỹ thuật tương ứng đã được phê duyệt tại cơ sở khám chữa bệnh khác của Nhà nước trên cùng địa bàn hoặc trên toàn quốc.

Cơ chế tạm thời này được áp dụng không quá 9 tháng kể từ ngày dịch vụ được phê duyệt danh mục. Mục tiêu là hạn chế tình trạng người bệnh bị gián đoạn quyền lợi chỉ vì giá của một dịch vụ kỹ thuật chưa kịp ban hành.