GSK vừa công bố kết quả khảo sát toàn cầu cho thấy nhiễm vi-rút đường hô hấp, trong đó có vi-rút hợp bào hô hấp (RSV), có thể gây xáo trộn đáng kể đến sinh hoạt của người trưởng thành đang mắc một số bệnh mạn tính trong thời gian dài. Những ảnh hưởng này có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần, khiến người bệnh lo lắng về việc kiểm soát bệnh nền và cần người khác hỗ trợ nhiều hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Nhân Tuần lễ Nâng cao Nhận thức về RSV năm 2026 (2-8/11), GSK thực hiện và hỗ trợ một khảo sát toàn cầu nhằm tìm hiểu nhận thức và trải nghiệm về RSV ở người trưởng thành mắc một số bệnh mạn tính. Khảo sát có 6.041 người từ 18 tuổi trở lên tham gia tại 10 quốc gia, mắc các bệnh như tim mạch, đái tháo đường típ 1 và típ 2, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh thận mạn và tăng huyết áp.

Khảo sát với 6.041 người trưởng thành mắc một số bệnh mạn tính ghi nhận:

- Trong nhóm từng mắc RSV, 40% cho biết sức khỏe bị ảnh hưởng từ một tháng trở lên.

- Hơn một phần ba người tham gia cho biết bệnh mạn tính trở nặng sau khi nhiễm vi-rút đường hô hấp như RSV.

- Gần một nửa người tham gia chưa trao đổi về RSV với nhân viên y tế trong hai năm qua, cho thấy vẫn còn khoảng trống đáng lưu ý trong nhận thức về vi-rút này.

Nhiễm vi rút đường hô hấp trên nhóm được khảo sát cho thấy bệnh có tác động kéo dài đặc biệt ở một số nhóm: 52% ở người mắc hen cho thấy triệu chứng bệnh nặng hơn khi nhiễm vi rút đường hô hấp, 45% ở người mắc COPD, 35% ở người mắc bệnh thận mạn, 29% ở người mắc bệnh tim mạch và 27% ở người mắc đái tháo đường. Trong toàn bộ người tham gia khảo sát, hơn một phần ba (36%) mất nhiều thời gian hồi phục hơn dự kiến; một phần tư (25%) phải đi khám thêm với bác sĩ đa khoa hoặc tại cơ sở chăm sóc ban đầu; và 18% phải đến cơ sở y tế khẩn cấp.

Ở những người từng mắc RSV, sức khỏe có thể tiếp tục bị ảnh hưởng sau giai đoạn nhiễm bệnh ban đầu. Trong nhóm này, 40% cho biết ảnh hưởng kéo dài từ một tháng trở lên; gần một phần mười (9%) mất hơn một năm mới trở lại bình thường hoặc vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Hơn một nửa (55%) đánh giá triệu chứng RSV của mình ở mức nặng vừa hoặc rất nặng. Tỷ lệ này là 68% ở người mắc bệnh thận mạn hoặc COPD, 64% ở người mắc bệnh tim mạch và 63% ở người mắc hen.

Tiến sĩ Elena DeAngelis, Giám đốc Y khoa, GSK Việt Nam, cho biết: “Người mắc bệnh mạn tính cần chú ý chăm sóc sức khỏe mỗi ngày. Khi nhiễm RSV hoặc mắc một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác, họ có thể không chỉ cảm thấy mệt mỏi trong vài ngày mà còn gặp khó khăn khi tự chăm sóc bản thân và duy trì những hoạt động có ý nghĩa với mình. Người mắc bệnh mạn tính nên mạnh dạn trao đổi với nhân viên y tế về những biện pháp giúp phòng ngừa nhiễm RSV”.

RSV ngày càng được ghi nhận là một nguyên nhân gây bệnh đường hô hấp ở người từ 60 tuổi trở lên. Ước tính năm 2019, chỉ riêng tại các quốc gia phát triển, RSV gây khoảng 470.000 ca nhập viện và 33.000 ca tử vong trong bệnh viện ở nhóm tuổi này. Người trưởng thành mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận mạn, hen hoặc COPD có nguy cơ mắc bệnh nặng do RSV cao hơn, bao gồm bệnh đường hô hấp dưới và các biến chứng.

Tại Việt Nam, ước tính theo mô hình dự báo trong 5 năm, có khoảng 4,6 triệu ca bệnh hô hấp cấp do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên, trong đó có khoảng 200.000 ca nhập viện và 18.000 ca tử vong do bệnh đường hô hấp dưới liên quan đến RSV.

Dù lo ngại về ảnh hưởng của vi-rút đường hô hấp, nhiều người tham gia khảo sát vẫn chưa trao đổi với nhân viên y tế về RSV. Khoảng bốn trên năm người (79%) lo rằng các vi-rút này có thể cản trở việc kiểm soát bệnh mạn tính hoặc khiến triệu chứng nặng hơn. Tuy nhiên, gần một nửa (46%) chưa trao đổi về RSV với nhân viên y tế trong hai năm qua; một phần ba tổng số người tham gia (33%) cho biết chưa từng trao đổi về vấn đề này. Tỷ lệ đã trao đổi trong hai năm qua cũng khác nhau giữa các nhóm tuổi: 66% ở nhóm 18-49 tuổi, so với 45% ở nhóm từ 50 tuổi trở lên.

Kết quả khảo sát cho thấy người mắc bệnh mạn tính nhìn nhận nguy cơ từ RSV chưa tương xứng với những ảnh hưởng mà vi-rút này có thể gây ra. Nâng cao hiểu biết về RSV và các hậu quả tiềm ẩn có thể giúp người bệnh quan tâm hơn đến vi-rút này khi trao đổi với nhân viên y tế.

RSV cần được đề cập nhiều hơn khi tư vấn về sức khỏe hô hấp và bệnh mạn tính, theo kết quả khảo sát cho thấy. Với những người có nguy cơ cao hơn, việc trao đổi với nhân viên y tế có thể giúp họ hiểu rõ RSV và các biện pháp phòng ngừa nhiễm vi-rút này.