Phát biểu tại khai mạc Hội thảo, ông Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch VFCA cho biết: “Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững. Muốn vậy, chúng ta cần một nền công nghiệp có sức cạnh tranh hơn, hiện đại hơn, xanh hơn. KCN là không gian vật chất để làm điều đó. Đó là nơi những nhà máy mới được xây dựng, công nghệ mới được đưa vào, việc làm được tạo ra và chuỗi cung ứng được hình thành”.

Các KCN hiện đang trở thành nền tảng của một hệ sinh thái sản xuất mới, trong đó hội tụ FDI, doanh nghiệp Việt Nam, công nghệ, logistics, năng lượng, nhân lực và tài chính. Dòng vốn FDI thế hệ mới không chỉ quan tâm đến đất sạch hay ưu đãi thuế mà đặt yêu cầu cao hơn về hạ tầng, năng lượng, logistics, môi trường, tiêu chuẩn ESG và chất lượng thể chế. Cuộc cạnh tranh thu hút FDI vì vậy đang chuyển từ “ưu đãi” sang “chất lượng”.

Tại TP. Hải Phòng, tình hình triển khai các KCN có nhiều điểm sáng và cũng có những điểm cần tháo gỡ. Điểm sáng là nhiều dự án đã đạt tiến độ giải phóng mặt bằng rất cao. KCN Nam Tràng Cát đạt khoảng 98%, KCN Tân Trào giai đoạn 1 khoảng 98%, KCN Kim Thành gần 99%. Điều đó cho thấy quyết tâm rất lớn của chính quyền các cấp và sự nỗ lực của các chủ đầu tư.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết: Trong giai đoạn phát triển mới, KCN không chỉ cần quỹ đất mà còn cần hạ tầng đồng bộ, hiện đại, xanh và có khả năng đáp ứng các dự án công nghệ cao, quy mô lớn. Để hình thành được hệ thống hạ tầng đó, nguồn vốn là một trong những yếu tố then chốt.

Các dự án hạ tầng KCN thường có quy mô vốn lớn, thời gian thu hồi dài. Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là huy động thêm vốn, mà quan trọng hơn là khơi thông và dẫn dòng vốn vào đúng dự án, đúng thời điểm, với chi phí hợp lý. Từ tín dụng ngân hàng, vốn chủ sở hữu, thị trường vốn đến các nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước, cần có sự kết nối hiệu quả giữa chính sách - tổ chức tài chính - doanh nghiệp - dự án. Khơi thông dòng vốn cho hạ tầng KCN cũng chính là tạo thêm năng lực để thu hút dòng vốn đầu tư vào sản xuất, kinh doanh và các chuỗi cung ứng mới.

“Đối với Hải Phòng, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi Thành phố đang phát triển mạnh hệ thống KKT, KCN, hướng tới nâng cao năng lực công nghiệp, logistics và thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao. Ban Quản lý mong muốn tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư, tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư và tạo điều kiện để các dự án được triển khai hiệu quả”, bà Nguyễn Thị Bích Dung nhấn mạnh.

Từ góc độ nguồn vốn, ông Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính KCN cho rằng, dòng vốn FDI mới đang hướng tới các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghiệp chính xác, năng lượng sạch và logistics. KCN cần một mô hình tài chính mới bởi đây là lĩnh vực cần lượng vốn lớn, thời gian đầu tư và thu hồi vốn dài. Tín dụng ngân hàng vẫn quan trọng nhưng cần được bổ sung bằng vốn chủ sở hữu, trái phiếu, quỹ đầu tư, vốn quốc tế, PPP, các định chế tài chính dài hạn và tài chính xanh.

Còn theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, giá trị của bất động sản khu công nghiệp không còn chỉ nằm ở diện tích đất mà ở khả năng tạo ra một hệ sinh thái sản xuất có năng suất và sức cạnh tranh cao. Theo đó, khu công nghiệp thế hệ mới cần chuyển từ mô hình “đất – hạ tầng – nhà xưởng” sang mô hình kết nối FDI, công nghệ, logistics, năng lượng, tài chính và doanh nghiệp Việt Nam. Hạ tầng sản xuất, hạ tầng số, năng lượng, logistics, dịch vụ tài chính, nhân lực và chuỗi cung ứng sẽ ngày càng quyết định giá trị của một KCN.

Các phiên thảo luận tại hội thảo tập trung trao đổi về nguồn vốn chủ lực cho thị trường trong giai đoạn tới, vai trò của tín dụng ngân hàng và khả năng mở rộng các kênh vốn khác, cũng như những điểm nghẽn về chính sách tài chính, thị trường vốn và huy động vốn quốc tế.

Cùng với bài toán vốn, hội thảo cũng đặt vấn đề về liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, nhằm tăng khả năng lan tỏa công nghệ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. Đây là vấn đề ngày càng đáng chú ý khi dòng vốn sản xuất mới hướng tới những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Khơi thông dòng vốn cho bất động sản KCN vì vậy gắn trực tiếp với khả năng triển khai hạ tầng, nâng chất lượng KCN và đón các dự án sản xuất mới.