Tối 26/4, tại Khu Văn hoá Thung Ui (phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình), Lễ hội Đàn Kính Thiên năm 2026 chính thức diễn ra với chủ đề “Huyền thiên cổ đàn”, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự.

Sự kiện không chỉ là hoạt động văn hóa - tâm linh đặc sắc mà còn là một chương trình nghệ thuật thực cảnh quy mô lớn, đưa lịch sử dân tộc đến gần hơn với công chúng bằng ngôn ngữ biểu đạt hiện đại.

Thung Ui, nơi diễn ra lễ hội được xác định là vùng đất có giá trị đặc biệt về khảo cổ và lịch sử. Các nghiên cứu cho thấy, khu vực này lưu giữ dấu tích cư trú của con người từ khoảng 13.000 năm trước, với những lớp trầm tích văn hóa phản ánh quá trình phát triển liên tục của cư dân cổ.

Đáng chú ý, năm 2025, lần đầu tiên các nhà khoa học đã giải mã thành công ADN của một cá thể người cổ có niên đại khoảng 13.000 năm trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Cùng với những phát hiện khảo cổ về dấu tích người tiền sử từ 30.000 đến 50.000 năm trước tại khu vực Đàn Kính Thiên, các kết quả này đã cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng, góp phần khẳng định sự hiện diện sớm của con người tại khu vực Đông Nam Á.

Những giá trị này không chỉ làm sáng tỏ tiến trình hình thành của cộng đồng cư dân cổ mà còn nâng tầm Đàn Kính Thiên trở thành không gian hội tụ đặc biệt của các lớp văn hóa – lịch sử – khảo cổ xuyên suốt hàng chục nghìn năm.

Trên nền tảng đó, Lễ hội Đàn Kính Thiên 2026 được xây dựng như một “dòng chảy lịch sử” xuyên suốt, đưa khán giả trở về những cột mốc quan trọng của dân tộc. Nổi bật là dấu ấn năm 968, khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế, lập nên nước Đại Cồ Việt – nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.

Ngay từ buổi đầu lập quốc, triều Đinh đã thiết lập ba đại lễ mang tính biểu tượng quốc gia gồm: Lễ thượng cờ, Lễ duyệt binh và Lễ tế trời. Trong đó, Đàn Kính Thiên chính là nơi cử hành nghi lễ tế trời – nghi lễ thiêng liêng bậc nhất, thể hiện chủ quyền và tính chính danh của một quốc gia độc lập.

Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật, lễ hội đã tái dựng nghi lễ này bằng sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và công nghệ trình diễn hiện đại, tạo nên những trường đoạn giàu cảm xúc và chiều sâu lịch sử.

Với định hướng Edu-Tainment (giáo dục kết hợp giải trí), chương trình được dàn dựng công phu trên không gian thực cảnh rộng lớn, khai thác trực tiếp địa hình núi đá, thung lũng và mặt nước của Thung Ui làm sân khấu tự nhiên.

Hai không gian sân khấu song song được kết nối liên hoàn, giúp mở rộng góc nhìn và chiều sâu trải nghiệm. Hiệu ứng ánh sáng, âm thanh cùng hệ thống sân khấu đa lớp tạo nên một “hiệu ứng thị giác không điểm dừng”, dẫn dắt khán giả nhập vai vào từng lát cắt lịch sử.

Chương trình gồm bốn chương nghệ thuật: Vạn Cổ anh linh; Đại Cồ Việt khai quốc; Huyền thiên cổ đàn; Hội yến hoa tiên, tái hiện từ đời sống cư dân cổ, nghi lễ cung đình đến những thời khắc chiến trận hào hùng.

Khoảng 2.500 diễn viên, nghệ sĩ kịch, xiếc, múa cùng lực lượng quần chúng đã tham gia biểu diễn, mang đến những đại cảnh hoành tráng nhưng vẫn giàu tính chân thực, góp phần tái hiện sinh động khí phách Hoa Lư nghìn năm linh thiêng.

Được phục dựng và tổ chức thường niên trong hơn một thập kỷ qua, Lễ hội Đàn Kính Thiên ngày càng khẳng định là một trong những lễ hội văn hóa – tâm linh tiêu biểu của Ninh Bình. Qua từng năm, quy mô và chất lượng tổ chức không ngừng được nâng cao, thu hút ngày càng đông đảo du khách.

Việc tổ chức lễ hội không chỉ nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản mà còn góp phần khẳng định vị thế của Ninh Bình như một trung tâm di sản có chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng trong dòng chảy văn hóa dân tộc.

Trong định hướng dài hạn, Thung Ui được kỳ vọng trở thành điểm đến văn hóa – lịch sử – giáo dục mang tính trải nghiệm hàng đầu, nơi lịch sử và khảo cổ được “kể lại” bằng ngôn ngữ hiện đại, hấp dẫn và gần gũi hơn với công chúng.