Trong không khí sôi động của Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2026, Liên hoan múa rối Hải Phòng mở rộng lần thứ IV - 2026 được kỳ vọng là một trong những điểm nhấn nghệ thuật đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong dịp tháng 5.

Theo kế hoạch chung của TP. Hải Phòng, các hoạt động hưởng ứng lễ hội diễn ra từ tháng 4 đến hết tháng 5, cao điểm từ 8/5 - 14/5, trải rộng tại nhiều quảng trường, nhà hát, thiết chế văn hóa và không gian cộng đồng trên toàn thành phố.

Riêng trong không gian văn hóa ẩm thực, nghệ thuật đường phố tại dải trung tâm Thành phố, ngày hôm nay (9/5), một điểm nhấn đáng chú ý với hai hoạt động nối tiếp: Diễu hành với chủ đề Hải Phòng - Tinh hoa miền Di sản và khai mạc Liên hoan múa rối Hải Phòng mở rộng lần thứ IV tại khu vực Quảng trường Nhà hát thành phố.

Cách sắp xếp đó cho thấy Liên hoan không phải là một chương trình đứng riêng lẻ, mà được thiết kế như một mảnh ghép có chủ ý trong toàn bộ nhịp điệu lễ hội, nơi nghệ thuật dân gian bước ra không gian đô thị, đến gần hơn với người dân và du khách.

Phát biểu khai mạc Liên hoan, ông Vũ Đình Tiến, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng nhấn mạnh: “Diễn ra từ 8/5 – 12/5, Liên hoan là một sự kiện văn hoá nghệ thuật thường niên, đặc sắc, giàu bản sắc dân tộc, mang đậm dấu ấn của thành phố Cảng năng động, sáng tạo và hội nhập. Liên hoan năm nay không chỉ là hoạt động điểm nhấn trong chuỗi sự kiện của thành phố, mà còn là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hoá tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật truyền thống trong đời sống đương đại”.

2026 là năm khởi đầu triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW, đồng thời là giai đoạn then chốt thực hiện chỉ đạo của Chính phủ trong việc xây dựng hồ sơ khoa học nghệ thuật Múa rối nước, đệ trình UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Ý thức được sứ mệnh đó, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Hải Phòng khẳng định vai trò tiên phong, sẵn sàng đồng hành cùng các nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý trong việc phối hợp triển khai các hoạt động bảo tồn, sưu tầm, hệ thống hóa tư liệu.

Những nỗ lực này nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, đóng góp trực tiếp vào tiến trình vinh danh di sản văn hóa dân tộc trên trường quốc tế. Đặc biệt, việc tổ chức liên hoan còn đặt nền móng cho lộ trình xây dựng “Thành phố Âm nhạc”, đưa nghệ thuật trở thành trụ cột văn hóa - kinh tế bền vững của Hải Phòng.

Trong suốt những ngày diễn ra liên hoan, khán giả sẽ được đắm mình trong không gian nghệ thuật đầy màu sắc, nơi các loại hình múa rối truyền thống và đương đại cùng tỏa sáng, nơi mỗi buổi diễn là một hành trình khám phá văn hoá, một sự gắn kết giữa nghệ thuật và công chúng.

Từ những sân khấu ngoài trời rực rỡ ánh sáng, đến những không gian biểu diễn mang đậm chất dân gian, làng quê Bắc Bộ. Những vở diễn, trò cổ hấp dẫn đến những thử nghiệm sáng tạo mới, những màn diễu hành nghệ thuật hoành tráng, và đặc biệt là các tiết mục Rối nước Việt Nam, linh hồn của liên hoan năm nay.

Điểm nhấn nổi bật của Liên hoan là sân khấu Thủy đình ngoài trời biểu diễn nghệ thuật Rối nước Việt Nam loại hình sân khấu dân gian độc đáo, kết tinh trí tuệ và tâm hồn của người Việt. Thông qua các tiết mục trò cổ, khán giả không chỉ thưởng thức nghệ thuật, mà còn được “chạm” vào những giá trị văn hoá lâu đời từ tiếng cười dân gian mộc mạc, hình ảnh lao động đời thường, đến những triết lý nhân sinh sâu sắc được truyền tải qua từng tích trò. Đó chính là lý do để múa rối nước không chỉ tồn tại qua thời gian, mà còn có khả năng kết nối mạnh mẽ với công chúng hôm nay.

Bà Nguyễn Thu Thủy, Giám đốc Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng cho biết: Liên hoan không chỉ là sân chơi nghề nghiệp, mà là nơi các nghệ sĩ cùng nhau gìn giữ và lan tỏa giá trị chung; khi nhiều đơn vị nghệ thuật và các phường rối cùng hội tụ phục vụ nhân dân, sức mạnh của văn hóa cộng đồng hiện lên rõ hơn. Cho dù sân khấu và công nghệ có thay đổi, giá trị cốt lõi của người làm nghề vẫn là phục vụ cộng đồng; Liên hoan chính là nơi nghệ sĩ lắng nghe khán giả để nghệ thuật không xa rời đời sống.

Những chia sẻ ấy cho thấy vai trò của Liên hoan không nằm ở số lượng chương trình hay quy mô người tham gia, mà ở chỗ từ một sự kiện nghệ thuật, Hải Phòng đang cố gắng tạo ra không gian để di sản được sống trong đời sống hôm nay. Khi múa rối bước ra quảng trường, đi vào diễu hành, xuất hiện trong không khí lễ hội và tiếp cận đông đảo công chúng, nhất là người trẻ, di sản không còn bị bó hẹp trong sân khấu chuyên biệt, mà thực sự trở thành một phần của sinh hoạt cộng đồng.

Liên hoan năm nay không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh di sản, mà còn hướng tới mục tiêu nâng tầm nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh đương đại. Đưa nghệ thuật truyền thống bước ra không gian mở, hòa vào đời sống, tương tác với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đồng thời, đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng trong lộ trình xây dựng hồ sơ khoa học, hướng tới trình UNESCO công nhận nghệ thuật múa rối nước Việt Nam là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trước giờ khai mạc, Lễ diễu hành hưởng ứng kỉ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026 ghi nhận sự tham gia hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân và quần chúng nhân dân tập hợp thành 21 đoàn khối diễu hành diễu hành nghệ thuật, với sự tham dự của những thành viên rất đặc biệt, đó là các nghệ sĩ, người hâm mộ đến từ nhiều quốc gia trên thế giới.

Với tình yêu dành cho nghệ thuật Múa rối và thành phố Hải Phòng thân thiện, các đoàn quốc tế đã hội tụ về đây, mang theo những tiết mục đặc sắc, góp phần làm nên một chương trình diễu hành rực rỡ sắc màu, thắm đượm tình đoàn kết, hữu nghị giữa các dân tộc.

10 nhà hát, đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp và các phường rối nước tiêu biểu trên cả nước đến từ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, các nghệ nhân trình diễn và diễu hành tập kết tại Nhà hát thành phố và di chuyển theo đường Quang Trung, qua phía sau nhà Triển lãm, Nguyễn Đức Cảnh, Quán hoa, Trần Phú qua cây cây xăng trung tâm thành phố chuyển về đường Trần Hưng Đạo, kết thúc tại Quảng trường Nhà hát thành phố.

Đặc biệt, lần đầu tiên sẽ xuất hiện khối ngựa diễu hành đã mang đến điểm nhấn mới lạ cho mùa lễ hội năm nay. Khối diễu hành đặc biệt này gồm 12 chú ngựa đến từ Vinpearl Horse Academy Vũ Yên. Đây là đơn vị đào tạo và trải nghiệm cưỡi ngựa nằm trên đảo Vũ Yên, Hải Phòng.

Khối Học viện ngựa di chuyển ở vị trí cuối cùng, khép lại phần diễu hành trước khi chương trình bước vào lễ khai mạc liên hoan. Sự xuất hiện của những chú ngựa với từng bước đi mạnh mẽ, đội hình kỵ sĩ chuyên nghiệp đã tạo điểm nhấn mới lạ, góp phần làm phong phú thêm không gian lễ hội năm nay.

Vinpearl Horse Academy Vũ Yên hiện là nơi chăm sóc và huấn luyện hơn 100 tuấn mã quý hiếm đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Học viện được xây dựng trên diện tích khoảng 30 ha với hệ thống chuồng trại, khu huấn luyện và bệnh viện thú y hiện đại, hướng tới phát triển bộ môn cưỡi ngựa theo tiêu chuẩn quốc tế tại Việt Nam.

Trong tổng thể chiến lược quảng bá hình ảnh thành phố, nâng cao sức hút du lịch và làm giàu thêm cho thương hiệu Lễ hội Hoa Phượng Đỏ trong suốt 13 năm qua, Liên hoan múa rối Hải Phòng năm 2026 tiếp tục được kì vọng sẽ góp phần tạo thêm nhiều mảng màu tươi sáng trong bức tranh tổng quát về văn hoá truyền thống của đất nước nói chung và văn hoá Hải Phòng nói riêng. Đồng thời, tôn vinh các di sản văn hóa, quảng bá tiềm năng và các sản phẩm văn hóa du lịch đặc sắc riêng có, thu hút khách tham quan du lịch trong và ngoài nước đến với Hải Phòng.

Đó còn là lời khẳng định cho tầm nhìn của Hải Phòng: trong dòng chảy đô thị hóa, việc gìn giữ và lan tỏa di sản chính là cách để thành phố duy trì và làm phong phú thêm bản sắc riêng biệt của mình.