Sau nhiều năm các trường đại học liên tục mở rộng phương thức tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang định hướng tinh giản các hình thức xét tuyển từ năm 2027, nhằm khắc phục tình trạng phân tán chỉ tiêu, chênh lệch điểm chuẩn giữa các phương thức và những bất cập trong đánh giá năng lực thí sinh.

Thực tế những mùa tuyển sinh gần đây cho thấy, việc một ngành đào tạo áp dụng đồng thời nhiều phương thức xét tuyển đã trở nên phổ biến. Một số trường sử dụng tới 5-7 phương thức cho cùng một ngành, với chỉ tiêu được phân bổ riêng cho từng hình thức. Cách tổ chức này góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận đại học, song cũng bộc lộ những hạn chế, đặc biệt là nguy cơ làm thu hẹp chỉ tiêu xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, khiến điểm chuẩn ở một số ngành biến động mạnh và gây khó khăn cho thí sinh trong lựa chọn nguyện vọng.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến giảm số phương thức xét tuyển từ 19 phương thức năm 2026 xuống còn 11 phương thức năm 2027. Trọng tâm của điều chỉnh là chuẩn hóa các hình thức tuyển sinh, hạn chế việc chia nhỏ chỉ tiêu qua quá nhiều phương thức, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng đối chiếu kết quả xét tuyển giữa các nhóm thí sinh.

Định hướng này cũng đặt các cơ sở giáo dục đại học trước yêu cầu rà soát, sắp xếp lại đề án tuyển sinh, lựa chọn những phương thức có khả năng đánh giá thực chất năng lực người học, phù hợp với đặc thù từng ngành đào tạo. Thay vì mở rộng số lượng phương thức nhằm thu hút nguồn tuyển, các trường sẽ phải chú trọng hơn đến chất lượng, tính ổn định và mức độ công bằng trong tổ chức xét tuyển.

Một nội dung đáng chú ý khác là dự kiến điều chỉnh quy định về điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ và thành tích học sinh giỏi. Việc sử dụng các yếu tố này trong tuyển sinh đang được xem xét theo hướng kiểm soát chặt chẽ hơn, tránh tình trạng điểm cộng tạo ra lợi thế quá lớn cho một nhóm thí sinh hoặc làm sai lệch khả năng đánh giá năng lực học tập.

Chủ trương siết điểm cộng, nếu được cụ thể hóa trong quy chế tuyển sinh mới, có thể tác động đáng kể đến những thí sinh đang xây dựng kế hoạch xét tuyển dựa trên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc các thành tích học tập ngoài kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Trước những thay đổi dự kiến, một số cơ sở đào tạo đã chủ động công bố định hướng tuyển sinh năm 2027 để thí sinh có thời gian chuẩn bị.

Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, phương án tuyển sinh năm 2027 cũng đang được điều chỉnh theo hướng tăng cường xét tuyển độc lập theo từng ngành, từng chương trình đào tạo, thay thế hình thức xét tuyển theo một số nhóm ngành như trước.

Đối với ngành Thiết kế nội thất, trường dự kiến sử dụng các tổ hợp V00 gồm Toán, Vật lý, Vẽ mỹ thuật; V01 gồm Toán, Ngữ văn, Vẽ mỹ thuật và V02 gồm Toán, Tiếng Anh, Vẽ mỹ thuật. Thời gian làm bài môn Hình họa mỹ thuật, thuộc các tổ hợp H00 và H02, dự kiến điều chỉnh thành 210 phút.

Cùng với xu hướng tinh giản phương thức xét tuyển, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy do những cơ sở giáo dục đại học lớn tổ chức tiếp tục được duy trì trong kế hoạch tuyển sinh năm 2027. Diễn biến này cho thấy, việc giảm số phương thức không đồng nghĩa với thu hẹp các công cụ đánh giá năng lực thí sinh, mà hướng tới sử dụng những kết quả khảo thí có tính chuẩn hóa và khả năng đánh giá phù hợp hơn.

Đại diện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, điểm mới nổi bật của kỳ thi đánh giá năng lực năm 2027 là chuyển phần thi trắc nghiệm từ hình thức làm bài trên phiếu trả lời sang thực hiện trên máy tính.

Với phương thức tổ chức mới, đề thi được hệ thống tự động phân phối theo môn thí sinh đã đăng ký, thời gian làm bài hiển thị dưới hình thức đếm ngược. Bài thi trắc nghiệm sẽ được tự động gửi tới máy chủ ngay sau khi thí sinh hoàn thành hoặc kết thúc thời gian làm bài. Mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tham dự một đợt thi và lựa chọn một địa điểm thuộc đợt thi đó.

Theo đại diện nhà trường, việc ứng dụng công nghệ trong tổ chức thi góp phần chuẩn hóa quy trình, hạn chế thao tác thủ công trong tiếp nhận, xử lý bài thi, tăng hiệu quả quản lý dữ liệu và tạo thuận lợi cho việc sử dụng kết quả trong tuyển sinh đại học.

Đại học Kinh tế Quốc dân dự kiến bỏ phương thức xét tuyển kết hợp chứng chỉ IELTS với kết quả thi đánh giá năng lực. Thay vào đó, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế từ IELTS 5.5 trở lên có thể được xem xét quy đổi thành điểm môn tiếng Anh hoặc sử dụng làm điểm thưởng trong xét tuyển, tùy phương án tuyển sinh được nhà trường ban hành.

Trong khi đó, Đại học Bách khoa Hà Nội dự kiến tiếp tục tổ chức kỳ thi đánh giá tư duy năm 2027 tại 11 tỉnh, thành phố, với khoảng 60.000 lượt thi được phân bổ trong ba đợt. Quy mô này cho thấy kỳ thi đánh giá tư duy tiếp tục là một trong những công cụ tuyển sinh quan trọng của nhà trường và các cơ sở đào tạo sử dụng kết quả thi.

Việc các cơ sở giáo dục đại học lớn tiếp tục đầu tư tổ chức kỳ thi riêng phản ánh nhu cầu đa dạng hóa công cụ đánh giá đầu vào, đặc biệt đối với những ngành đào tạo có yêu cầu cao về tư duy, năng lực học thuật hoặc kiến thức chuyên biệt. Tuy nhiên, xu hướng chuẩn hóa cũng đặt ra yêu cầu hạn chế việc tổ chức những kỳ thi có quy mô nhỏ, phạm vi sử dụng kết quả hẹp, khiến thí sinh phải tham gia nhiều đợt thi và gia tăng chi phí tuyển sinh.

Trong bối cảnh đó, khả năng liên thông, công nhận và sử dụng chung kết quả giữa các cơ sở đào tạo sẽ là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của việc đổi mới tuyển sinh. Nếu được tổ chức hợp lý, các kỳ thi chuẩn hóa có thể mở rộng cơ hội lựa chọn ngành học, trường học mà không buộc thí sinh phải tham dự quá nhiều kỳ thi độc lập.

Bên cạnh những điều chỉnh về phương thức xét tuyển, việc rà soát, chuẩn hóa danh mục ngành đào tạo cũng được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến quá trình đăng ký nguyện vọng năm 2027. Một số ngành học có thể được sắp xếp, điều chỉnh tên gọi hoặc mã ngành nhằm phù hợp hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và sự thay đổi của các lĩnh vực đào tạo.

Những điều chỉnh này đòi hỏi thí sinh đặc biệt thận trọng trong quá trình tìm hiểu thông tin. Việc sử dụng điểm chuẩn của các năm trước để tham khảo cần đi kèm đối chiếu chính xác mã ngành, tên ngành, chương trình đào tạo và tổ hợp xét tuyển, tránh nhầm lẫn giữa những chương trình có tên gọi tương đồng nhưng khác nhau về mục tiêu và chuẩn đầu ra.

Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến công bố quy chế tuyển sinh đại học năm 2027 trong tháng 11/2026. Trong thời gian chờ quy định chính thức, các chuyên gia khuyến nghị học sinh không nên phụ thuộc vào một phương thức xét tuyển hoặc mặc định những điều kiện tuyển sinh của năm trước sẽ tiếp tục được áp dụng.

Theo kế hoạch tuyển sinh vừa được Bộ này công bố, từ ngày 1 đến 13/7/2027, thí sinh thực hiện đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong khoảng thời gian này, thí sinh được điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần, tạo điều kiện cân nhắc, lựa chọn ngành học và cơ sở đào tạo phù hợp với kết quả thi, năng lực và định hướng nghề nghiệp.

Cũng trong ngày 1/7, Cục Quản lý chất lượng sẽ cung cấp dữ liệu điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông cho Hội đồng xây dựng ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với các ngành đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe và pháp luật.

Trước ngày 9/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với các nhóm ngành này, làm cơ sở để các trường xác định điều kiện xét tuyển.

Các cơ sở đào tạo phải hoàn thành việc điều chỉnh, công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển và điểm trúng tuyển quy đổi tương đương trước 17h ngày 10/7. Thông  tin được cập nhật trên hệ thống tuyển sinh chung và trang thông tin điện tử của từng trường, giúp thí sinh có thêm căn cứ rà soát, sắp xếp nguyện vọng trước thời điểm kết thúc đăng ký.

Từ ngày 14 đến 29/7, thí sinh thực hiện nộp lệ phí xét tuyển và điều chỉnh những sai sót phát sinh nếu có. Đây là một trong những bước quan trọng để bảo đảm hồ sơ đăng ký được xử lý theo đúng quy trình tuyển sinh.

Theo lịch trình, trong hai ngày 11 và 12/8, các cơ sở đào tạo phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát dữ liệu xét tuyển và công bố kết quả trúng tuyển. Thí sinh cần theo dõi thông báo chính thức của các trường để biết kết quả và thực hiện những thủ tục tiếp theo.

Đối với thí sinh trúng tuyển đợt đầu, thời hạn hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến trên hệ thống là trước 16h30 ngày 19/8/2027. Việc xác nhận nhập học đúng thời hạn có ý nghĩa quan trọng để thí sinh hoàn tất thủ tục tiếp nhận vào cơ sở đào tạo đã trúng tuyển.

Sau 8h ngày 20/8, các trường có thể thông báo tuyển sinh bổ sung căn cứ vào chỉ tiêu còn lại và kế hoạch tuyển sinh của từng đơn vị. Đây là cơ hội tiếp theo dành cho những thí sinh chưa trúng tuyển hoặc có nhu cầu tham gia xét tuyển bổ sung theo quy định.

Với lịch trình tuyển sinh tập trung trong tháng 7 và tháng 8/2027, thí sinh cần đặc biệt lưu ý thời hạn đăng ký nguyện vọng, nộp lệ phí và xác nhận nhập học. Đồng thời, việc thường xuyên cập nhật thông tin trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo và website chính thức của các trường sẽ giúp hạn chế những sai sót không đáng có trong quá trình xét tuyển.

Đáng chú ý, kế hoạch tuyển sinh năm 2027 còn yêu cầu các trường đại học công bố thông tin tuyển sinh trước ngày 31/12/2026, sớm hơn khoảng 2 tháng rưỡi so với năm trước. Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến ban hành quy chế tuyển sinh sửa đổi trong tháng 11/2026, tạo cơ sở để các trường xác định phương thức tuyển sinh và thí sinh chuẩn bị kế hoạch học tập, ôn thi.

Ngoài ra, thí sinh đăng ký xét tuyển thẳng phải nộp hồ sơ trước 17h ngày 20/6/2027. Các trường hoàn thành công bố kết quả xét tuyển thẳng trước 17h ngày 30/6. Việc xử lý nguyện vọng trên hệ thống dự kiến diễn ra từ ngày 6 đến 10/8; điểm chuẩn đợt đầu được công bố trước 17h ngày 12/8/2027.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý, các mốc thời gian trong kế hoạch có thể được điều chỉnh nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Thí sinh cần theo dõi các thông báo chính thức để cập nhật kịp thời những thay đổi liên quan đến kỳ tuyển sinh.