| Ảnh minh họa. |
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về chủ trương thí điểm hoạt động taxi bay không người lái trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Theo cơ quan quản lý Nhà nước về khoa học và công nghệ, Gia Lai có địa hình trải từ cao nguyên, đồi núi đến đồng bằng ven biển và biển đảo. Dân cư tập trung tại Quy Nhơn, Pleiku và dọc các hành lang kinh tế. Địa phương có đủ 5 phương thức vận tải, gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, đường biển và đường hàng không, tạo điều kiện kết nối giao thông tầm thấp với mạng lưới vận tải hiện có.
Hoạt động taxi bay không người lái có thể phục vụ du lịch ngắm cảnh, rút ngắn chặng đường từ trung tâm đô thị đến một số điểm đến. Các ứng dụng khác có thể thí điểm gồm vận chuyển thuốc, sinh phẩm đến địa bàn khó tiếp cận, hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn và khảo sát.
Đề án của UBND tỉnh Gia Lai được Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá có cách tiếp cận thận trọng, trung lập về công nghệ, ưu tiên bay thử trên mặt biển trước khi xem xét chở khách trên tuyến kết nối cảng hàng không với điểm đến; đồng thời xây dựng tiêu chí lựa chọn phương tiện, nhà cung cấp, phương án khai thác, bảo dưỡng và các mốc kiểm soát an toàn cho từng giai đoạn.
Tuy nhiên, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng cần rà soát thêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, khai thác của nước ngoài. Việc lựa chọn công nghệ, đối tác cần dựa trên so sánh tính khả thi, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng tiếp nhận, làm chủ công nghệ.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hoạt động vận tải hàng không tầm thấp thuộc phạm vi quản lý nhà nước về hàng không dân dụng của Bộ Xây dựng, đồng thời liên quan đến quản lý vùng trời, quốc phòng, an ninh và an toàn bay.
Vì vậy, Bộ này kiến nghị lãnh đạo Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá, hướng dẫn tỉnh Gia Lai hoàn thiện Đề án; làm rõ điều kiện triển khai hoạt động vận tải hàng không tầm thấp, yêu cầu bảo đảm an toàn hàng không và phương án tổ chức thí điểm
Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý, bảo vệ vùng trời, cấp phép và giám sát hoạt động bay theo thẩm quyền; phối hợp đánh giá phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn hoạt động bay. Bộ Công an phối hợp về bảo đảm an ninh, trật tự, quản lý phương tiện bay theo thẩm quyền, an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu.
Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp về nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, đánh giá sự phù hợp và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ mới thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được đề xuất hướng dẫn địa phương đánh giá sự phù hợp với quy hoạch du lịch, bảo vệ không gian di sản, danh lam thắng cảnh và phát triển sản phẩm du lịch trải nghiệm.
Đặc biệt, Bộ Khoa học và Công nghệ kiến nghị lãnh đạo Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì cuộc họp với các bộ liên quan và UBND tỉnh Gia Lai để thống nhất phạm vi, điều kiện thí điểm, cơ chế giám sát và trách nhiệm của từng bên trước khi báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định.
Trước đó, cuối tháng 10/2026, UBND tỉnh Gia Lai đã đề nghị Thủ tướng xem xét chủ trương thí điểm taxi bay không người lái và chỉ đạo các bộ, ngành hỗ trợ địa phương hoàn thiện thủ tục pháp lý. UBND tỉnh Gia Lai giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Học viện Hàng không Việt Nam xây dựng Đề án. Hưng Việt và Aerial Sea Ventures là hai đối tác tiềm năng được nêu trong hồ sơ.
Đề án dự kiến sử dụng 1 - 2 phương tiện bay cất hạ cánh thẳng đứng bằng điện (eVTOL) trên hai tuyến. Tuyến đầu tiên dài khoảng 3,4 km, từ Công viên Thiếu nhi đến Bến du thuyền Quy Nhơn. Các chuyến bay trên mặt biển nhằm kiểm chứng công nghệ, hệ thống điều khiển, quy trình khai thác và phương án ứng phó khẩn nguy.
Tuyến thứ hai dài khoảng 22 km, từ Cảng hàng không Phù Cát đến Trung tâm đại nhạc hội thuộc Dự án Blooming Sky tại xã Cát Tiến. Theo lộ trình dự kiến đến hết năm 2028, sau giai đoạn chuẩn bị, tỉnh sẽ tổ chức bay thử không tải, bay chở chuyên gia, sau đó mới xem xét chở khách với số lượng hạn chế trên tuyến thứ hai. Việc chuyển giai đoạn phụ thuộc vào kết quả kiểm soát an toàn. Các bộ góp ý nên tính thời hạn thí điểm tối đa ba năm kể từ ngày cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Được biết, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam đã giao Chính phủ quy định việc áp dụng Luật đối với vận tải hàng không tầm thấp nhưng tại thời điểm hiện tại Việt Nam chưa có quy định riêng về vận chuyển hành khách bằng eVTOL. Hoạt động bay thử phải tuân thủ điều kiện, thủ tục và thẩm quyền cấp phép theo quy định hiện hành, trong đó có Nghị định số 288/2025/NĐ-CP ngày 5/11/2025 của Chính phủ quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác.