Cơ hội từ nhóm doanh nghiệp có vốn nhà nước

Một trong những chuyển động được kỳ vọng tạo nên làn sóng dẫn lối cho dòng tiền trên thị trường chứng khoán hiện nay là cơ hội tái định vị của nhóm cổ phiếu vốn nhà nước.

Ngày 19/5, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và 23 tập đoàn, tổng công ty nhà nước để xem xét Dự thảo Tiêu chí phân loại và cơ cấu lại vốn nhà nước. Đây được xem là cuộc tổng duyệt, xác định lại vai trò của khu vực kinh tế nhà nước trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu doanh nghiệp vốn nhà nước đã nổi sóng trong những phiên vừa qua. Các cổ phiếu ngân hàng quốc doanh như VCB (Vietcombank), BID (BIDV), CTG (VietinBank), nhóm dầu khí, bảo hiểm… đều ghi nhận những biến động tích cực, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào một chu kỳ mới của nhóm cổ phiếu này.

Cùng với chuyển động trên thị trường chứng khoán, các cơ quan quản lý thể hiện rõ định hướng thúc đẩy huy động vốn qua thị trường chứng khoán đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Tại Hội nghị phổ biến quy định của pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán mới đây, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) cho biết, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn ở mức cao, dẫn đến yêu cầu cao về giao chỉ tiêu sản xuất - kinh doanh cho doanh nghiệp nhà nước.

“Để đạt mục tiêu tăng trưởng ‘hai con số’ không chỉ dựa vào vốn của Nhà nước, mà cần huy động nhiều nguồn lực khác. Trong đó, huy động vốn qua thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch trên thị trường chứng khoán”, ông Phương nhấn mạnh.

Ở phía Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương khẳng định, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng, mà còn mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch là hết sức quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Với loạt cơ chế mới đang mở ra chu kỳ thoái vốn mới, doanh nghiệp nhà nước được kỳ vọng trở thành “sếu đầu đàn” trong các lĩnh vực then chốt và thu hút dòng vốn đầu tư xứng tầm trong giai đoạn mới. 

Cổ phiếu ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột

Bên cạnh nhóm doanh nghiệp vốn nhà nước, cổ phiếu ngân hàng vẫn được đánh giá là nhóm trụ cột của thị trường trong chu kỳ tăng trưởng mới.

Theo nhiều quỹ đầu tư, triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian tới sẽ dựa trên 3 nền tảng chính gồm ổn định vĩ mô, phục hồi lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng thị trường. Trong bức tranh đó, ngân hàng tiếp tục là nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng kinh tế.

Mới đây, ngày 15/5/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN, cho phép 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính trở lại vào mẫu số LDR, thay vì bị loại hoàn toàn như trước đây.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) đánh giá, Thông tư 08/2026/TT-NHNN trở thành cú hích chính sách cho nhóm ngân hàng quốc doanh.

Trước đó, cả 3 ngân hàng quốc doanh lớn đều áp sát trần LDR 85% trong quý I/2026. Tỷ lệ LDR của VietinBank, BIDV, Vietcombank tại ngày 31/3/2026 lần lượt là 83,48%; 82,94%; 84,54% - đều sát ngưỡng tối đa 85%. Ở mức đó, dư địa mở rộng tín dụng thực tế gần như bằng không, dù nhu cầu vay vốn từ nền kinh tế vẫn dồi dào.

Sau khi Thông tư 08/2026/TT-NHNN được ban hành, với tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại 3 ngân hàng đạt 563.036 tỷ đồng tính đến quý I/2026, 20% tiền gửi có kỳ hạn được đưa vào mẫu số LDR tạo ra phần bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng Vietcombank và BIDV, tương đương dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng nếu áp trần LDR 85%.

Do đó, ông Minh cho rằng, Thông tư 08/2026/TT-NHNN đã giúp các ngân hàng quốc doanh gỡ điểm nghẽn kỹ thuật, gia tăng dư địa cho vay trong bối cảnh áp lực vốn ngày càng căng thẳng.

Thông tư 08/2026/TT-NHNN cũng tạo ra hiệu ứng tăng giá tích cực cho nhóm cổ phiếu ngân hàng trên sàn chứng khoán.

Còn theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực chứng khoán tại Dragon Capital, nhiều cổ phiếu ngân hàng vẫn đang ở định giá thấp và chưa tăng đáng kể trong thời gian qua, trong khi ngân hàng vẫn đang là trụ cột của nền kinh tế và của thị trường chứng khoán khi chiếm gần 40% tỷ trọng Chỉ số VN-Index.

Chuyên gia Dragon Capital cho biết, lợi nhuận của nhiều ngân hàng được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng bình quân khoảng 15-20% mỗi năm ở giai đoạn từ năm 2025 đến các năm tiếp theo. Trong khi đó, định giá P/B của nhiều ngân hàng hiện chỉ quanh 1-1,5 lần, đây được xem là vùng định giá đặc biệt hấp dẫn đối với các nhà đầu tư dài hạn.

Lọc cơ hội đầu tư từ những câu chuyện riêng biệt

Nhìn vào diễn biến thị trường từ đầu năm 2026 đến nay, dòng tiền đang phân hóa rõ nét. Sức mua chưa lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường, trong khi ngay cùng một nhóm ngành, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp cũng rất khác nhau. Trong bối cảnh đó, cơ hội đầu tư đang nghiêng nhiều hơn về những doanh nghiệp sở hữu câu chuyện tăng trưởng riêng đủ sức tạo khác biệt.

Câu chuyện được quan tâm không kém hiện nay là kỳ vọng từ làn sóng IPO mới. Trong đó, nhóm doanh nghiệp ngành tiêu dùng hiện là khu vực sôi động nhất về kế hoạch IPO. Nhà đầu tư đang chờ đợi những thương vụ IPO mới từ Điện Máy Xanh, Highlands, CP Foods, WinCommerce, Dầu thực vật Tường An… - những thương vụ được kỳ vọng trở thành chất xúc tác quan trọng giúp nhóm cổ phiếu bán lẻ được tái định giá mạnh hơn trong thời gian tới.

Ông Đào Minh Châu, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam từng ghi nhận nhiều trường hợp doanh nghiệp được tái định giá mạnh nhờ IPO công ty con, tương tự những gì từng diễn ra ở nhóm bất động sản hay chứng khoán. Không chỉ dừng ở câu chuyện vốn hóa, IPO còn giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để mở rộng hệ thống, tối ưu cấu trúc vốn và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động.

Cùng với đó, nhiều thương vụ IPO khác đang được rục rịch lên kế hoạch. Cụ thể, doanh nghiệp vàng bạc là Bảo Tín Mạnh Hải mới đây đã hé lộ phương án dự kiến IPO vào quý IV/2026 và niêm yết trên HoSE sau đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Doanh nghiệp cho biết, sẽ bán tối thiểu 15% cổ phần. Theo công bố, EPS cuối năm 2025 của doanh nghiệp này đạt khoảng 25.813 đồng/cổ phiếu.

Ở nhóm tài chính, các công ty chứng khoán như Kafi, Chứng khoán HD (HDS) cũng hé lộ kế hoạch IPO, trong khi Chứng khoán LPBank (LPBS) đã khởi động đợt IPO quy mô hơn 4.250 tỷ đồng từ ngày 18/5 đến giữa tháng 6/2026.

Trong bối cảnh thị trường đang dần quen với các nhóm cổ phiếu cũ, kỳ vọng về nguồn hàng mới thông qua các thương vụ IPO được xem là một trong những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Không chỉ góp phần mở rộng quy mô vốn hóa, các doanh nghiệp mới lên sàn còn có thể tạo thêm sức hút cho dòng tiền, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đang hướng tới mục tiêu nâng hạng và thu hút mạnh hơn dòng vốn ngoại.