Sáng 29/10, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với 11 bị cáo trong vụ án liên quan tới các sai phạm xảy ra tại Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát (Công ty Thiên An Phát) và các đơn vị liên quan.

Sau phần thủ tục, thư ký phiên tòa thông báo có một bị cáo vắng mặt do sức khỏe yếu. Cùng với đó, khoảng 30 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng vắng mặt.

Đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội nêu quan điểm, đề nghị Hội đồng xét xử tạm hoãn phiên tòa để đảm bảo việc giải quyết quyền lợi của các bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Sau khi hội ý, Hội đồng xét xử đã quyết định tạm hoãn phiên tòa, dự kiến mở lại vào ngày 12/11 tới.

Liên quan tới vụ án, trước đó Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao đã truy tố các bị cáo Lê Đức Giang, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa; Phạm Văn Hoành, cựu Phó giám đốc và Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) tỉnh Thanh Hóa; Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa cùng về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Cùng với đó, các bị cáo Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát; các cổ đông Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga, Nguyễn Thị Cúc bị truy tố về 2 tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Hai bị cáo khác là Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và thương mại Minh Tâm bị truy tố tội “Trốn thuế”; còn Nguyễn Công Bắc, Trần Văn Linh (lao động tự do), bị truy tố tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Hồ sơ vụ án thể hiện, năm 2012, UBND tỉnh Thanh Hóa cấp phép cho Doanh nghiệp tư nhân Hùng Mạnh khai thác cát tại mỏ số 2, xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa cũ, với trữ lượng 634.831 m3.

Quyền khai thác mỏ sau đó được chuyển cho Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm. Đến cuối năm 2022, tổng sản lượng đã khai thác tại mỏ là 533.588,44 m3, trữ lượng còn lại được xác định là 101.242,56 m3 cát ở thể tự nhiên.

Đến tháng 9/2022, Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc doanh nghiệp này thỏa thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho các cổ đông Công ty Thiên An Phát. Các bên thỏa thuận, thống nhất giá trị chuyển nhượng là 62 tỷ đồng, song chỉ ghi trong hợp đồng hơn 2,59 tỷ đồng.

Phía Công ty Thiên An Phát cũng liên hệ gặp ông Lê Đức Giang, thời điểm này là Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đề nghị “tạo điều kiện” trong quá trình làm thủ tục chuyển nhượng quyền khai thác mỏ.

Tháng 11/2022, dù hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ các quy định, song Lê Đức Giang vẫn ký văn bản chấp thuận việc chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho các doanh nghiệp trên.

Không những thế, Lê Đức Giang và các đồng phạm còn bị cáo buộc đã vi phạm trong việc tham mưu, đề xuất, thẩm định, dẫn đến việc cấp phép cho Công ty Thiên An Phát khai thác trữ lượng lên tới 147.294 m3 cát ở thể tự nhiên, vượt 46.051,44 m3 so với trữ lượng còn lại của mỏ.

Theo kết luận của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Thanh Hóa, lượng cát được cấp phép vượt trữ lượng tại thời điểm ngày 20/12/2022 có giá trị hơn 5,1 tỷ đồng.

Trong khi đó, sau khi được cấp phép, từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Tùng cùng các cổ đông Công ty Thiên An Phát đã huy động nhiều tàu hút, tàu chở cát, lập bãi tập kết, thuê nhân công để khai thác hơn 582.000 m3 cát, tức gần gấp 4 lần được cấp phép, thu lợi bất chính hơn 75,8 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng cũng cáo buộc, trong quá trình giải quyết hồ sơ, Giám đốc Công ty Thiên An Phát Nguyễn Xuân Tùng đã chi tiền bồi dưỡng, lễ, Tết cho các cá nhân liên quan, trong đó Lê Đức Giang nhận 180 triệu đồng; Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng; Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng và Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng.