Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1566/QĐ-BXD ngày 4/9/2026 phê duyệt điều chỉnh Dự án đầu tư xây dựng tuyến Chợ Mới - Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn (nay là tỉnh Thái Nguyên).

Theo đó, tổng mức đầu tư Dự án sau điều chỉnh là 6.559,54 tỷ đồng, tăng 808,78 tỷ đồng so với mức 5.750,76 tỷ đồng được phê duyệt trước đây.

Trong cơ cấu vốn mới, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng là 903,88 tỷ đồng; chi phí xây dựng 4.833,62 tỷ đồng; chi phí thiết bị 166,88 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và chi phí khác 301,57 tỷ đồng; chi phí dự phòng 353,59 tỷ đồng.

Dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương, trong đó khoảng 2.529,05 tỷ đồng thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và 4.030,49 tỷ đồng thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Tiến độ thực hiện Dự án sau điều chỉnh là hoàn thành trong năm 2027.

Trước đó, Dự án được phê duyệt tại Quyết định số 666/QĐ-BGTVT ngày 24/5/2024 với tổng mức đầu tư 5.750,76 tỷ đồng, mục tiêu cơ bản hoàn thành trong năm 2026.

Việc điều chỉnh lần này không chỉ tăng tổng mức đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện mà còn bổ sung nhiều hạng mục nhằm hoàn thiện đồng bộ tuyến cao tốc và đáp ứng yêu cầu khai thác.

Cụ thể, Dự án được bổ sung nút giao liên thông với khu công nghiệp Thanh Mai - Thanh Vận tại Km18+00 và nút giao kết nối vào phường Bắc Kạn tại Km26+228. Nút giao này được thiết kế dạng kim cương, cao tốc đi trên, bố trí các làn tách, nhập kẹp sát dọc tuyến để hạn chế giải phóng mặt bằng bổ sung.

Nút giao kết nối vào phường Bắc Kạn có dạng kèn Trumpet đơn, cao tốc đi trên, tận dụng tối đa các công trình đã thi công và kết nối với phường Bắc Kạn thông qua tuyến đường đã được tỉnh Thái Nguyên phê duyệt đầu tư.

Cùng với hai nút giao mới, Dự án được bổ sung hệ thống giao thông thông minh ITS trên toàn tuyến dài khoảng 28,8 km, gồm hệ thống camera giám sát, phát hiện phương tiện, biển báo thông tin thay đổi, biển báo điều khiển làn xe, hệ thống truyền thông vô tuyến, điện thoại nội bộ và điện thoại khẩn cấp SOS. Trung tâm quản lý điều hành giao thông sẽ sử dụng chung với Trung tâm quản lý điều hành của tuyến Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới.

Hệ thống thu phí điện tử không dừng ETC cũng được đầu tư theo phương thức thu phí kín, bố trí tại các nút giao đầu tuyến, nút giao Quốc lộ 3, nút giao khu công nghiệp Thanh Mai - Thanh Vận, nút giao kết nối phường Bắc Kạn và khu vực cuối tuyến.

Cùng với đó, các công trình kiểm soát tải trọng xe sẽ được bố trí tại những hướng đi vào cao tốc ở các nút giao chính, sử dụng hệ thống cân động tự động, camera giám sát và nhận diện biển số xe.

Trạm dừng nghỉ được quy hoạch tại khoảng Km23+000 bên phải tuyến và Km23+450 bên trái tuyến, với quy mô dự kiến khoảng 3 ha mỗi bên. Trước mắt, Dự án đầu tư các nhánh đấu nối, san lấp một phần mặt bằng để bố trí khu vực đỗ xe, sau đó bàn giao cho đơn vị quản lý tiếp tục đầu tư hoàn thiện theo hình thức xã hội hóa.

Một nội dung đáng chú ý khác trong Quyết định số 1566/QĐ-BXD là việc bổ sung giải pháp gia cố mái taluy tại một số đoạn nền đường đào sâu, có nguy cơ mất ổn định, đá lở, đá rơi, nhằm bảo đảm an toàn công trình trong quá trình khai thác.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, việc lùi thời điểm hoàn thành Dự án sang năm 2027 xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan, trong đó có công tác giải phóng mặt bằng, điều kiện thời tiết, khan hiếm vật liệu và việc bổ sung các hạng mục mới.

Dự án được khởi công ngày 15/3/2025, song tại thời điểm tháng 3/2025 mới được bàn giao khoảng 2/28,8 km mặt bằng, trong tình trạng “xôi đỗ”, ngắt quãng, chưa thể tổ chức thi công đồng bộ. Đến tháng 5/2025, chiều dài mặt bằng được bàn giao đạt 18,8 km và đến tháng 8/2025 đạt 24,6 km, khi đó mới có thể triển khai cơ bản 26 mũi thi công.

Bên cạnh đó, thời tiết năm 2025 diễn biến phức tạp, mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến đầu tháng 11, gây lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Việc mặt bằng được bàn giao chậm, cộng với điều kiện thời tiết bất lợi đã khiến thời điểm triển khai thi công thực tế của Dự án bị lùi khoảng 7 tháng.

Tiến độ Dự án còn chịu tác động bởi giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng bất thường do xung đột Trung Đông trong giai đoạn từ tháng 3 đến hết tháng 5/2026; nguồn đá xây dựng khan hiếm từ tháng 12/2025 do công suất khai thác của các mỏ bị hạn chế. Việc bổ sung các hạng mục mới cũng cần thêm thời gian để thực hiện thiết kế sau thiết kế cơ sở, giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà thầu.

Theo Ban quản lý dự án 2, công tác giải phóng mặt bằng đến đầu tháng 9/2026 đạt khoảng 99%, tương đương 260,31/261,8 ha và 28,45/28,8 km. Tuy nhiên, thực tế hiện trường vẫn còn một số vị trí “xôi đỗ”; một số hộ dân dù đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ nhưng chưa di chuyển nhà cửa, tài sản do chưa được bàn giao tái định cư hoặc chưa xây dựng xong nơi ở mới.

Trên công trường, liên danh nhà thầu đang tổ chức 42 mũi thi công chính với khoảng 430 đầu máy, thiết bị. Lũy kế giá trị sản lượng đạt 1.586,24/4.548,815 tỷ đồng, tương đương 34,87% giá trị hợp đồng.

Đối với phần đường, khối lượng đào đạt 63,5%, khối lượng đắp đạt 51,58%; 17/30 hầm chui dân sinh đã hoàn thành, 9 vị trí đang thi công và 4 vị trí chưa triển khai. Đối với phần cầu, 16 cầu đang thi công, 2 cầu chưa triển khai; khối lượng cọc khoan nhồi/trụ dẻo đạt 84,48%, đã hoàn thành 65/139 mố, trụ, đúc 351/1.049 phiến dầm và lao lắp 216 phiến dầm.

Ban quản lý dự án 2 đánh giá tiến độ thi công hiện vẫn chậm so với tiến độ chi tiết đã được phê duyệt điều chỉnh. Ngoài vướng mắc mặt bằng, Dự án còn gặp khó khăn về bãi đổ thải, nguồn vật liệu xây dựng, biến động giá nhiên liệu, vật liệu; trong khi việc huy động máy móc, thiết bị của một số nhà thầu còn chậm, công địa thi công manh mún, ảnh hưởng đến dây chuyền thi công đồng bộ.

Để bảo đảm mục tiêu hoàn thành Dự án trong năm 2027, Ban quản lý dự án 2 kiến nghị Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo các nhà thầu rà soát lại biện pháp tổ chức thi công, lập lại tiến độ tổng thể và tiến độ từng mũi thi công; khẩn trương bổ sung nguồn lực tài chính, máy móc, thiết bị, nhân lực, đồng thời chủ động tập kết cát, đá và các loại vật liệu phục vụ thi công các lớp móng, mặt đường, tường chắn.