Đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai thông tin, mô hình cửa khẩu số tại Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh dự kiến sẽ chính thức đi vào vận hành ngày 30/10/2026.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai, việc triển khai và chuyển đổi sang mô hình cửa khẩu số tại Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh là một bước đi mang tính đột phá nhằm hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao toàn diện hiệu quả quản lý nhà nước cũng như hoạt động giao thương biên giới.

Đầu tiên là đột phá về tốc độ thông quan và giảm thủ tục hành chính

Theo đó, thay vì phải nộp hồ sơ giấy và đối chiếu thủ công như trước, các doanh nghiệp và tài xế có thể thực hiện khai báo từ xa. Các thông tin và dữ liệu số hóa giúp lược bớt tối đa các bước trung gian không cần thiết.

Đi cùng là việc áp dụng thủ tục biên phòng điện tử. Cửa khẩu ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát xuất nhập cảnh giúp đơn giản hóa quy trình, tối ưu hóa các thủ tục biên phòng để phương tiện và hàng hóa qua lại nhanh chóng và thuận tiện.

Điều này dẫn đến tối ưu chi phí và nguồn lực cho doanh nghiệp. Với doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa, nhờ cắt giảm được thời gian ách tắc tại cửa khẩu, doanh nghiệp tiết kiệm được đáng kể chi phí lưu kho bãi, nhân công và chi phí vận hành logistic.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp cũng chủ động trong khâu vận tải khi lực lượng chức năng có thể chủ động kiểm tra thông tin từ xa, phát hiện các sai sót trong hồ sơ để yêu cầu sửa đổi, bổ sung kịp thời trước khi phương tiện đến cửa khẩu, giúp các nhà xe điều phối lộ trình linh hoạt.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, mô hình cửa khẩu số giúp toàn bộ dữ liệu giao thương được xử lý trực tuyến trên hệ thống số giúp công khai, minh bạch hóa toàn bộ quy trình kiểm soát. Điều này giúp ngăn chặn tình trạng tiêu cực, sách nhiễu hoặc bất bình đẳng trong phân luồng hàng hóa.

Đồng thời, hệ thống cửa khẩu số đồng bộ dữ liệu chuẩn xác, phục vụ đắc lực cho công tác thống kê, báo cáo và phối hợp liên ngành (gồm Biên phòng, Hải quan, Kiểm dịch, Ban Quản lý Khu kinh tế...).

Bên cạnh lợi ích cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý, việc nâng cấp hạ tầng số giúp Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh khắc phục triệt để các hạn chế về công nghệ trước đây, nâng cao sức hút đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong và ngoài tỉnh.

“Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng của tỉnh Gia Lai sang Campuchia và các nước trong khu vực, do đó việc vận hành mô hình số hóa giúp đẩy mạnh hội nhập quốc tế, giao lưu hàng hóa tại khu vực chợ biên giới và hệ thống kho bãi logistics đang được đầu tư hoàn thiện” đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai thông tin.

Trong năm 2026, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai được giao làm chủ đầu tư dự án hạ tầng cửa khẩu số với tổng kinh phí 6,287 tỷ đồng. Theo đó, đơn vị đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu thực hiện hai gói thầu chính, gồm thuê dịch vụ công nghệ thông tin (do VNPT cung cấp) và mua sắm trang thiết bị hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin.

Nền tảng cửa khẩu số đã được Ban Quản lý xây dựng, cấu hình các chức năng phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu và phân quyền theo từng nhóm người sử dụng. Tuyến cáp quang từ Trạm Kiểm soát liên hợp đến Barie số 1 và Barie số 2 đã hoàn thành. Mạng nội bộ, máy tính, máy in và đường truyền dữ liệu cũng đã được triển khai, tạo nền tảng kỹ thuật phục vụ vận hành thử nghiệm hệ thống.

Mô hình cửa khẩu số được triển khai trên cơ sở kết hợp đồng bộ giữa nền tảng phần mềm, hạ tầng kỹ thuật, dữ liệu và quy trình nghiệp vụ. Trong đó, phần mềm hỗ trợ các lực lượng chức năng xử lý công việc theo phân quyền; hạ tầng kỹ thuật bảo đảm kết nối và vận hành; dữ liệu phục vụ theo dõi, phối hợp và điều hành.

Cùng với việc đầu tư hạ tầng và phần mềm, Ban Quản lý Khu kinh tế cũng đã tổ chức tập huấn cho cán bộ các lực lượng Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch và đại diện doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh trong 2 ngày 19 đến 20/8/2026.

Từ ngày 20/8/2026, nền tảng ứng dụng cửa khẩu số đã được đưa vào vận hành thử nghiệm thực tế tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Đồng thời, trong quá trình vận hành thử nghiệm, các đơn vị tiếp tục khai thác hệ thống, phản ánh những vấn đề phát sinh và tham gia hoàn thiện quy trình, chức năng cũng như hệ thống báo cáo.

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai phối hợp với cơ quan Hải quan, Biên phòng thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu chuyên ngành.

Theo đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai, đơn vị đang chờ UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt Quy chế vận hành mô hình cửa khẩu số để chính thức đi vào vận hành.

Trước đó, theo kế hoạch mô hình cửa khẩu số tại Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh sẽ đưa hệ thống vào vận hành chính thức trước ngày 20/8/2026. Tuy nhiên, quá trình vận hành thử nghiệm, mô hình phát sinh nhiều yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện, việc kết nối với hệ thống phần mềm chuyên ngành của cơ quan Hải quan cần tiếp tục thống nhất về phương án kỹ thuật, phạm vi dữ liệu và phương thức kết nối để bảo đảm hệ thống hoạt động đồng bộ, an toàn.

Bên cạnh đó, một số thiết bị chuyên dụng phải nhập khẩu nên thời gian cung cấp kéo dài. Đến cuối tháng 8/2026, một số linh kiện mới cập Cảng Quy Nhơn và được vận chuyển lên cửa khẩu. Do đó, Ban Quản lý Khu kinh tế đề nghị gia hạn hoàn thành đến cuối tháng 10/2026.

Từ mô hình Cửa khẩu số tại Lệ Thanh, tỉnh Gia Lai cũng đang phối hợp với phía Campuchia nghiên cứu xây dựng Cửa khẩu số tại Cửa khẩu quốc tế Oyadav, hướng tới chuyển đổi đồng bộ cặp cửa khẩu Lệ Thanh - Oyadav.