Sáng 30/9, tiếp tục phiên họp thứ sáu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Về cơ sở thực tiễn để sửa luật, tờ trình của Chính phủ nêu rõ, thời gian qua, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã không ngừng phát triển, ngày càng khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đóng góp tích cực vào tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 

Bên cạnh những kết quả đạt được, chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Lần sửa đổi này sẽ hoàn thiện quy định về ngành, nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài nhằm mở rộng việc tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Dự thảo Luật đã bổ sung khoản 3a Điều 8 của Luật Đầu tư năm 2025 về việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài nhằm thể chế hóa các giải pháp đã đề ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TW về rà soát, mở rộng việc tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo lộ trình phù hợp trên cơ sở đánh giá đầy đủ, toàn diện các tác động, bảo đảm công khai, minh bạch, áp dụng thống nhất, không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư.

Đồng thời, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán trên cơ sở cải cách thực chất về khả năng tiếp cận thị trường; khắc phục hạn chế hiện nay tại Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường.

Dự thảo sửa đổi cũng hoàn thiện quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư nhằm đổi mới định hướng đầu tư nước ngoài, xây dựng cơ chế ưu đãi vượt trội, cạnh tranh, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số.

Theo đó, Dự thảo Luật bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới bao gồm: Hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; Hỗ trợ sản xuất sản phẩm, cải tiến sản phẩm, cải tiến công nghệ; Hỗ trợ đầu tư ban đầu và đầu tư tạo tài sản cố định; Hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ nhằm thể chế hóa quan điểm “Đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, chuyển dần từ ưu đãi truyền thống sang cơ chế hỗ trợ gắn với hiệu quả hoạt động của dự án bao gồm quản trị cả vòng đời dự án và kết nối với doanh nghiệp trong nước” tại Nghị quyết số 10-NQ/TW và thể chế hóa yêu cầu đối với chính sách đã được đề ra tại Kết luận số 18-KL/TW: “… đổi mới chính sách thu hút FDI theo hướng chuyển từ trọng tâm ưu đãi thuế sang các chính sách ưu đãi khác, áp dụng ưu đãi sau - ưu đãi theo kết quả”.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung hình thức ưu đãi đầu tư là miễn, giảm tiền sử dụng biển theo quy định về pháp luật tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt cũng được sửa đổi, bổ sung đối với 4 nội dung: Đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt; Nguyên tắc áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt; Chính sách hỗ trợ đầu tư đặc biệt; Cơ chế cho phép Chính phủ quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội gắn với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư đối với một số dự án cụ thể cần kịp thời thu hút đầu tư, tạo tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. 

Việc bổ sung quy định này nhằm khuyến khích, yêu cầu doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, phát triển, đào tạo người Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để được hưởng các ưu đãi đầu tư theo kết quả thực hiện.

Đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, chuyển dần từ ưu đãi truyền thống sang cơ chế hỗ trợ gắn với hiệu quả hoạt động của dự án; xây dựng cơ chế hậu kiểm, thu hồi ưu đãi, hỗ trợ nếu không thực hiện theo cam kết; ưu tiên các dự án có cam kết tự nguyện và triển khai thực hiện tốt các cam kết về sử dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, đóng góp lớn vào đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, đào tạo và sử dụng nhân lực Việt Nam, phát triển nhà cung ứng trong nước, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hiệu quả sử dụng đất, tài nguyên, năng lượng và tuân thủ pháp luật.

Ngoài các nội dung trên, nội dung sửa đổi còn có các quy định hỗ trợ chuyển đổi, phát triển khu công nghiệp sinh thái để thúc đẩy kinh tế xanh, quy định về thời hạn hoạt động của dự án đầu tư trong khu công nghiệp sinh thái (cho phép thời hạn hoạt động của dự án đầu tư trong khu công nghiệp sinh thái có thể kéo dài hơn nhưng không quá 70 năm).

Cùng với đó, dự thảo còn bổ sung quy định về cơ chế đặc thù thu hút đầu tư của địa phương, sửa đổi, bổ sung quy định về Quỹ Hỗ trợ đầu tư, bổ sung quy định về định hướng thu hút đầu tư theo địa bàn.

Lần sửa đổi này còn hoàn thiện quy định về thủ tục đầu tư để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hoàn thiện quy định nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, theo tờ trình của Chính phủ.

Chính phủ dự kiến trình Quốc hội dự án luật tại Kỳ họp thứ hai vào tháng 10 tới, có hiệu lực thi hành từ ngày 31/3/2027.