Sáng 23/10, Dự án Luật Đấu thầu sửa đổi đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, thực tiễn thực hiện Luật Đấu thầu thời gian qua cho thấy một số quy định của Luật chưa thực sự bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật; hình thức lựa chọn nhà thầu còn phân tán, phức tạp; chưa có cơ chế bảo đảm cạnh tranh cho gói thầu đặc thù và đặt hàng sản phẩm từ nghiên cứu công nghệ cao.

Quy trình, thủ tục mặc dù đã được cải thiện nhưng còn một số khâu trung gian. Một số quy định cần được tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động đấu thầu như: quy định ưu đãi trong đấu thầu, tư cách hợp lệ của nhà thầu, nhà đầu tư, phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu... Bên cạnh đó, quy định về hợp đồng, hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu, trách nhiệm của các bên, giải quyết kiến nghị còn thiếu cụ thể.

Việc ban hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, khả thi hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, bảo đảm cạnh tranh, minh bạch và phòng, chống tham nhũng, lãng phí trong hoạt động đấu thầu, Bộ trưởng nêu rõ.

Lần sửa đổi này, Dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu; đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Trong đó, dự thảo luật đơn giản hóa, lược bỏ quy định hoặc thủ tục trung gian, không cần thiết như thủ tục sơ tuyển, mời quan tâm, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, phương thức hai giai đoạn...

Dự thảo luật đã bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu; bổ sung trường hợp đặt hàng đối với sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược.

Đáng chú ý, dự thảo luật đã bổ sung một số trường hợp áp dụng hình thức đàm phán giá đối với gói thầu mua thiết bị y tế, trong đó có trường hợp gói thầu chỉ có 1 hoặc 2 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế.

Lần sửa đổi này, dự thảo luật hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo hướng bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch…

Dự luật bổ sung các chế tài xử lý vi phạm như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các biện pháp xử lý khác.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật nhà nước.

Về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với việc hợp nhất chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi, mua sắm trực tiếp vào chỉ định thầu, và bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh; quy định rõ ràng điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.

Đối với đàm phán cạnh tranh, cần bảo đảm bí mật kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ, có căn cứ kiểm chứng khách quan về giá, đồng thời tăng cường kiểm soát và trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư.

“9. Đàm phán giá được áp dụng đối với các gói thầu sau đây:

a) Mua biệt dược gốc, sinh phẩm tham chiếu;

b) Mua thuốc chỉ có 01 hoặc 02 hãng sản xuất;

c) Mua thiết bị y tế chỉ có 01 hoặc 02 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế;

d) Mua thiết bị y tế trực tiếp từ chủ sở hữu thiết bị y tế, chủ sở hữu số lưu hành hoặc đại lý được chủ sở hữu số lưu hành ủy quyền trực tiếp đối với cơ sở y tế để sử dụng cho hoạt động của đơn vị mình. Nhà cung cấp chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin về giá trong quá trình đàm phán. Trường hợp giá thiết bị y tế đàm phán có chênh lệch so với giá thiết bị y tế đã cung cấp, nhà cung cấp phải thông báo và giải trình về chênh lệch giá.

Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định việc áp dụng hình thức đàm phán giá, ban hành danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá và quy định quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu mua thuốc áp dụng hình thức đàm phán giá; quy định quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu thiết bị y tế áp dụng hình thức đàm phán giá để đơn vị thực hiện; quyết định việc công khai hoặc bảo mật giá và thông tin liên quan đến kết quả đàm phán nhằm bảo đảm hiệu quả đàm phán và lợi ích của Nhà nước”

(Nguồn: Dự thảo Luật Đấu thầu trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2)