Sáng 23/10, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công là cần thiết để hoàn thiện thể chế, phân cấp gắn với nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Bộ trưởng nêu rõ.

Bộ trưởng cho biết, Dự thảo Luật gồm 10 chương, 103 điều (giảm 79 điều so với hai luật hiện hành), được xây dựng trên kết cấu của Luật Ngân sách nhà nước hiện hành. Các nội dung của Luật Đầu tư công được lồng ghép vào các điều khoản tương ứng của dự thảo Luật. Nội dung đặc thù về đầu tư công được quy định tại một chương riêng.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực

Về nội dung, Dự thảo kế thừa các quy định hiện hành của hai luật còn phù hợp, phát huy hiệu quả, có tác động tích cực; đồng thời tinh chỉnh để phù hợp với tình hình mới và việc hợp nhất hai luật.

Đáng chú ý, Dự thảo hợp nhất khuôn khổ quản lý ngân sách nhà nước và đầu tư công, cắt giảm nội dung trùng lặp, chưa đồng bộ gắn với quản trị rủi ro tài khóa và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý ngân sách nhà nước. Theo đó, kế hoạch đầu tư công được hợp nhất toàn diện vào quy hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách nhà nước hằng năm. Hợp nhất đồng bộ các quy định về thẩm quyền của các cấp về ngân sách nhà nước…

Luật hợp nhất cũng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực. Giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung hiện hành quy định tại Luật Đầu tư công như tiêu chí loại dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C; trình tự, thủ tục, hồ sơ quyết định chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư; trình tự lập, thẩm định, quyết định đầu tư... gắn với đơn giản hóa trình tự, thủ tục và nội dung phù hợp với quy mô dự án. Trong đó, tích hợp các nội dung tại bước phê duyệt chủ trương đầu tư và quy trình xem xét quyết định đầu tư chủ trương của dự án nhóm C. Phân cấp, phân quyền chuyển nguồn đầu tư công của ngân sách trung ương từ Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sang Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Bổ sung nguyên tắc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã theo Kết luận số 76 của Trung ương.

Nội dung tiếp theo được Bộ trưởng để cập là phân bổ nguồn lực gắn với đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội. Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nguyên tắc đánh giá hiệu quả xuyên suốt từ lập, thẩm định đến vận hành, khai thác; xác định sơ bộ tổng mức đầu tư trong quá trình đề xuất dự án; bảo đảm ưu tiên bố trí ngân sách cho chi đầu tư phát triển và phát triển đột phá các ngành, lĩnh vực để thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ.

Việc hợp nhất cũng nhằm xử lý những khó khăn, vướng mắc và bổ sung công cụ quản lý, tăng cường kỷ luật, kỷ cương ngân sách nhà nước. Cho phép sử dụng ngay số tăng thu ngân sách nhà nước trong quá trình điều hành, sử dụng dự phòng, sử dụng quỹ trữ tài chính, tăng thu dự chi còn lại để ứng phó với tình trạng khẩn cấp, ổn định kinh tế vĩ mô. Quy định cụ thể đối tượng chi đầu tư phát triển, cắt giảm các nhiệm vụ chi bố trí từ hai nguồn để phù hợp với tính chất khoản chi.

Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ về dự toán khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để đồng bộ với quy định hiện hành. Thống nhất thẩm quyền của Chính phủ ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi; thẩm quyền của bộ, cơ quan trung ương, bộ ngành ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật của ngành, lĩnh vực phụ trách. Thu hẹp phạm vi chuyển nguồn và thời hạn chi các khoản được chuyển nguồn. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 70 của Luật Xây dựng theo hướng mở rộng thêm quy định công trình xây dựng khẩn cấp được xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo và được xây dựng ngay sau khi người có thẩm quyền ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp nhằm thực hiện nhiệm vụ đối ngoại, nhiệm vụ chính trị theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Không cắt bỏ những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn bị dự án

Thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tài chính công, đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng nguồn lực của nhà nước; đồng thời khắc phục những hạn chế, vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.

Chủ nhiệm Phan Văn Mãi cho biết, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự án Luật.

Cơ bản nhất trí với nhiều nội dung tiếp thu, chỉnh lý và giải trình của Cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra có thêm một số ý kiến cụ thể để tiếp tục hoàn thiện dự thảo.