TS.Lưu Chấn Quang, Trưởng Khoa Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật, Viện Pasteur TP.HCM cho biết, ngay từ đầu năm, các chuyên gia đã cảnh báo nguy cơ xảy ra tình trạng "dịch chồng dịch" giữa bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam. Hiện TP.HCM vẫn đang theo dõi chặt chẽ diễn biến của hai bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm này.

Đối với bệnh tay chân miệng, dữ liệu giám sát cho thấy dịch xuất hiện sớm và gia tăng nhanh. Đáng chú ý, tỷ lệ mẫu xét nghiệm dương tính từ đầu năm đến nay luôn duy trì trên 70%, cao hơn nhiều so với mức 30 - 40% của những năm trước. Kết quả giám sát cũng cho thấy virus EV71 vẫn là chủng lưu hành chủ yếu, liên quan đến nhiều trường hợp bệnh nặng và biến chứng thần kinh ở trẻ em.

Theo TS.Lưu Chấn Quang, cơ cấu chủng virus hiện chưa có nhiều thay đổi nên nguy cơ xuất hiện thêm một đợt gia tăng ca mắc vào thời điểm học sinh bước vào năm học mới vẫn hiện hữu. Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không chủ quan với các biểu hiện sốt, loét miệng hay phát ban ở trẻ bởi bệnh có thể chuyển nặng nhanh, đặc biệt với chủng EV71.

Với bệnh sốt xuất huyết, số ca mắc trong những tháng đầu năm ở mức khá cao do ảnh hưởng từ đợt dịch kéo dài của năm trước. Dù hiện nay tình hình được đánh giá tương đối ổn định, khu vực phía Nam đã bước vào mùa mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Theo Ths.Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 5 ca tử vong. Bệnh vẫn lưu hành tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực phía Nam. Nếu không triển khai các biện pháp phòng chống dịch từ sớm, nguy cơ số ca mắc tiếp tục gia tăng là rất lớn.

Bên cạnh sốt xuất huyết và tay chân miệng, các chuyên gia đặc biệt lo ngại trước xu hướng gia tăng của bệnh não mô cầu. Theo TS.Lưu Chấn Quang, nếu trong năm 2024 toàn khu vực phía Nam ghi nhận chưa đến 10 trường hợp mắc thì năm 2025 số ca bệnh đã tăng lên. Đến tuần dịch tễ thứ 23 của năm 2026, khu vực đã ghi nhận 26 trường hợp mắc, tương đương trung bình mỗi tuần xuất hiện một ca bệnh mới.

Não mô cầu được đánh giá là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất bởi tốc độ diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu nhưng chỉ sau vài giờ đã rơi vào tình trạng nguy kịch.

Theo Cục Phòng bệnh, bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, là tác nhân chủ yếu gây viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể nhanh chóng đi vào máu, tấn công màng não và nhiều cơ quan quan trọng, gây sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong.

Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy cứ 6 người mắc viêm màng não mô cầu thì có 1 người tử vong. Ngay cả những trường hợp được cứu sống cũng có nguy cơ đối mặt với các di chứng nặng nề như tổn thương thần kinh, suy giảm chức năng vận động hoặc ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.

Các chuyên gia cảnh báo bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, song trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch là những nhóm có nguy cơ cao hơn.

Trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm cùng xuất hiện và có xu hướng gia tăng tại khu vực phía Nam, các chuyên gia cho rằng tiêm chủng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe và giảm gánh nặng dịch bệnh.

Đối với sốt xuất huyết, bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ sốc, xuất huyết nặng, suy đa tạng và tử vong. Vì vậy, bên cạnh các biện pháp diệt lăng quăng, phòng chống muỗi đốt, tiêm vắc-xin được xem là giải pháp chủ động giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm tỷ lệ nhập viện và hạn chế các trường hợp diễn tiến nặng.

Với bệnh não mô cầu, các chuyên gia nhận định đây là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay bởi tốc độ diễn tiến cực nhanh. Người bệnh có thể tử vong chỉ sau vài giờ hoặc vài chục giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo tiêm vắc-xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh. Hiện đã có các vắc-xin phòng nhóm não mô cầu B, BC và ACYW, giúp bảo vệ trước những nhóm vi khuẩn gây bệnh phổ biến, giảm nguy cơ mắc bệnh và tử vong.

Đối với bệnh tay chân miệng, sự lưu hành của virus EV71, tác nhân liên quan đến nhiều ca bệnh nặng và biến chứng thần kinh ở trẻ em, đang khiến giới chuyên môn đặc biệt quan tâm. Việc Bộ Y tế phê duyệt vắc-xin phòng tay chân miệng do virus EV71 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong công tác dự phòng, mở ra cơ hội giảm số ca bệnh nặng và tử vong ở trẻ nhỏ trong tương lai.

Ông Châu Thanh Tú, Dược sĩ trưởng Hội đồng chuyên môn dược, Hệ thống Nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cho biết, vắc-xin đang trở thành "lá chắn" quan trọng đối với nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ chỉ đạt tối ưu khi người dân được tiêm đúng lịch, đủ liều và tiêm nhắc lại theo khuyến cáo. Theo chuyên gia, thay vì chờ dịch bùng phát mới tìm đến vắc-xin, mỗi người cần chủ động xây dựng miễn dịch từ sớm để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước những nguy cơ dịch bệnh ngày càng khó lường.