Từ các dịch bệnh mới nổi, tái nổi đến tình trạng kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, những mối nguy này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới chiến lược phòng chống dịch, tăng cường hợp tác khoa học và nâng cao năng lực ứng phó của hệ thống y tế.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ cùng sự gia tăng của các bệnh lý nền trong cộng đồng, bệnh truyền nhiễm đang trở thành mối đe dọa thường trực đối với sức khỏe con người, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, xã hội.

Đây là nội dung được nhiều chuyên gia nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học với chủ đề “Thách thức và hướng giải quyết bệnh truyền nhiễm” vừa diễn ra tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Hội thảo là sự kiện trọng tâm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Viện Lâm sàng các Bệnh truyền nhiễm (12/6/1956 - 12/6/2026), quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế nhằm cùng nhìn lại những thách thức hiện hữu, đồng thời tìm kiếm các giải pháp thực tiễn cho công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Trung tướng, GS-TS.Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nhấn mạnh, đại dịch Covid-19 đã để lại bài học sâu sắc về tính chất không biên giới của bệnh truyền nhiễm. Một mầm bệnh xuất hiện ở bất kỳ quốc gia nào cũng có thể nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu chỉ trong thời gian ngắn.

Đại dịch đồng thời cho thấy vai trò sống còn của việc hợp tác khoa học, năng lực chẩn đoán sớm, chiến lược điều trị hiệu quả, y tế dự phòng và sự phối hợp quốc tế trong ứng phó với các tình huống khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng.

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ đến từ các dịch bệnh mới nổi hay tái nổi mà còn từ những trường hợp nhiễm trùng cấp tính chưa xác định được căn nguyên và nguy cơ xuất hiện các loại virus mới.

Trong bối cảnh giao thương, du lịch và di chuyển quốc tế ngày càng thuận lợi, khả năng bùng phát dịch trên diện rộng luôn hiện hữu nếu không có hệ thống giám sát hiệu quả và khả năng phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh đang nổi lên như một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Các chuyên gia nhận định kháng kháng sinh đã trở thành một trong những mối đe dọa cấp bách nhất đối với sức khỏe cộng đồng.

Nếu không có các giải pháp can thiệp quyết liệt và đồng bộ, số ca tử vong liên quan đến kháng kháng sinh sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Đối với Việt Nam, việc kiểm soát tình trạng này cần được triển khai toàn diện từ quản lý sử dụng thuốc, giám sát vi sinh đến nâng cao nhận thức của cộng đồng và nhân viên y tế.

Không chỉ dừng lại ở việc nhận diện nguy cơ, hội thảo còn tập trung thảo luận các hướng tiếp cận mới nhằm nâng cao hiệu quả điều trị bệnh truyền nhiễm. Một trong những nội dung được quan tâm là mô hình chăm sóc tích hợp đa chuyên khoa tại các bệnh viện tuyến cuối.

PGS-TS.Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Vinmec Times City cho rằng, trong bối cảnh nhiều bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm đồng thời mang theo các bệnh nền phức tạp, mô hình điều trị truyền thống theo hướng “một bác sỹ, một mầm bệnh” không còn phù hợp. Thay vào đó, sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa như hồi sức, tim mạch, hô hấp, nội tiết, truyền nhiễm và chẩn đoán hình ảnh sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, đặc biệt đối với những ca bệnh nặng và diễn biến phức tạp.

Các chuyên gia cũng thống nhất rằng cuộc chiến với bệnh truyền nhiễm sẽ còn kéo dài và ngày càng phức tạp hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu, già hóa dân số, tình trạng kháng thuốc và sự xuất hiện liên tục của các tác nhân gây bệnh mới.

Vì vậy, bên cạnh đầu tư cho hệ thống điều trị, cần tăng cường năng lực y tế dự phòng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ mới trong giám sát dịch bệnh và xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế bền vững.

Trong kỷ nguyên mà một ổ dịch nhỏ có thể nhanh chóng trở thành thách thức toàn cầu, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Đó cũng là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những mối đe dọa truyền nhiễm ngày càng khó lường trong tương lai.