Không gian hội họa tôn vinh di sản nghìn năm

Ngày 8/8 tới, tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, triển lãm tranh "Ngàn năm di sản" sẽ chính thức khai mạc, mở đầu cho chuỗi hoạt động nghệ thuật hưởng ứng kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026) và hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Triển lãm do CLB Tôi Vẽ phối hợp cùng Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, diễn ra từ ngày 8/8 đến 25/9/2026.

Theo Ban Tổ chức, triển lãm sẽ giới thiệu hơn 120 tác phẩm của 53 tác giả, từ học sinh lớp 3 đến các họa sĩ trên 60 tuổi. Những sáng tác được thực hiện trên nhiều chất liệu như sơn mài, lụa, tranh dó, khắc gỗ, màu nước, gouache, Aqyla..., cùng hướng đến việc tôn vinh vẻ đẹp của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội và những giá trị văn hóa, kiến trúc, thiên nhiên, đời sống Việt Nam dưới góc nhìn hội họa đương đại.

Lựa chọn Văn Miếu - Quốc Tử Giám làm không gian tổ chức, triển lãm được kỳ vọng tạo nên sự cộng hưởng giữa di sản vật thể với nghệ thuật đương đại. Trong không gian ngàn năm văn hiến, những tác phẩm hội họa sẽ góp thêm một cách tiếp cận mới để công chúng cảm nhận chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc.

Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, cho biết: "Triển lãm 'Ngàn năm di sản' không chỉ là một sự kiện nghệ thuật mà còn lưu giữ tình yêu Hà Nội, niềm trân trọng đối với di sản và khát vọng lan tỏa những giá trị văn hiến bằng ngôn ngữ nghệ thuật. Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng CLB Tôi Vẽ vinh dự tổ chức sự kiện như một lời tri ân lịch sử, văn hóa và truyền thống hiếu học của dân tộc".

Từ cảm hứng ấy, nhiều biểu tượng văn hóa và kiến trúc của Thủ đô sẽ hiện diện trong các tác phẩm như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Khuê Văn Các, Cột cờ Hà Nội, cầu Long Biên, Đại học Tổng hợp Hà Nội, Quán Thánh, Cửa Bắc... Bên cạnh đó là những miền di sản trải dài khắp đất nước, từ cao nguyên đá Đồng Văn, Vịnh Hạ Long, vùng đồng bằng Bắc Bộ đến Cố đô Huế và những miền đất phương Nam. Qua mỗi góc nhìn, di sản được tái hiện bằng nhiều phong cách tạo hình khác nhau, góp phần phản ánh sự đa dạng của văn hóa Việt Nam.

Một điểm nhấn đáng chú ý của triển lãm là sự phong phú về chất liệu nghệ thuật. Lụa, sơn mài, tranh dó và khắc gỗ, những chất liệu gắn bó lâu đời với mỹ thuật Việt Nam, sẽ được đặt cạnh các chất liệu hiện đại như màu nước, gouache hay Aqyla. Sự kết hợp này tạo nên nhiều cách biểu đạt khác nhau, vừa tôn trọng giá trị truyền thống, vừa mở rộng khả năng sáng tạo của hội họa đương đại.

Theo họa sĩ Đinh Quang Huy, Nhà sáng lập CLB Tôi Vẽ, hơn 120 tác phẩm đa chất liệu của các tác giả thuộc nhiều độ tuổi và ngành nghề sẽ mang đến những góc nhìn đa dạng về di sản Việt Nam. Ông chia sẻ: "Từ kiến trúc, con người, thiên nhiên đến văn hóa và đời sống, mỗi tác phẩm đều mang một tiếng nói riêng nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho di sản. Chúng tôi mong triển lãm giúp công chúng cảm nhận rằng di sản không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay và tiếp tục truyền cảm hứng sáng tạo".

Bên cạnh hệ thống tác phẩm hội họa, Ban Tổ chức còn đầu tư không gian sắp đặt với tác phẩm "Vinh quy bái tổ" có kích thước 2,5 x 7 m được thực hiện hoàn toàn thủ công. Công trình kết hợp cùng hệ thống vải ngũ hành do CLB Tôi Vẽ thiết kế, tái hiện họa tiết, kiến trúc và đời sống di sản Việt Nam, tạo nên điểm nhấn thị giác trong toàn bộ không gian trưng bày.

Đặc biệt, triển lãm còn dành một khu vực giới thiệu sáng tác của 15 họa sĩ nhí. Những tác phẩm về Văn Miếu, Khuê Văn Các, Cửa Bắc, Nhà thờ Lớn Hà Nội, Vịnh Hạ Long hay các biểu tượng văn hóa Việt Nam sẽ góp phần cho thấy cách thế hệ trẻ tiếp cận và cảm nhận di sản thông qua hội họa. Sự góp mặt của các em tạo nên một không gian giao thoa giữa nhiều thế hệ sáng tác, qua đó lan tỏa tình yêu văn hóa và lịch sử đến cộng đồng.

Lan tỏa tình yêu di sản qua nhiều thế hệ sáng tạo

Điểm đặc biệt của "Ngàn năm di sản" nằm ở sự hội tụ của nhiều thế hệ và nhiều lĩnh vực nghề nghiệp trong cùng một không gian nghệ thuật. Bên cạnh các họa sĩ chuyên nghiệp là những người làm công tác quản lý, doanh nhân, nhân viên ngân hàng, giáo viên, người nội trợ, người nghỉ hưu và cả những em nhỏ đang học tiểu học. Mỗi người mang đến triển lãm một góc nhìn riêng về di sản, tạo nên bức tranh đa sắc về tình yêu văn hóa Việt Nam.

Theo Ban Tổ chức, các tác phẩm không dừng lại ở việc tái hiện vẻ đẹp của những công trình kiến trúc hay danh thắng nổi tiếng, mà còn phản ánh đời sống văn hóa, con người và ký ức của nhiều vùng đất trên cả nước. Những mái ngói rêu phong, góc phố Hà Nội, hình ảnh Khuê Văn Các, bia Tiến sĩ, cầu Long Biên hay những miền di sản như Hà Giang, Hạ Long, Huế… sẽ hiện diện qua nhiều phong cách sáng tác khác nhau, tạo nên hành trình khám phá văn hóa Việt Nam bằng ngôn ngữ hội họa.

Song hành với hoạt động trưng bày, Ban Tổ chức sẽ tổ chức chuỗi workshop trải nghiệm dành cho công chúng trong suốt thời gian diễn ra triển lãm. Với workshop "Dấu Di sản", người tham gia sẽ được tìm hiểu và thực hành kỹ thuật khắc gỗ, in tranh trên giấy dó. Workshop "Màu Di sản" mang đến trải nghiệm vẽ và lên màu trên chất liệu gỗ với các biểu tượng quen thuộc của Hà Nội như Khuê Văn Các, Cột cờ hay gánh hàng rong. Trong khi đó, "Lấp lánh Di sản" sẽ giới thiệu kỹ thuật sơn mài truyền thống, giúp người tham gia trực tiếp hoàn thiện một tác phẩm nhỏ mang dấu ấn cá nhân.

Một hoạt động đáng chú ý khác là chương trình giao lưu với hơn 100 họa sĩ sơn mài Việt Nam dự kiến diễn ra ngày 29/8/2026. Sự kiện được kỳ vọng trở thành diễn đàn trao đổi về lịch sử, kỹ thuật, giá trị của sơn mài truyền thống cũng như xu hướng phát triển của chất liệu này trong mỹ thuật đương đại.

Đồng hành cùng triển lãm là các đơn vị Takeyo, Fleur de Lys Hospitality, Kusakabe Việt Nam, Daniel Smith, Nhã Viên và IWS - Màu nước Quốc tế tại Việt Nam. Bà Trương Kim Liên, đại diện Nhà tài trợ Vàng Takeyo, cho biết: "Chúng tôi tin rằng nghệ thuật là nguồn cảm hứng quý giá và tự hào đồng hành cùng triển lãm để lan tỏa tình yêu quê hương. Chính chủ đề giàu ý nghĩa cùng nguồn cảm hứng từ di sản Việt Nam đã thôi thúc Takeyo tiếp tục đồng hành với CLB Tôi Vẽ, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với cộng đồng".

Là triển lãm thường niên lớn nhất của CLB Tôi Vẽ, "Ngàn năm di sản" tiếp nối hành trình của các dự án nghệ thuật cộng đồng như "Nước non ngàn dặm", "Tôi vẽ Hà Nội" và "Những giấc mơ màu", tiếp tục theo đuổi tinh thần "Nghệ thuật vì cộng đồng" cùng triết lý "Ai cũng có thể vẽ". Qua đó, hội họa trở thành cầu nối để nhiều tầng lớp trong xã hội cùng chia sẻ tình yêu với di sản và bản sắc văn hóa dân tộc.

Việc lựa chọn Văn Miếu - Quốc Tử Giám, biểu tượng của truyền thống hiếu học và văn hiến Thăng Long, làm địa điểm tổ chức càng làm nổi bật thông điệp của triển lãm. Trong không gian lịch sử ấy, các tác phẩm hội họa sẽ góp phần mở rộng cách tiếp cận di sản, đưa những giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng bằng ngôn ngữ nghệ thuật giàu cảm xúc.

Diễn ra đúng dịp kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám, triển lãm được kỳ vọng sẽ trở thành điểm hẹn văn hóa của Thủ đô trong mùa thu năm nay. Với hơn 120 tác phẩm, sự tham gia của 53 tác giả thuộc nhiều thế hệ, cùng chuỗi hoạt động trải nghiệm và giao lưu nghệ thuật, "Ngàn năm di sản" hứa hẹn mang đến cho công chúng thêm một góc nhìn sinh động về di sản Việt Nam, góp phần lan tỏa những giá trị văn hiến, khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống và truyền cảm hứng sáng tạo cho cộng đồng.