Sáng 13/11, với 457/457 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, có hiệu lực từ 1/3/2027.

Báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu Quốc hội bấm nút Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân, mỗi hoạt động của mọi doanh nghiệp.

“Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng, để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.

Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, theo Bộ trưởng, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới. Vì vậy, đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Bộ trưởng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo khẩn trương xây dựng, kịp thời ban hành theo thẩm quyền và chỉ đạo các bộ, cơ quan liên quan ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật, đảm bảo khi Luật có hiệu lực thi hành có các văn bản hướng dẫn đồng bộ, không để khoảng trống pháp lý trong tổ chức thực hiện.

Theo Bộ trưởng, hiệu quả thi hành Luật cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể: người dân được bảo vệ tốt hơn trước gian lận đo lường, doanh nghiệp giảm được chi phí tổn thất trong sản xuất, cơ quan quản lý phát hiện và xử lý vi phạm kịp thời.

Luật sửa đổi nêu rõ chính sách của Nhà nước là ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ về đo lường trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ mới, năng lượng mới, y tế và chăm sóc sức khỏe, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, quan trắc môi trường, khí tượng thủy văn và các lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn…

Về các hành vi bị nghiêm cấm, Luật bổ sung quy định cấm giả mạo vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường; Tẩy xóa, sửa chữa trái phép nội dung của vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường được cung cấp.

Luật cũng cấm cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường hoặc hệ thống quản trị dữ liệu đo lường làm gián đoạn, mất hoặc làm sai lệch dữ liệu.

Theo quy định của luật sửa đổi, tổ chức, cá nhân có quyền được giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu không chính xác liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Luật cũng nêu rõ người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường theo quy định của pháp luật.

Liên quan quy định về xử lý vi phạm, Luật nêu rõ tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định của pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định.

Theo luật sửa đổi, việc xử phạt vi phạm hành chính về đo lường được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch thì tổ chức, cá nhân đã thu phải hoàn trả theo quy định.

Trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo, phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định của pháp luật.