Dưới đây là chia sẻ của anh Mạnh Hà, 30 tuổi, hiện sống ở Gò Vấp, TP HCM:
Khi em tôi vào đại học hồi năm 2012, bố mẹ tôi quyết định mua nhà cho hai anh em chúng tôi ở quận Gò Vấp, TP HCM. Đó là một căn nhà hai tầng, rộng 32 m2, trong một con hẻm cụt rộng khoảng 2,5 m. Nhà tôi nằm ở gần cuối hẻm. Từ nhà tôi đi ra hẻm lớn, nơi xe hơi có thể ra vào được là khoảng 200 m. Theo bảng chỉ dẫn lộ giới thì sau này, cái hẻm cụt của chúng tôi sẽ được mở rộng ra thành 5 m nhưng không biết bao giờ dự án mở đường mới được thực hiện.
Do đó, các gia đình khi xây, sửa lại nhà vẫn không chịu lùi vào 1,5 m như quy định lộ giới, chính xác là nhà kiên cố thì lùi vào nhưng họ lại cố tình xây thêm ít tường rào cho hết đất, đủ để kê được cái kệ giày dép, vài chậu cây cảnh hay để xe máy. Có nhà tuy xây thụt vào như quy định lộ giới nhưng lại xây thêm bậc tam cấp hay cái cầu dắt xe lấn cả ra ngoài. Cái hẻm đã nhỏ xíu, hơi ngoằn ngoèo, lại bị các gia đình để xe máy, thùng rác và các chậu cây bên ngoài nên đi vào rất khó khăn. Các gia đình trong hẻm muốn chuyển đồ về nhà hay ra khỏi nhà, chỉ có cách thuê xe ba gác.
Một cái ngỏ bẩn và ngập nước sẽ khiến ngôi nhà bạn giảm giá trị - Ảnh: H.A. |
Trước mùa mưa năm ngoái, người ta nâng cốt đường hẻm lớn bên ngoài lên tầm 30cm, đồng nghĩa với con hẻm cụt nhà chúng tôi trở thành vùng trũng mỗi khi trời mưa. Cuối năm ngoái, được sự đồng ý của chính quyền, tổ trưởng dân phố đi vận động các gia đình trong hẻm nhỏ góp tiền nâng nền hẻm cao lên. Ước tính tổng chi phí khoảng 400 triệu. Trong hẻm có hơn 20 hộ gia đình, tuy nhiên số tiền đóng góp sẽ không chia đều các hộ, mà nhà nào đông người và có phòng trọ cho thuê thì sẽ phải đóng nhiều hơn.
Tuy vậy, đa số mọi người không đồng ý. Bà cụ sát vách nhà tôi bảo nhà bà vừa tự nâng nền đường ở trước cửa nhà mình rồi, nên nếu khu phố có nâng nền cả hẻm thì bà chỉ hỗ trợ 1 - 2 triệu thôi. Mấy người hàng xóm rỉ tai nhau có tiêu cực nên chi phí mới cao thế, dứt khoát không đóng. Có người thì không muốn nâng nền đường vì không muốn phải nâng nền nhà theo. Chỉ có 5 hộ gia đình, trong đó có anh em tôi đồng ý đóng tiền nâng nền hẻm vì không muốn phải lội nước. Thiếu sự đồng thuận, đến giờ việc nâng nền hẻm coi như bỏ ngỏ.
Từ đầu năm nay, tôi bắt đầu có ý định bán nhà vì không thích ở khu vực này nữa. Tôi muốn chuyển vào gần trung tâm thành phố hơn, muốn mua nhà ở chung cư để có thể đi xe hơi về đến tận nhà. Trong hẻm tôi đã có ông say rượu, đi xe máy về khuya từng ngã vào thùng rác kê ven đường rồi, tôi không muốn bị như thế.
Tháng trước, một ngôi nhà ở hẻm kế bên (xe hơi ra vào được và không bị ngập nước) có diện tích 35 m2, cũng xây một trệt một lầu vừa bán được 2 tỷ. Tuy nhiên, khách đến xem nhà chúng tôi chỉ trả tối đa 1,4 tỷ vì thấy đường vào khó khăn quá. Thậm chí, khách nào đến xem nhà sau khi vừa tạnh mưa đều một đi không trở lại vì đã được chứng kiến cảnh hẻm nước ngập, rác nổi lềnh bềnh trên bề mặt. Nếu hẻm không được nâng nền để chống ngập, tôi không hy vọng bán được nhà trong mùa mưa này. Chẳng lẽ tôi lại tự bỏ tiền ra nâng nền hẻm để bán nhà được giá?
Giáo sư Vũ Gia Hiền, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Văn hóa Du lịch, cho rằng hiện tượng các gia đình lấn thêm một ít không gian công cộng như để chậu cây, xây bậc tam cấp hay thò ban công ra ngoài thể hiện tâm lý không chịu thua ai, không chịu lùi của người Việt, bao giờ họ cũng cố lấn ra một chút. Trước đây, các nhà trong ngõ nhỏ ở Hà Nội thường xây lấn không gian ở trên tầng cao, nên các ngõ Hà Nội khá thẳng. Ở Sài Gòn, người ta hay xây lấn dưới mặt đất, nên các ngôi nhà ở đây thường thò ra, thụt vào, hẻm ngoằn ngoèo. Tuy nhiên, ngày nay, khi có luật quy định cụ thể thì không gian xây dựng của gia đình phải theo đúng luật.
Giáo sư vẫn nhớ, cách đây khoảng 10 năm, ở quận Phú Nhuận, có phong trào hiến đất cho hẻm để hẻm rộng, các gia đình tự động lùi nhà vào, nhà nước sẽ hỗ trợ làm đường bê tông. Tuy nhiên, sau đó phong trào không được phát triển, bởi xã hội ngày càng sòng phẳng, người ta sẽ tính toán kỹ mình được đền bù những gì khi hiến đất cho cái chung.
"Trong mối quan hệ với cộng đồng, nhìn chung người Việt có tâm lý khá lạc hậu là sạch nhà bẩn ngõ, vì thế mà người ta chỉ chăm chút cho ngôi nhà của mình mà mặc kệ cái ngõ đi vào, dù việc làm sạch ngõ là trách nhiệm của chính cư dân ở đó", ông Hiền nhận xét.
Còn theo kinh nghiệm của ông Nguyễn Xuân Thảo, một nhà đầu tư bất động sản cá nhân tại TP HCM, cùng một khu vực, giá đất ở những hẻm ô tô có thể cao hơn giá đất trong những hẻm nhỏ đến 30-40%. Ông Thảo cũng cho rằng, các gia đình sống lâu ngày trong hẻm ngập nước buộc phải quen với hoàn cảnh, nhưng người mua nhà không ai dại gì bỏ tiền vào một ngôi nhà mà biết chắc trước cửa nhà mình bị ngập nước.