Thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới cũng là lúc nhu cầu mua sách giáo khoa, sách bài tập và các tài liệu học tập tăng mạnh. Cùng với thị trường xuất bản phẩm ngày càng đa dạng, nguy cơ sách giả, sách in lậu len lỏi đến tay phụ huynh và học sinh tiếp tục đặt ra yêu cầu tăng cường nhận diện, kiểm soát và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ngày 21/8, tại phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh, trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2026, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp Chi cục Quản lý thị trường thuộc Sở Công thương Hà Tĩnh tổ chức khu vực trưng bày, hướng dẫn nhận diện sách thật - sách giả.

Các sản phẩm sách giáo khoa giả được đặt trực tiếp bên cạnh sách thật để phụ huynh, học sinh và người tiêu dùng có thể đối chiếu những khác biệt về nội dung, chất lượng giấy, kỹ thuật in ấn và hình thức sản phẩm.

Nhiều cuốn sách giả thuộc các môn học quen thuộc như Toán, Tiếng Việt, Tin học, Tiếng Anh, Mỹ thuật, Hoạt động trải nghiệm... ở nhiều lớp và cấp học được đưa ra để người dân trực tiếp nhận diện.

Việc đặt sách thật và sách giả cạnh nhau cho thấy những khác biệt mà người mua đôi khi khó phát hiện nếu chỉ nhìn qua sản phẩm. Trong khi một số cuốn sách giả có biểu hiện khá rõ như chữ và hình ảnh mờ nhòe, chất lượng giấy thấp, màu sắc không chuẩn, những sản phẩm được làm giả ngày càng tinh vi có thể khiến người tiêu dùng khó nhận biết nếu không có thông tin và kỹ năng kiểm tra.

Đáng lo ngại, hậu quả của sách giáo khoa giả không chỉ dừng ở thiệt hại kinh tế hay xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Sách giáo khoa là học liệu được học sinh sử dụng thường xuyên trong suốt năm học. Một cuốn sách bị in sai, thiếu trang hoặc nội dung không bảo đảm độ chính xác có thể trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận kiến thức của trẻ. Chất lượng giấy, mực và hình ảnh kém, chữ in mờ hoặc nhòe cũng khiến học sinh khó đọc, gây bất tiện trong quá trình học tập.

Với đặc thù sách giáo khoa được sử dụng trên phạm vi rộng, bất kỳ sai lệch nào về nội dung trong sách giả cũng có khả năng tác động trực tiếp đến người học. Vì vậy, kiểm soát sách giáo khoa giả không đơn thuần là câu chuyện chống hàng giả trên thị trường mà còn liên quan đến việc bảo đảm chất lượng học liệu và quyền lợi chính đáng của học sinh.

Tại khu vực trưng bày, bên cạnh việc cho người dân trực tiếp so sánh các sản phẩm thật - giả, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cung cấp bảng hướng dẫn phân biệt sách thật - sách giả, giúp phụ huynh và học sinh có thêm thông tin để kiểm tra sản phẩm trước khi lựa chọn.

Hoạt động nhận diện trực tiếp có ý nghĩa trong bối cảnh phương thức mua sách của người tiêu dùng đang ngày càng đa dạng. Bên cạnh hệ thống nhà sách và các điểm phát hành truyền thống, phụ huynh có thể tìm mua sách qua nhiều kênh trực tuyến khác nhau. Sự thuận tiện của thị trường cũng đồng thời đòi hỏi người mua thận trọng hơn về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Đặc biệt, giá bán hấp dẫn không nên trở thành tiêu chí duy nhất khi lựa chọn sách giáo khoa. Với những sản phẩm có mức giá thấp bất thường, chất lượng in kém, thông tin xuất bản không rõ ràng hoặc được cung cấp từ những địa chỉ khó xác định, người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ trước khi mua.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý và các đơn vị xuất bản, nâng cao khả năng nhận diện của người tiêu dùng là một trong những biện pháp góp phần hạn chế không gian tiêu thụ của sách giả. Khi phụ huynh biết cách kiểm tra và lựa chọn sách từ những kênh phát hành đáng tin cậy, cơ hội để xuất bản phẩm giả tiếp cận học sinh cũng được thu hẹp.

Trong bối cảnh năm học mới đang đến gần, bảo đảm đủ sách giáo khoa cần đi cùng yêu cầu bảo đảm sách đến tay học sinh là sản phẩm đúng nguồn gốc, đúng nội dung và chất lượng. Tăng cường kiểm soát thị trường, nhận diện sách giả và nâng cao ý thức của người mua không chỉ góp phần bảo vệ hoạt động xuất bản hợp pháp mà quan trọng hơn là bảo vệ chất lượng học tập và quyền lợi của hàng triệu học sinh.