Hình thành cực tăng trưởng công nghiệp ven biển mới 

Theo quy hoạch được phê duyệt, Khu kinh tế ven biển Quảng Yên có quy mô khoảng 13.303 ha, với tính chất là khu kinh tế biển đa ngành, đầu mối giao thương quốc tế, trung tâm phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, cảng biển của tỉnh Quảng Ninh, vùng duyên hải Bắc Bộ và cả nước. 

Quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng khu kinh tế ven biển Quảng Yên trở thành trung tâm kinh tế chủ đạo, động lực tăng trưởng để tỉnh Quảng Ninh hướng tới trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo định hướng phát triển, đến năm 2035, quy mô dân số tại khu kinh tế dự kiến đạt khoảng 90.000 người và tăng lên khoảng 170.000 người vào năm 2050. Diện tích đất xây dựng các khu chức năng đến năm 2050 dự kiến khoảng 11.800 - 12.000 ha.

Việc hình thành thêm một khu kinh tế ven biển quy mô lớn được xem là bước đi quan trọng nhằm mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics và đô thị cho toàn vùng.

Quảng Yên sở hữu nhiều lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp - logistics mới của miền Bắc. Khu vực này nằm trên trục kết nối trực tiếp với Hải Phòng, đồng thời tiếp cận thuận lợi hệ thống cao tốc, cảng biển nước sâu và các tuyến vận tải thủy nội địa quan trọng.

Không chỉ có lợi thế về vị trí, Quảng Yên còn nằm trong chuỗi liên kết phát triển với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, Khu kinh tế Vân Đồn cùng các trung tâm công nghiệp của vùng đồng bằng sông Hồng. Việc phát triển Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được kỳ vọng sẽ tạo thêm quỹ đất chiến lược để thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, logistics và dịch vụ cảng biển.

Theo quy hoạch được phê duyệt, toàn bộ khu kinh tế được tổ chức theo mô hình “2 phân vùng, 3 phân khu”.

Trong đó, phân vùng phía Bắc gắn với hành lang phát triển ven sông và tuyến kết nối từ cao tốc Hạ Long - Hải Phòng tới Đông Triều. Khu vực này ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ logistics ven sông Đá Bạc và Bắc sông Cồn Khoai; tạo lập trung tâm nghiên cứu, đào tạo, dịch vụ hỗ trợ khu kinh tế gắn với các khu đô thị sinh thái ven sông; phát triển các khu nhà ở xã hội, cải tạo nâng cấp các khu dân cư hiện hữu.

Phân vùng phía Nam phát triển dọc tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng và hành lang đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái dự kiến trong tương lai, tập trung vào dịch vụ cảng biển, hậu cần cảng và đô thị hiện đại.

Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được chia 3 phân khu chính. Phân khu 1 có quy mô khoảng 2.517 ha, thuộc địa bàn các phường Yên Tử và Uông Bí, được định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, dịch vụ cảng thủy nội địa và khu vực đô thị hỗn hợp phục vụ hoạt động của khu kinh tế.

Phân khu 2 có diện tích khoảng 3.887 ha, nằm tại phường Đông Mai, Hiệp Hòa, Quảng Yên và Hà An. Chức năng là khu vực phát triển công nghiệp đa ngành, đô thị, thương mại - dịch vụ, giáo dục. Phân khu được định hướng phát triển hoàn thiện khu công nghiệp Sông Khoai; phát triển khu bến cảnh Hiệp Hoà và khu công nghiệp phía Tây Sông Khoai.

Trong khi đó, phân khu 3 có quy mô lớn nhất với khoảng 6.899 ha, thuộc địa bàn các phường Liên Hòa và Phong Cốc, được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ cảng biển và công nghiệp hậu cần cảng quy mô lớn.

Quy hoạch ưu tiên hoàn thiện hạ tầng tại các khu công nghiệp Nam Tiền Phong, Bắc Tiền Phong và Đầm Nhà Mạc nhằm thu hút các ngành công nghiệp quy mô lớn, công nghiệp nặng và dịch vụ logistics.

Hướng tới đô thị công nghiệp hiện đại

Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch là định hướng phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo hướng đồng bộ và hiện đại nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Theo đó, Khu kinh tế ven biển Quảng Yên sẽ phát triển hệ thống giao thông đa phương thức gồm đường bộ, đường thủy nội địa, cảng biển và đường sắt.

Ngoài hệ thống cao tốc hiện hữu, quy hoạch định hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đi qua khu vực nhằm tăng cường năng lực kết nối liên vùng.

Hệ thống giao thông đường thủy trên các tuyến sông Bạch Đằng, sông Chanh và sông Rút sẽ được cải tạo, nạo vét để nâng cao khả năng vận tải hàng hóa, phục vụ hoạt động cảng biển và logistics. Các nút giao khác mức tại cao tốc và đường tỉnh 328 cũng được nghiên cứu đầu tư nhằm giảm áp lực giao thông và tăng khả năng kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển và đô thị.

Song song với hạ tầng giao thông, quy hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ thống hạ tầng đô thị, thương mại - dịch vụ và môi trường theo tiêu chuẩn hiện đại.

Theo đó, Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được định hướng phát triển đồng bộ nhiều trung tâm thương mại hạng I tại các đô thị thuộc phường Hiệp Hòa, Đông Mai, Hà An và khu vực Bắc Đầm Nhà Mạc.

Các trung tâm thương mại được định hướng phát triển gắn với các nút giao thông lớn, khu dân cư và các khu đô thị mới nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, dịch vụ và sinh hoạt của cư dân trong khu kinh tế. 

Bên cạnh phát triển công nghiệp và logistics, Quảng Yên cũng định hướng phát triển du lịch sinh thái ven sông. Khu vực cửa sông Rút tại phường Phong Cốc sẽ hình thành điểm du lịch sinh thái kết hợp thương mại - dịch vụ quy mô khoảng 40 - 50 ha. Khu vực Hà An và Đông Mai cũng được quy hoạch các không gian du lịch sinh thái, kết nối với hệ thống di tích lịch sử, văn hóa như bãi cọc Bạch Đằng và du lịch cộng đồng Phong Cốc.

Theo quy hoạch, Khu kinh tế ven biển Quảng Yên sẽ hình thành 4 khu vực phát triển đô thị và dân cư chính. Trong đó, Đông Mai được định hướng trở thành khu đô thị thông minh với các tổ hợp đào tạo, thương mại dịch vụ, bệnh viện quốc tế và nhà ở đa dạng.

Khu vực trung tâm đô thị dọc Đường tỉnh 338 và cầu Rừng sẽ phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh, sinh thái; trong khi các khu đô thị mới phía Nam Đầm Nhà Mạc và Liên Hòa sẽ gắn với phát triển công nghiệp và cảng biển.

Ở lĩnh vực hạ tầng xã hội, quy hoạch dành khoảng 60 - 70 ha tại Đông Mai để phát triển các cơ sở giáo dục đại học, nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với quy mô khoảng 28.000 - 35.000 sinh viên.

Một bệnh viện đa khoa quốc tế quy mô khoảng 1.000 - 2.000 giường cũng được định hướng xây dựng tại khu đô thị - dịch vụ Đông Mai nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho cư dân trong khu kinh tế và khu vực lân cận.

Việc phê duyệt Quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng mới cho Quảng Ninh trong giai đoạn tới, đặc biệt trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ và hạ tầng đô thị theo định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.