Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số" thuộc chuỗi hoạt động Ngày Tài chính số 2026 diễn ra sáng ngày 6/6 tại TP.HCM, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, sự kiện không chỉ là một diễn đàn trao đổi chuyên môn, mà còn là minh chứng cho sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.

Theo Phó thủ tướng, nhìn lại hành trình "Ngày Không tiền mặt" từ năm 2019 đến nay, chúng ta đã chứng kiến một cuộc cách mạng trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền của xã hội. "Nếu trước đây trọng tâm là thúc đẩy thay đổi phương thức thanh toán từ tiền mặt sang điện tử, thì hiện nay mục tiêu lớn hơn là xây dựng một hệ sinh thái tài chính số hiện đại, an toàn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt không còn là một dịch vụ đơn lẻ, mà đã trở thành "mạch kết nối" của nền kinh tế số, kết nối liên thông giữa ngân hàng với thương mại điện tử, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch, dịch vụ công và nhiều nền tảng số khác. Có thể nói, thanh toán thông minh chính là điều kiện quan trọng để thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế số trong giai đoạn mới", Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 928 phê duyệt chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, chiến lược đã đặt ra một loạt mục tiêu quan trọng như phấn đấu đến năm 2030, 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt 88,96%. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 gấp 28 lần GDP. Trong giai đoạn 2021 - 2025, giá trị giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng trưởng bình quân khoảng 27 - 28%/năm, trung bình hàng ngày hệ thống xử lý 789.108 giao dịch với số tiền 2,3 triệu tỷ đồng, phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của các giao dịch điện tử.

Tốc độ tăng trưởng số lượng giao dịch qua kênh điện thoại di động đạt mức bình quân 73,32% mỗi năm, trong khi kênh Internet duy trì đà tăng 60,6% về số lượng và 31,92% về giá trị.

Đặc biệt, phương thức thanh toán qua mã QR đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến với con số 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị giao dịch bình quân hàng năm; 100% trường đại học, cao đẳng tại đô thị triển khai thanh toán học phí không dùng tiền mặt; 88% bệnh viện triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp thất nghiệp tại đô thị nhận chi trả qua phương thức không dùng tiền mặt.

Đây không chỉ là những con số, mà là minh chứng cho niềm tin của nhân dân vào các dịch vụ, sản phẩm công nghệ ngân hàng mới, thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành vi tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp cũng như nỗ lực chuyển đổi của các cơ quan quản lý nhà nước.

Tuy nhiên theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, bên cạnh các kết quả nổi bật mà ngành ngân hàng đã mang lại trong việc phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần tăng trưởng kinh tế số, xã hội số, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận một số thách thức như: vẫn còn khoảng cách số giữa đô thị và nông thôn trong tiếp cận dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; một số bộ phận người dân.

Đặc biệt là người cao tuổi, người thu nhập thấp, còn e ngại hoặc chưa tiếp cận được với các phương thức thanh toán mới; hạ tầng thanh toán tuy đã được cải thiện nhưng vẫn cần mở rộng và nâng cao tính bảo mật, khả năng liên thông; an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thanh toán số còn là thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Do đó, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm và nâng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 30 lần GDP đến năm 2030, Chính phủ xác định thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là công cụ tiện ích, mà là một mắt xích quan trọng góp phần thúc đẩy tài chính số trong nền kinh tế.

Phó thủ tướng nhấn mạnh một số định hướng và chỉ đạo trọng tâm như: Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan liên quan hoàn thiện thể chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình thanh toán sáng tạo, đồng thời đảm bảo quản lý rủi ro và an toàn hệ thống.

Thứ hai, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các Sở, Ban ngành liên quan phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy thanh toán điện tử trong các lĩnh vực công, nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Thứ ba, đề nghị các địa phương tích cực triển khai các giải pháp cụ thể nhằm phổ cập dịch vụ tài chính, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; phát triển mạng lưới chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt đến từng hộ kinh doanh, từng chợ dân sinh.

Thứ tư, các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, công ty công nghệ tiếp tục đẩy mạnh cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời đảm bảo an toàn thông tin và bảo vệ người tiêu dùng.

Thứ năm, cơ quan báo chí, truyền thông cần tiếp tục lan tỏa thông tin chính thống, nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích và cách sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại, góp phần hình thành văn hóa tiêu dùng số.

Theo Phó Thủ tướng, để đạt được nâng tỉ lệ thanh toán không dùng tiền mặt lên mức 30 lần GDP vào năm 2030 như Quyết định 928 đề ra, Chính phủ khuyến khích, tạo điều kiện cho các tổ chức công nghệ tài chính, tổ chức viễn thông tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính,

Bên cạnh đó, khuyến khích các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán áp dụng các chính sách ưu đãi, miễn, giảm phí liên quan đến việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, ví điện tử hợp lý để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, trong đó ưu tiên áp dụng cho người có công với cách mạng.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, công ty công nghệ tiếp tục đẩy mạnh cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ người tiêu dùng.

Đồng thời, các cơ quan báo chí, truyền thông cần đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích và cách sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại, góp phần hình thành văn hóa tiêu dùng số.