Dự án tu bổ, tôn tạo quần thể di tích Bến K15 có tổng mức đầu tư gần 235 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng làm chủ đầu tư, là một trong 31 công trình trọng điểm của Hải Phòng năm 2026.

Bến K15 được biết đến là “Km số 0” của Đường Hồ Chí Minh trên biển – tuyến vận tải chiến lược đã đi vào lịch sử dân tộc như biểu tượng của tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hải Phòng đã và đang hiện thực hóa khát vọng đưa “Km số 0” trở thành một “địa chỉ đỏ” xứng tầm với vị thế Di tích Quốc gia đặc biệt.

Công trình được triển khai trên diện tích 2,28 ha, khởi công từ ngày 12/4/2025 gồm các hạng mục chính: Tu bổ, tôn tạo, xây dựng tổng thể khuôn viên khu di tích, xây dựng cổng vào khu di tích, đài tưởng niệm, sân quảng trường, cầu tàu kết hợp thả hoa đăng, đền thờ các anh hùng liệt sỹ; mô phỏng tàu không số và các chiến sỹ, Phù điêu Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng Hải quân; nhà quản lý kết hợp nhà sắp lễ; kè lấn biển, hệ thống hạ tầng cấp điện, cấp thoát nước, bãi đỗ xe, đường dạo cảnh quan, hệ thống cây xanh... và các công trình phụ trợ nhằm phát huy giá trị của khu di tích.

Công trình được thành phố Hải Phòng đầu tư tôn tạo khang trang, đồng bộ, với không gian mở rộng; những lối đi sạch đẹp, khu tưởng niệm trang nghiêm. Tất cả như kể câu chuyện về lịch sử hào hùng trên chính vùng biển này.

Việc hoàn thành và đưa vào sử dụng Dự án tu bổ, tôn tạo quần thể di tích Bến K15 có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Đường Hồ Chí Minh trên biển; nhằm tri ân các anh hùng, liệt sĩ, là nơi sinh hoạt chính trị, văn hóa và du lịch của phường Đồ Sơn, TP. Hải Phòng và cả nước. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, thúc đẩy phát triển văn hóa - du lịch, kinh tế - xã hội của địa phương.

Không gian di tích giờ đây được lấp đầy bởi các công trình kiến trúc truyền thống uy nghiêm như đền thờ các anh hùng liệt sĩ Đoàn tàu không số và đền thờ Nam Hải. Điểm nhấn xúc động nhất chính là khu vực mô phỏng con tàu không số dài hơn 20m cùng bức phù điêu tái hiện khoảnh khắc Đại tướng Võ Nguyên Giáp căn dặn các chiến sĩ trước giờ xuất phát. Sự kết hợp giữa hạ tầng du lịch hiện đại và các không gian tâm linh đã biến Bến K15 thành nơi kết nối giữa tham quan nghỉ dưỡng và giáo dục truyền thống, giúp hậu thế có cái nhìn trực quan nhất về những lịch sử năm xưa.

Song hành cùng các hạng mục tâm linh, chính quyền TP Hải Phòng cũng đặc biệt chú trọng đồng bộ hóa hạ tầng du lịch với bãi đỗ xe hiện đại, hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và cầu cảng thả hoa đăng đầy cảm xúc. Việc nâng cấp, tôn tạo Bến K15 không đơn thuần là bài toán bảo tồn những giá trị cốt lõi của “Km số 0”, mà còn nằm trong chiến lược dài hơi nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch vùng di sản. Đây chính là nhịp cầu kết nối giữa nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng với sứ mệnh giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Ông Lê Quốc Tiến, Bí thư Đảng ủy phường Đồ Sơn cho biết, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Đồ Sơn luôn xác định rõ trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của di tích đặc biệt này. “Chúng tôi luôn ý thức xây dựng và phát huy tốt nhất giá trị của di tích để nơi đây không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn trở thành không gian văn hóa lịch sử tâm linh tiêu biểu, góp phần giáo dục truyền thống cho hàng triệu người dân Việt Nam, bồi đắp lòng yêu nước và lan tỏa những giá trị bền vững của dân tộc”, ông Tiến nhấn mạnh.

Không chỉ có bến K15 lịch sử, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hải Phòng với vai trò là cảng biển lớn nhất miền Bắc vừa là tiền tuyến thử lửa với quân thù, góp phần đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại và phong tỏa của Đế quốc Mỹ, vừa là hậu phương vững chắc chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Đảng bộ, quân và dân Hải Phòng đã 3 lần được Bác Hồ gửi thư khen và tặng cờ luân lưu “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Trong 14 năm (1961 - 1975), đường Hồ Chí Minh trên biển với 5 tuyến đường có tổng chiều dài gần 12.000 hải lý, đã dệt nên chiếc cầu huyết mạch trên biển nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam,  đã thực hiện hàng trăm lượt tàu, thuyền, vận chuyển 152.876 tấn vũ khí trang bị kỹ thuật, thuốc chữa bệnh, hàng hóa và hơn 80.026 lượt cán bộ, chiến sĩ từ miền Bắc vào miền Nam, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tạo dựng nên một con đường huyền thoại trên biển mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Với những giá trị lịch sử đặc biệt, năm 2008, Bến K15 được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 2024, nơi đây tiếp tục được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt trong cụm di tích lịch sử đường Hồ Chí Minh trên biển. Theo thống kê của Phòng Văn hóa - Xã hội phường Đồ Sơn, mỗi năm Bến K15 đón khoảng 8.000 lượt du khách trong và ngoài thành phố đến tham quan, tìm hiểu lịch sử "Bến tàu Không số", trong đó phần lớn là các đoàn học sinh, sinh viên.

Thành phố Hải Phòng ngày nay, với truyền thống “Trung dũng – Quyết thắng” đang nỗ lực bứt phá, trở thành thành phố cảng biển năng động, hiện đại, động lực tăng trưởng của miền Bắc và cả nước, là địa phương duy nhất 11 năm liên tiếp tăng trưởng 2 con số.

Thành phố hiện có 6 bến cảng nước sâu tại khu bến Lạch Huyện; năm 2025, tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt hơn 115,6 triệu tấn. Thành phố sẽ đầu tư xây dựng dự án cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn, với khả năng tiếp nhận tàu đến 200.000 DWT, tạo thêm cực tăng trưởng mới cho hệ thống cảng biển Hải Phòng.

Từ những con tàu không số năm xưa lặng lẽ vượt biển trong khói lửa chiến tranh đến những con tàu container hiện đại hôm nay vươn ra đại dương, Hải Phòng đã và đang viết tiếp một hành trình mới, vươn ra biển lớn cùng sự phát triển vươn mình bứt phá của đất nước.