Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM tại Hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài trên địa bàn Thành phố diễn ra ngày 2/6, thời gian làm thủ tục các dự án nhà ở xã hội đã rút ngắn khoảng 50% so với trước đây.

Nếu doanh nghiệp đã có quyền sử dụng đất hợp pháp, tổng thời gian thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội hiện nay còn tối đa 132 ngày.

Qua rà soát, Sở Xây dựng xác định ba điểm nghẽn lớn nhất hiện nay trong phát triển nhà ở xã hội là thủ tục đầu tư kéo dài, thiếu quỹ đất phù hợp và thiếu nguồn cung dự án sẵn sàng triển khai.

Để tháo gỡ vướng mắc, ngoài việc rút ngắn thời gian làm thủ tục đầu tư xây dựng, Sở Xây dựng đề xuất UBND Thành phố xác định ngay phương thức thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội của chủ đầu tư trong quá trình xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư, tùy đặc điểm từng dự án và định hướng phát triển đô thị, chủ đầu tư có thể được yêu cầu dành một phần quỹ đất ở đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội.

Hoặc bố trí một quỹ đất khác đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật nhưng nằm ngoài phạm vi dự án và trong cùng đô thị để phát triển nhà ở xã hội. Một phương án khác được Sở Xây dựng đề xuất là nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất phải dành cho nhà ở xã hội vào ngân sách nhà nước theo quy định.

Theo Sở Xây dựng, việc xác định rõ phương thức thực hiện ngay từ giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án đầu tư, hạn chế phải điều chỉnh dự án trong quá trình triển khai. Đồng thời, Thành phố cũng chủ động hơn trong việc tạo lập quỹ đất phát triển nhà ở xã hội theo quy hoạch.

Cách tiếp cận này còn tạo điều kiện để TP.HCM tập trung nguồn lực phát triển các khu nhà ở xã hội quy mô lớn, được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, trường học, cơ sở y tế và hệ thống giao thông công cộng, thay vì tình trạng các quỹ đất nhà ở xã hội nhỏ lẻ, phân tán và khó khai thác hiệu quả như trước đây.

Nhờ tập trung tháo gỡ các dự án đang gặp khó khăn và đẩy nhanh thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, chuẩn bị đầu tư, năm 2025 TP.HCM đã hoàn thành 12.799 căn nhà ở xã hội, đạt 98,2% kế hoạch.

Đầu năm 2026, Thành phố tiếp tục hoàn thành thêm một dự án với 580 căn hộ. Hiện có 12 dự án đang thi công với quy mô 13.552 căn hộ.

Từ nay đến cuối năm 2026, Thành phố dự kiến khởi công thêm 65 dự án nhà ở xã hội với khoảng 63.500 căn hộ.

Sở Xây dựng cho biết, Thành phố hiện đã chuẩn bị đủ quỹ đất và danh mục dự án để thực hiện chỉ tiêu được Chính phủ giao trong giai đoạn 2026-2027 với 77 dự án nhà ở xã hội, quy mô khoảng 77.000 căn hộ.