Đầu tư tài chính
Rút tiền mặt qua ATM bất ngờ đảo chiều tăng sau nhiều năm giảm sâu
Hà Tâm - 02/04/2026 07:21
Mặc dù thanh toán không tiền mặt vẫn tăng mạnh và lượng giao dịch rút tiền qua ATM vẫn giảm, nhưng giá trị rút tiền mặt qua ATM lại bất ngờ đảo chiều tăng sau thời gian dài liên tục giảm sút. Điều này cũng lý giải phần nào thanh khoản ngân hàng “căng” thời gian gần đây.

Giá trị rút tiền qua ATM bất ngờ tăng trở lại

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, trong hai tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị; qua kênh Internet tăng 73,09% về số lượng và 28,11% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 34,37% về số lượng và 10,51% về giá trị; giao dịch qua QR Code tăng 20,22% về số lượng và 12,59% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng và 69,07% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 43,74% về số lượng và 11,66% về giá trị.

Giá trị rút tiền mặt qua ATM bất ngờ đảo chiều tăng

Đến cuối tháng 02/2026, thị trường có 20.772 máy ATM, giảm 2,68% so với cùng kỳ và 761.793 POS tăng 1,36% so với cùng kỳ năm 2025.

“Trong 02 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 6,40% về số lượng và tăng 3,03% về giá trị cho thấy nhu cầu thanh toán, rút tiền mặt của người dân qua ATM tiếp tục xu hướng giảm và được thay thế bởi các phương thức, thói quen thanh toán không dùng tiền mặt”, NHNN khẳng định.

Mặc dù NHNN khẳng định nhu cầu rút tiền mặt của người dân vẫn tiếp tục xu hướng giảm, song rõ ràng tốc độ giảm về giao dịch qua ATM đã chậm lại so với các năm trước. Mặt khác, giá trị rút tiền qua ATM tăng hơn 3% cũng là yếu tố bất thường.

Theo Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), năm 2023, giao dịch rút tiền ATM giảm 16,9% về số lượng và 19,5% về giá trị; sang năm 2024, số lượng giao dịch tiếp tục giảm thêm 19,5%. Đến năm 2025, mức sụt giảm lập con số kỷ lục:  số lượng giao dịch rút tiền giảm tới 29% và giá trị giao dịch giảm 26% so với năm 2024.  

“Các hộ kinh doanh là lực lượng đóng góp rất lớn vào tiền gửi tiết kiệm của hệ thống. Vì vậy, nếu nhóm đối tượng này rút tiền, thanh khoản hệ thống sẽ bị ảnh hưởng”, TS. Nghĩa đề nghị.

Gần 3,5 triệu lượt khách hàng được cảnh báo giao dịch lừa đảo

Dù giao dịch rút tiền mặt có tăng lên về giá trị, song chỉ tập trung ở một nhóm đối tượng. Về tổng thể, thanh toán không dùng tiền mặt vẫn là xu thế không thể đảo ngược. Trong bối cảnh đó, công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, phòng chống tội phạm công nghệ cao… được đặc biệt chú trọng.

Thời gian vừa qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Tính đến ngày 23/3/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức trung gian thanh toán (TGTT) với tổng số hơn 688 nghìn bản ghi tài khoản thanh toán (TKTT)/Ví điện tử (VĐT)/thẻ ngân hàng/đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật.

Đồng thời, hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 3.990 tỷ đồng.

Về dịch vụ Mobile Money, NHNN cho biết, đến cuối năm 2025, tổng số tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ Tiền di động là hơn 11,17 triệu tài khoản, trong đó số lượng tài khoản của khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo khoảng 7,64 triệu tài khoản (chiếm khoảng 68% tổng số tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ). Tổng số lượng giao dịch qua tài khoản Tiền di động của khách hàng là hơn 326,75 triệu giao dịch với tổng giá trị giao dịch là khoảng 9.259 tỷ đồng.

Về định danh tài khoản, tính đến ngày 20/3/2026, cả ngành ngân hàng đã có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán (TKTT) đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân (CCCD) gắn chip hoặc ứng dụng VneID. Khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân và 471 khách hàng tổ chức có Ví điện tử đang hoạt động đã được thu thập, đối chiếu thông tin sinh trắc học với CCCD gắn chip thông qua ứng dụng Ví điện tử.

Về làm sạch dữ liệu qua C06, đến nay đã có 29 TCTD đã ký kết với C06 (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an) để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở TKTT, trong đó 27 TCTD đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch; 11 tổ chức TGTT đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở TKTT, trong đó 04 tổ chức TGTT đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch.

Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với C06 - Bộ Công an đối soát được khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, làm sạch được khoảng 44,5 triệu hồ sơ khách hàng trong cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng.

Tin liên quan
Tin khác