Không được giảm các khoản người lao động đang hưởng

Mức lương tối thiểu vùng dự kiến được điều chỉnh tăng bình quân 7,8% từ đầu năm 2027. Cùng với nâng mức sàn tiền lương, Bộ Nội vụ đề xuất nguyên tắc bảo lưu các chế độ đang có lợi hơn cho người lao động, tránh tình trạng doanh nghiệp tăng lương tối thiểu nhưng đồng thời cắt giảm các khoản thu nhập khác.

Nội dung này được nêu tại dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động, hiện được Bộ Tư pháp thẩm định.

Theo phương án của cơ quan soạn thảo, lương tối thiểu tháng tại vùng I dự kiến tăng lên 5,7 triệu đồng; vùng II là 5,08 triệu đồng; vùng III là 4,45 triệu đồng và vùng IV là 4,04 triệu đồng.

So với mức hiện hành, tiền lương tối thiểu tăng từ 310.000 đến 390.000 đồng/tháng tùy vùng, tương ứng mức tăng bình quân 7,8%.

Mức điều chỉnh được xây dựng theo hướng chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa chú ý cải thiện đời sống người lao động, vừa bảo đảm duy trì và phát triển sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Góp ý dự thảo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị nghiên cứu phương án điều chỉnh lương tối thiểu theo hướng tiệm cận hơn với mức sống tối thiểu của người lao động, đồng thời rà soát, đánh giá tác động của biến động giá cả và chi phí sinh hoạt để xây dựng lộ trình phù hợp.

Còn Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam nêu đề nghị rà soát 5 tỉnh, thành phố về điều chỉnh địa bàn áp dụng vùng lương tối thiểu.

Tiếp thu các ý kiến, Bộ Nội vụ cho biết mức tăng 7,8% và thời điểm thực hiện từ ngày 1/1/2027 là phương án đã được Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất sau quá trình trao đổi, thương lượng và thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Cơ quan soạn thảo cũng tổng hợp đề xuất điều chỉnh nâng vùng áp dụng lương của TP.HCM, Gia Lai, Hưng Yên và Đà Nẵng. Riêng Quảng Trị không đề xuất điều chỉnh phân vùng.

Phần lớn doanh nghiệp giữ nguyên lương khi mức sàn không tăng

Khi mức lương tối thiểu mới có hiệu lực, doanh nghiệp phải rà soát lại các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể cùng các quy chế, quy định nội bộ để điều chỉnh cho phù hợp với mức lương tối thiểu mới. Tuy nhiên, quá trình điều chỉnh không được kéo theo cắt giảm những quyền lợi đã được pháp luật hoặc doanh nghiệp bảo đảm cho người lao động.

Dự thảo quy định rõ doanh nghiệp không được xóa bỏ hoặc cắt giảm chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật cùng các chế độ khác theo pháp luật lao động.

Những nội dung đã thỏa thuận, cam kết trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc các thỏa thuận hợp pháp khác nếu có lợi hơn cho người lao động so với quy định mới cũng tiếp tục được thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Quy định này nhằm tránh tình trạng mức lương cơ bản được điều chỉnh tăng theo mức sàn mới nhưng tổng thu nhập thực tế của người lao động lại không tăng tương ứng do doanh nghiệp giảm các khoản khác.

Các quyền lợi được xác định là có lợi hơn cho người lao động gồm chế độ trả lương cao hơn đối với những công việc, chức danh yêu cầu trình độ học tập hoặc đào tạo nghề.

Cụ thể, người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi đã qua học tập, đào tạo nghề mà trước đây được doanh nghiệp thỏa thuận mức lương cao hơn ít nhất 7% so với lương tối thiểu thì quyền lợi này tiếp tục được xem xét bảo lưu.

Tương tự, người làm công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được hưởng mức cao hơn ít nhất 5%; trường hợp đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được hưởng cao hơn ít nhất 7% so với công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương trong điều kiện lao động bình thường.

Đây là nhóm quyền lợi có ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập thực tế của người lao động nên dự thảo đặt yêu cầu rà soát kỹ khi doanh nghiệp xây dựng lại thang, bảng và chính sách tiền lương sau khi mức tối thiểu mới được áp dụng.