| Trung tá Nguyễn Minh Đức - Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an |
Trung tá Nguyễn Minh Đức - Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) cho biết, thời gian qua, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai nhiều cơ chế phối hợp nhằm phòng, chống tội phạm và bảo đảm an ninh, an toàn trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Đặc biệt, Bộ Công an và NHNN đã phối hợp làm sạch hơn 107,9 triệu dữ liệu khách hàng cá nhân.
Việc triển khai Quyết định số 2345/QĐ-NHNN của NHNN về các giải pháp an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến và thanh toán thẻ ngân hàng, trong đó áp dụng xác thực sinh trắc học đối với một số giao dịch chuyển khoản từ 10 triệu đồng/lần đã giúp tội phạm lừa đảo trong lĩnh vực này giảm mạnh. Năm 2025, số vụ tội phạm lừa đảo giảm 52% so với năm 2024.
Mặc dù vậy, tình hình tội phạm mạng vẫn diễn ra hết sức phức tạp. Đại diện C06 chỉ ra ba phương thức lừa đảo rộ lên thời gian gần đây.
Thứ nhất, giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc các cơ quan nhà nước, thông báo căn cước công dân bị lỗi, chưa đồng bộ dữ liệu rồi yêu cầu người dân truy cập đường link, trang web giả mạo hoặc cài đặt ứng dụng. Qua đó, các đối tượng tìm cách thu thập thông tin cá nhân và thông tin tài khoản ngân hàng.
Thứ hai, thủ đoạn khác là trực tiếp tiếp cận người dân, đề nghị được chụp thông tin trên thẻ căn cước với khoản tiền từ 100.000-300.000 đồng hoặc các lợi ích vật chất khác. Những thông tin này có thể bị lợi dụng để mở tài khoản hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Thứ ba, "bẫy" tuyển dụng online giả mạo. Các đối tượng đăng thông tin tuyển dụng rồi yêu cầu người tìm việc cung cấp hình ảnh căn cước và dữ liệu cá nhân.
Bên cạnh đó, việc người dân đăng tải nhiều thông tin cá nhân trên mạng xã hội cũng làm gia tăng nguy cơ lộ, lọt dữ liệu.
Trung tá Nguyễn Minh Đức cho biết, bên cạnh phối hợp NHNN làm sạch dữ liệu khách hàng, Bộ Công an cũng mở rộng làm sạch dữ liệu thue ebao di động. Đến nay, hơn 147 triệu thông tin thuê bao di động đã được làm sạch và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua đó góp phần hạn chế việc sử dụng SIM không chính chủ, SIM rác vào hoạt động lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Trong thời gian tới, C06 sẽ tiếp tục phối hợp với NHNN làm sạch dữ liệu tài khoản ngân hàng phục vụ công tác phòng ngừa tội phạm.
Song song với đó, hai bên đang tăng cường chia sẻ thông tin cảnh báo. Trung tá Nguyễn Minh Đức cho biết, C06 đã thiết kế trên ứng dụng VNeID các nội dung để người dân tố giác số tài khoản, số điện thoại, đường link và trang web có dấu hiệu lừa đảo. Các dữ liệu được tổng hợp và phối hợp với đơn vị chức năng để chuyển tới NHNN phục vụ cảnh báo, xử lý.
Theo số liệu được chia sẻ từ ông Đức, từ tháng 6/2026 đến nay, hơn 400 tài khoản có dấu hiệu lừa đảo đã được phong tỏa, khóa lại trên cơ sở phối hợp, chia sẻ dữ liệu.
Trong tháng 10, Bộ Công an dự kiến báo cáo Quốc hội về Luật Định danh và Xác thực điện tử, theo hướng được mở rộng thêm đối tượng định danh. Ngoài con người, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, các đối tượng định danh khác gồm địa điểm, không gian, vật chất, phi vật chất và các giao dịch.
"Tất cả những trường hợp hoạt động trên không gian mạng hay các trang web, sàn giao dịch thương mại, người bán, người mua đều phải định danh và xác thực điện tử từ ngày 1-1-2027. Nội dung này giúp chúng ta đảm bảo minh bạch và đúng người, đúng được chủ thể tham gia vào hoạt động trên không gian mạng, nhằm quản lý, phòng ngừa, hạn chế tội phạm lừa đảo trên không gian mạng" - Trung tá Nguyễn Minh Đức cho biết.
Đại diện C06 khuyến cáo người dân không cung cấp mật khẩu, OTP, thông tin tài khoản và dữ liệu cá nhân cho người khác; không cài đặt ứng dụng hay truy cập đường link, trang web không chính thống. Đối với những trường hợp tự xưng là lực lượng Công an, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các yêu cầu cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền qua điện thoại.
Đối với người cao tuổi, người dân vùng sâu, vùng xa và nhóm có khả năng tiếp cận công nghệ hạn chế, ông cho rằng cần phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng trong khuôn khổ Đề án 06. Trong đó, lực lượng cảnh sát khu vực có thể phối hợp với chính quyền, đoàn thể và ngành Ngân hàng để tuyên truyền phương thức lừa đảo, hướng dẫn người dân tiếp cận các dịch vụ số an toàn hơn.