Sốt xuất huyết Dengue đang có dấu hiệu gia tăng tại TP.Huế khi mùa mưa bắt đầu, kéo theo điều kiện thuận lợi để muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Theo BS.CKII Thái Văn Tuấn, Giám đốc CDC TP.Huế, sáu tháng đầu năm 2026, TP.Huế ghi nhận 143 ca mắc sốt xuất huyết, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước.

Lý giải về điều này, theo ông Tuấn, thời tiết nắng nóng kéo dài xen kẽ các đợt mưa là điều kiện lý tưởng để muỗi truyền bệnh sinh sản. Cùng với quá trình đô thị hóa nhanh, lượng khách du lịch tăng và nhiều hoạt động lễ hội diễn ra trong mùa hè, nguy cơ lây lan dịch bệnh càng lớn hơn.

Trong khi đó, muỗi truyền bệnh chủ yếu sinh sống trong và xung quanh nhà dân nên nếu cộng đồng chưa tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường thì hiệu quả phòng chống dịch sẽ bị hạn chế.

Từ thực tế giám sát nhiều năm, ngành y tế nhận định sốt xuất huyết tại Huế thường bước vào giai đoạn cao điểm trong các tháng 7, 8 và 9. Năm 2026 được dự báo cũng không ngoại lệ, do đó công tác giám sát và xử lý ổ dịch đang được triển khai ở mức cao nhất nhằm hạn chế tối đa nguy cơ dịch lan rộng.

Để chủ động kiểm soát dịch bệnh, ngay từ đầu năm, ngành y tế TP.Huế đã phối hợp với ngành Nông nghiệp và Môi trường xây dựng quy chế phối hợp trong phòng, chống các bệnh truyền từ động vật sang người. Đồng thời, toàn bộ ca mắc sốt xuất huyết đều được cập nhật lên hệ thống phần mềm giám sát bệnh truyền nhiễm để theo dõi hằng ngày.

Theo quy trình chuyên môn, trong vòng 24-48 giờ kể từ khi ghi nhận ca bệnh, lực lượng y tế sẽ tiến hành xác minh, điều tra dịch tễ và triển khai ngay các biện pháp xử lý.

Khi xuất hiện ca mắc xác định, Trạm Y tế sẽ điều tra dịch tễ, khảo sát mật độ muỗi và chỉ số bọ gậy, tổ chức thau vét dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng và phun hóa chất diệt muỗi trong phạm vi bán kính 200 mét quanh nơi ở của người bệnh.

Đối với những khu vực có mật độ muỗi cao hoặc chỉ số bọ gậy vượt ngưỡng, ngành y tế triển khai chiến dịch phun hóa chất diện rộng từ hai đến ba đợt, mỗi đợt cách nhau từ 7 đến 10 ngày, đồng thời đánh giá hiệu quả trước và sau phun để kịp thời điều chỉnh biện pháp can thiệp. Một ổ dịch chỉ được xác định kết thúc khi không ghi nhận ca mắc mới trong vòng 14 ngày kể từ trường hợp cuối cùng.

Hiện CDC TP.Huế vẫn bảo đảm đầy đủ nguồn hóa chất phục vụ phòng, chống dịch, với lượng sử dụng trung bình từ 400 đến 600 lít mỗi năm, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu xử lý khi số ca mắc gia tăng.

Còn thông tin từ Sở Y tế tỉnh Gia Lai cho biết, địa phương vừa ghi nhận ca tử vong đầu tiên do sốt xuất huyết Dengue trong năm 2026. Bệnh nhân là anh L.V.Ph. (37 tuổi, trú thôn Tiên Sơn 2, xã Biển Hồ), có tiền sử mắc đái tháo đường type 2.

Tích lũy từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã ghi nhận hơn 2.300 ca mắc sốt xuất huyết, không có trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 1.371 ca.

Tại Hà Nội, địa phương có mật độ dân cư cao, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng nhiều công trường xây dựng, khu nhà trọ công nhân và sinh viên, nguy cơ bùng phát dịch luôn hiện hữu. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, từ đầu năm đến nay thành phố ghi nhận hơn 300 trường hợp mắc tại 93 phường, xã, tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặc dù chưa ghi nhận các ổ dịch phức tạp, ngành Y tế Thủ đô nhận định nguy cơ gia tăng số ca mắc trong những tháng tới là rất lớn. CDC Hà Nội đang tiếp tục tăng cường giám sát tại các khu vực đã ghi nhận ca bệnh như phường Cầu Giấy, Đại Mỗ và các xã Liên Minh, Dân Hòa.

Không chỉ tại các địa phương, các bệnh viện tuyến Trung ương cũng đang tiếp nhận nhiều trường hợp sốt xuất huyết diễn biến nặng. Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã cấp cứu xuyên đêm cho bệnh nhân nữ H.T.V. (69 tuổi, ở Hà Nội) mắc sốt xuất huyết Dengue diễn biến tối cấp trên nền đái tháo đường type 2. Gia đình cho biết khu vực sinh sống của bệnh nhân đang ghi nhận nhiều ca mắc sốt xuất huyết; chồng và con dâu của bà cũng đã mắc bệnh.

Theo Ths.Trần Văn Bắc, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, khi nhập viện người bệnh trong tình trạng sốc sốt xuất huyết, tụt huyết áp, suy hô hấp, rối loạn đông máu nặng và nhiễm toan máu.

Các bác sỹ đã khẩn trương đặt nội khí quản, thở máy, lọc máu liên tục cùng nhiều biện pháp hồi sức tích cực. Sau nhiều giờ cấp cứu, huyết áp người bệnh tạm thời được kiểm soát nhưng tiên lượng vẫn rất dè dặt và hiện bệnh nhân tiếp tục được theo dõi sát.

Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và lây truyền sang người qua muỗi Aedes aegypti. Trên thế giới hiện có khoảng 5,6 tỷ người sinh sống tại khu vực có nguy cơ mắc bệnh; mỗi năm ghi nhận từ 100 - 400 triệu trường hợp nhiễm virus Dengue. Bệnh lưu hành chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, song đang có xu hướng mở rộng phạm vi do tác động của biến đổi khí hậu, đô thị hóa và gia tăng giao lưu dân cư.

Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có biểu hiện nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng với các biến chứng nguy hiểm như sốc, xuất huyết nặng, suy tạng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh.

Tại Việt Nam, năm 2025 cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Trong 5 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận hơn 50.300 ca mắc, tăng gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng lưu ý là dịch không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Theo Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) Võ Hải Sơn, sốt xuất huyết đang dần phá vỡ các quy luật dịch tễ trước đây. Nếu như các năm trước số ca mắc thường giảm vào cuối năm thì năm 2025 vẫn duy trì ở mức cao trong các tháng 11 và 12.

Thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa kéo dài từ đầu năm đến nay đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Bên cạnh đó, sự lưu hành chiếm ưu thế của tuýp huyết thanh DENV-2 cũng góp phần làm gia tăng số ca bệnh nặng và nhập viện.

Hiện nhiều địa phương đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa dịch. Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa, độ ẩm không khí cao cùng tình trạng tồn tại nhiều vật chứa nước tại hộ gia đình và khu dân cư tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển.

Các chuyên gia nhấn mạnh, hiện nay điều trị sốt xuất huyết chủ yếu vẫn là theo dõi sát, bù dịch và xử lý biến chứng chứ chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus Dengue. Chính vì vậy, phòng bệnh chủ động được xem là “hàng rào” quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.

Ngoài các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng, loại bỏ ổ nước đọng, ngủ màn và phòng muỗi đốt, tiêm vắc-xin đang được xem là giải pháp chủ động hiệu quả trong phòng ngừa sốt xuất huyết.

Hiện nay, Qdenga là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Theo dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai tại nhiều quốc gia, sau khi hoàn thành đủ hai mũi tiêm, vắc-xin có hiệu quả bảo vệ phòng bệnh sốt xuất huyết hơn 80% sau 12 tháng và giúp giảm nguy cơ nhập viện hơn 90% sau 18 tháng.

Giới chuyên môn đánh giá đây là bước tiến rất quan trọng trong cuộc chiến với sốt xuất huyết, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực đô thị.

Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn khỏe mạnh đều có thể tiêm vắc-xin sốt xuất huyết theo lịch hai mũi cách nhau 3 tháng. Tuy nhiên, một số đối tượng không nên tiêm gồm người suy giảm miễn dịch, người quá mẫn với thành phần vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân.

Theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, một số trường hợp không nên tiêm như người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú hoặc người quá mẫn với thành phần của vắc-xin. Người dân cần được khám sàng lọc và tư vấn trước tiêm để bảo đảm an toàn.