Đáng lo ngại, những quan niệm như hết sốt là sắp khỏi, bệnh chủ yếu gặp ở trẻ em hay chỉ nguy hiểm nếu xuất huyết nặng có thể khiến người bệnh chủ quan, bỏ qua giai đoạn cần được theo dõi sát.

Đắk Lắk và Gia Lai vừa ghi nhận những trường hợp tử vong đầu tiên do sốt xuất huyết Dengue, gồm một thanh niên và một người cao tuổi, cả hai đều có tiền sử đái tháo đường tuýp 2. Những trường hợp này tiếp tục cảnh báo khả năng diễn tiến nặng của bệnh ở nhiều nhóm tuổi, đặc biệt với người có bệnh nền.

Trong 8 tháng 2026, cả nước ghi nhận hơn 78.338 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, 13 trường hợp tử vong. Số mắc cao gấp 1,2 lần cùng kỳ năm 2025.

Phía Nam tiếp tục là khu vực ghi nhận số mắc cao. TP.HCM có 31.032 ca, Đồng Nai 11.519 ca với 6 trường hợp tử vong, Tây Ninh 8.437 ca với một trường hợp tử vong. Tại miền Bắc, sốt xuất huyết cũng đã xuất hiện tại 117 trong tổng số 126 phường, xã của Hà Nội, tương đương hơn 92%, với 2.382 trường hợp mắc.

Không chỉ gia tăng về số lượng, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh và khó lường, nhất là ở người mắc các bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận mạn tính. Một trong những nguy cơ khiến bệnh trở nặng là tâm lý chủ quan và những lầm tưởng vẫn tồn tại khá phổ biến trong cộng đồng.

Nhiều người vẫn hình dung sốt xuất huyết chủ yếu biểu hiện bằng sốt cao kèm chảy máu, nhưng theo các bác sỹ xuất huyết nặng là biến chứng khiến người bệnh lo ngại, song biểu hiện không chỉ giới hạn ở nôn ra máu hay chảy máu bên ngoài. Người bệnh có thể xuất huyết bên trong cơ thể, ổ bụng hoặc tại những vị trí khó nhận biết.

Nguy hiểm hơn, sốt xuất huyết Dengue có thể gây sốc, suy đa tạng với hàng loạt tổn thương như suy gan, suy thận, viêm cơ tim, tổn thương não, đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Người cao tuổi càng cần thận trọng trước nguy cơ tổn thương gan. Cụ thể, có những trường hợp viêm gan diễn biến mạnh, men gan tăng rất cao và tế bào gan bị tổn thương nghiêm trọng.

Mức độ nguy hiểm của bệnh cũng không hoàn toàn tỷ lệ thuận với những biểu hiện người bệnh có thể tự cảm nhận. Một người vẫn tỉnh táo, đi lại được chưa đồng nghĩa tình trạng bệnh đang ổn định.

Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Đây cũng có thể là thời điểm người bệnh bắt đầu hạ sốt, dễ tạo cảm giác sức khỏe đang hồi phục.

Ở giai đoạn này người bệnh có nguy cơ thoát huyết tương, tụt huyết áp, sốc cùng nhiều biến chứng nặng khác. Người bệnh thậm chí vẫn có thể tỉnh táo, sinh hoạt tương đối bình thường dù tình trạng đã chuyển nặng.

Bởi vậy, hạ sốt không phải tín hiệu để chủ quan ngừng theo dõi. Nếu giảm sốt nhưng cơ thể mệt nhiều hơn, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc tay chân lạnh, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay thay vì chờ tới lịch tái khám.

Một quan niệm khác khá phổ biến là sốt xuất huyết chủ yếu đe dọa trẻ em. Thực tế, bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và số ca mắc ở người trưởng thành những năm gần đây đã tăng đáng kể.

Người trên 60 tuổi, phụ nữ mang thai cùng những người mắc bệnh nền như béo phì, tim mạch, tăng huyết áp, bệnh gan, thận có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn và có thể phải nhập viện để được theo dõi sát.

Đáng chú ý, một người có thể mắc sốt xuất huyết tới 4 lần do virus Dengue có các tuýp huyết thanh khác nhau. Từng mắc bệnh không có nghĩa đã được bảo vệ hoàn toàn trước những lần nhiễm tiếp theo. Thậm chí, lần nhiễm thứ hai có thể tiềm ẩn nguy cơ diễn tiến nặng hơn do cơ chế miễn dịch đặc thù của virus Dengue.

Hệ quả của một ca sốt xuất huyết nặng cũng vượt ra ngoài những ngày nằm viện. Người bệnh có thể phải điều trị hồi sức, thở máy, lọc máu, kéo theo chi phí lớn, thời gian nghỉ học, nghỉ làm và mất thu nhập. Với trường hợp diễn tiến nguy kịch, áp lực còn đặt lên cả gia đình và hệ thống y tế.

Sốt xuất huyết hiện xuất hiện quanh năm và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phòng bệnh chủ động cùng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong giảm nguy cơ diễn tiến nặng.

Người dân cần duy trì các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh, loại bỏ lăng quăng, bọ gậy và hạn chế nguy cơ bị muỗi đốt. Người có biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết cần đi khám để được đánh giá, thực hiện xét nghiệm phù hợp và theo dõi diễn biến bệnh, đặc biệt trong những ngày có nguy cơ chuyển nặng.

Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh truyền thống, tiêm chủng đang bổ sung thêm một giải pháp phòng ngừa chủ động. Bác sỹ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho rằng, kết hợp tiêm chủng với kiểm soát lăng quăng, diệt muỗi và phát hiện bệnh sớm có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh, biến chứng nặng, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao.

Trong bối cảnh số mắc đang tăng và phạm vi lưu hành đã mở rộng tại nhiều địa phương, phòng sốt xuất huyết không còn chỉ là câu chuyện của những tháng cao điểm.

Kiểm soát nguồn sinh sản của muỗi, chủ động bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt, nhận biết đúng giai đoạn nguy hiểm và tiếp cận các biện pháp dự phòng phù hợp cần được duy trì thường xuyên, thay vì chờ dịch tăng mạnh hoặc có ca bệnh xuất hiện trong gia đình mới bắt đầu phòng ngừa.

Được biết, năm 2025 cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Trong những tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận gần 60.000 ca mắc, tăng gấp gần 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng lưu ý là dịch không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Về vắc-xin sốt xuất huyết, theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ. Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, vắc-xin không dành cho người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Với người suy giảm miễn dịch, người nhiễm HIV, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.