Tận dụng “giờ vàng” cùng kinh nghiệm lâm sàng và hệ thống xét nghiệm hiện đại, các bác sỹ Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC vừa điều trị thành công một trường hợp sốt mò thể nặng với hàng loạt biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng người bệnh.

Bệnh nhân là bà T.M.D. (58 tuổi, quê Lai Châu) nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục, khó thở nặng và tổn thương đa cơ quan.

Theo người nhà, khoảng một tuần trước khi nhập viện, bà D. xuất hiện các cơn sốt nóng theo cơn, ho khan và nước tiểu màu đỏ. Nghĩ rằng mắc bệnh nhiễm trùng thông thường, người bệnh tự mua thuốc kháng sinh và thuốc hạ sốt điều trị tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn với các biểu hiện đau đầu dữ dội, đau mỏi toàn thân và tiểu rắt.

Tại bệnh viện tuyến tỉnh, bà được chẩn đoán viêm phổi và điều trị bằng truyền dịch, kháng sinh. Dù vậy, bệnh trạng vẫn tiếp tục diễn biến xấu. Khi xuất hiện suy hô hấp và khó thở dồn dập, gia đình đã chuyển người bệnh đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC.

Tiếp nhận ca bệnh, BSCKII Ngô Văn An, chuyên khoa Nội, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC ghi nhận người bệnh trong tình trạng đặc biệt nghiêm trọng là sốt cao 39 độ C, chỉ số bão hòa oxy máu (SpO₂) giảm sâu chỉ còn 82-84%, thở nhanh, phù nhẹ toàn thân và có dấu hiệu tiếp xúc chậm.

Bằng kinh nghiệm lâm sàng, bác sỹ nhận thấy nhiều dấu hiệu gợi ý bệnh sốt mò như củng mạc mắt xung huyết, ban dát sẩn vùng mặt và hạch nách trái sưng to. Đặc biệt, trong quá trình thăm khám kỹ các vùng da kín, bác sỹ phát hiện vết loét hoại tử đóng vảy đen (eschar) ở vùng trước nách trái, gồm dấu hiệu điển hình của sốt mò.

Các xét nghiệm cấp cứu ngay sau đó cho thấy người bệnh đang rơi vào tình trạng nhiễm trùng nặng và suy đa cơ quan. Chỉ số Procalcitonin tăng vọt lên 6,16 ng/mL, phản ánh tình trạng nhiễm khuẩn nghiêm trọng.

Chức năng hô hấp suy giảm với PaO₂ chỉ còn 65 mmHg. Chỉ số creatinin tăng lên 266 µmol/L cho thấy suy thận cấp, trong khi men gan tăng cao chứng tỏ gan đã bị tổn thương. Tim mạch cũng bị ảnh hưởng với NT-proBNP đạt 1.374 pg/mL.

Đáng lo ngại hơn, các xét nghiệm ghi nhận nguy cơ đông máu rải rác trong lòng mạch (DIC) với tiểu cầu giảm sâu còn 98 G/L và D-dimer tăng cao tới 9.704 ng/mL.

Kết quả xét nghiệm PCR Rickettsia tại Trung tâm Xét nghiệm MEDLATEC sau đó xác định người bệnh dương tính với tác nhân gây sốt mò, giúp chẩn đoán xác định sốt mò thể nặng kèm tổn thương đa cơ quan.

Diễn tiến bệnh tiếp tục trở nên nghẹt thở tại phòng hồi sức. Chỉ sau một ngày nhập viện, người bệnh xuất hiện biến chứng xuất huyết tiêu hóa do ổ loét dạ dày Forrest II, phải nội soi can thiệp cầm máu và truyền máu khẩn cấp.

Đến ngày điều trị thứ hai, bệnh nhân rơi vào sốc nhiễm khuẩn với mạch nhanh 120-130 lần/phút, huyết áp tụt sâu dưới 90/60 mmHg dù đã được bù đủ dịch.

Trước tình trạng nguy kịch, các bác sỹ đã triển khai phác đồ điều trị tích cực bằng kháng sinh đặc hiệu kết hợp hồi sức hô hấp, tuần hoàn toàn diện và kiểm soát chặt chẽ các biến chứng.

Sau 8 ngày điều trị tích cực, người bệnh đã vượt qua giai đoạn nguy kịch. Các tổn thương cơ quan dần hồi phục, chức năng sống trở lại bình thường và được xuất viện trong niềm vui của gia đình và các y bác sỹ.

Theo bác sỹ Ngô Văn An, sốt mò là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi gây ra, lây truyền qua vết đốt của ấu trùng mò thuộc giống Leptotrombidium. Loài ấu trùng này thường sinh sống tại các khu vực bụi rậm, nương rẫy, thảm thực vật thấp ẩm ướt hoặc vùng đồi núi.

Sau khi đốt người, vi khuẩn sẽ nhân lên tại chỗ tạo thành vết loét hoại tử có vảy đen đặc trưng. Từ đây, vi khuẩn theo hệ bạch huyết và máu lan đến nhiều cơ quan, gây viêm mạch máu toàn thân. Đây chính là cơ chế dẫn đến rò rỉ huyết tương, thiếu máu cục bộ và suy đa cơ quan như phổi, gan, thận, tim và não.

Bệnh thường khởi phát sau thời gian ủ bệnh từ 6-21 ngày với các triệu chứng điển hình như sốt cao đột ngột 39-40 độ C kèm rét run, đau đầu, đau mỏi cơ; xuất hiện vết loét có vảy đen ở các vùng da kín như nách, bẹn, dưới vú hoặc cơ quan sinh dục; sưng đau hạch và phát ban đỏ lan từ thân mình ra tay chân.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu, sốt mò có thể nhanh chóng gây hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), viêm cơ tim, sốc nhiễm khuẩn hoặc đông máu rải rác trong lòng mạch, làm tăng nguy cơ tử vong.

Hiện nay, sốt mò chưa có vắc-xin phòng bệnh. Vì vậy, người dân, đặc biệt là những người thường xuyên làm việc trong môi trường nông nghiệp, lâm nghiệp hoặc nương rẫy cần chủ động phòng ngừa bằng cách mặc quần áo dài tay, đi giày cao cổ, sử dụng thuốc xua côn trùng và tránh tiếp xúc với khu vực nhiều bụi rậm, cây cối.

Sau khi đi từ vùng nguy cơ trở về, cần tắm rửa sạch sẽ và kiểm tra kỹ cơ thể, đặc biệt ở các vùng da kín để phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ. Khi xuất hiện sốt cao kéo dài kèm vết loét bất thường trên da, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.