Làm rõ nguồn lực cho tăng trưởng

Quốc hội khóa XVI, tại đợt 2 của Kỳ họp thứ nhất, vừa dành hơn 1 ngày thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách, đầu tư công.

Phát biểu cuối phiên thảo luận thứ hai, sau khi đã lắng nghe 50 ý kiến, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói “các vị đại biểu đã có nhiều gợi mở về các giải pháp thiết thực, hiệu quả xuất phát từ thực tiễn và yêu cầu phát triển” và “Chính phủ nghiêm túc tiếp thu”.

Quả thật, những gợi mở từ nghị trường rất phong phú, từ củng cố nền tảng thể chế, ban hành luật mới, xác định ưu tiên chính sách cho đến phương án hợp lý hơn về lương hay nới hạn mức tín dụng có chọn lọc… tất cả đều gắn việc thúc đẩy tăng trưởng với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Nhấn mạnh Quốc hội đang họp ở thời điểm rất đặc biệt của lịch sử phát triển đất nước, cả hệ thống chính trị đang nỗ lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) đề nghị: “Quốc hội cũng cần mở một chương mới cho hành trình vươn mình bằng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân để chuyển từ lời hứa sang thiết kế, từ chủ trương sang bảo đảm pháp lý để khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất, có đủ năng lực thực chất cho kiến tạo phát triển”.

Ông Nhân kiến nghị đưa vào nghị quyết của kỳ họp này giao cho Chính phủ phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẩn trương xây dựng và trình Quốc hội dự án Luật Đảm bảo quyền phát triển kinh tế tư nhân ngay tại kỳ họp cuối năm nay.

Cũng thảo luận về giải pháp thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) đề nghị Chính phủ làm rõ thêm 2 vấn đề.

Một là, cần xác định rõ thứ tự ưu tiên chính sách trong trường hợp có xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng cao với yêu cầu giữ ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, an toàn nợ công và an toàn hệ thống tài chính.

Hai là, cần làm rõ nguồn lực cho tăng trưởng, đâu là nguồn vốn có thể huy động ngay trong năm 2026, đâu là nguồn còn phụ thuộc vào thị trường, thủ tục hoặc mức độ hấp thụ của nền kinh tế.

“Thực tế nhiều năm cho thấy, điểm nghẽn không chỉ nằm ở thiếu vốn mà còn nằm ở giải ngân chậm, chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục kéo dài, phân bổ dàn trải, dự án thiếu tính lan tỏa, năng lực thực hiện ở địa phương không đồng đều. Vì vậy, đề nghị Chính phủ đánh giá, chỉ rõ hơn cơ chế khắc phục tình trạng nêu trên để biến nguồn lực thành tăng trưởng thực, hiệu quả thực và kết quả phải đo đếm được”, ông Sơn phát biểu.

Nhắc lại quan điểm của Thủ tướng là, mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, hướng tới tăng trưởng hai con số không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà là một mệnh lệnh chính trị, đòi hỏi chúng ta phải hành động với quyết tâm cao hơn, tư duy đột phá hơn và hiệu quả thực chất hơn, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cũng đưa ra gợi ý cụ thể.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang phụ thuộc rất lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi các kênh dẫn vốn khác, như thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán hay thu hút vốn từ bên ngoài còn hạn chế, ông An cho rằng, nếu tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức khoảng 15% thì rất khó tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. “Nói cách khác, nếu dòng vốn cho nền kinh tế không được khơi thông tương xứng, thì mục tiêu tăng trưởng cao sẽ rất khó đạt được. Do đó, tôi đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần có đánh giá tổng thể, toàn diện hơn về cung - cầu vốn của nền kinh tế, đồng thời điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt hơn, có trọng tâm, trọng điểm”, ông An nêu quan điểm.

Vị đại biểu Đồng Nai gợi ý, cần xem xét nới hạn mức tín dụng có chọn lọc, ưu tiên các ngân hàng thương mại có chất lượng tài sản tốt, nợ xấu thấp, để dòng vốn được dẫn vào đúng khu vực sản xuất - kinh doanh, thay vì áp dụng một mức trần mang tính cơ học cho toàn hệ thống.

Mở rộng chính sách tài khóa, cập nhật kịch bản tăng trưởng

Hồi âm một số vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, thì các quý còn lại phải tăng từ 10 đến 11%. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ triển khai một số nhiệm vụ, trong đó có rà soát và cập nhật kịch bản tăng trưởng để giao nhiệm vụ phấn đấu cho từng cơ quan, từng địa phương, từng bộ ngành và từng doanh nghiệp để phù hợp với điều kiện của tình hình mới.

Tăng trưởng 2 con số, theo Bộ trưởng là mục tiêu vô cùng thách thức, nhưng là con đường tất yếu đã được lựa chọn và được sự đồng thuận rất cao.

Bên cạnh cập nhật kịch bản tăng trưởng, người đứng đầu ngành tài chính cũng nêu giải pháp phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.

“Chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện chính sách thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, nhưng đồng thời tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay đã chiếm khoảng 96% số lượng doanh nghiệp của nền kinh tế, đang đóng góp rất quan trọng, khoảng trên 50% cho GDP”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Cũng đề cập sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ khi phát biểu cuối phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói, một nền kinh tế chỉ có thể ổn định khi chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ hoạt động hiệu quả và phối hợp nhịp nhàng. Đồng tình với nhận định của các vị đại biểu, Phó Thủ tướng đánh giá dư địa chính sách tiền tệ đang từng bước bị thu hẹp và vì thế, phải tập trung vào khai thác tối đa chính sách tài khóa. Tuy nhiên, trong lúc chờ chính sách tài khóa phát huy hiệu quả, chính sách tiền tệ vẫn phải "vận hành trơn tru” và đảm bảo thanh khoản, nguồn lực cho các doanh nghiệp, cho người dân và cho nền kinh tế, đặc biệt là nguồn lực ngắn hạn.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ đang quyết liệt thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm. Cụ thể, theo Kế hoạch tài chính quốc gia trình Quốc hội, tỷ lệ bội chi bình quân được nâng từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% trong giai đoạn 2026 - 2030 và chi ngân sách tăng 1,9 lần, trong đó dành tới 40% chi cho đầu tư phát triển, gấp 2,4 lần giai đoạn trước.

Đồng thời, Chính phủ quyết liệt phát triển thị trường vốn để chia sẻ gánh nặng với hệ thống ngân hàng, phấn đấu vốn hóa thị trường chứng khoán đến năm 2028 phải đạt mức vốn hóa 120% GDP, tương đồng với các nước trong khu vực và trên thế giới. Qua đó, đưa kênh này trở thành nguồn huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của doanh nghiệp.