Phê duyệt quy hoạch kéo dài

Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp đa ngành Triệu Phú do Công ty cổ phần Trung Khởi làm chủ đầu tư, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 308/QĐ-TTg ngày 5/3/2021, với tổng mức đầu tư 4.533,61 tỷ đồng.

Dự án được triển khai trên địa bàn 2 xã Triệu Cơ và Nam Cửa Việt của tỉnh Quảng Trị, với tổng diện tích 531,25 ha, gồm Khu A rộng 238,89 ha, Khu B (B1 và B2) rộng 248,81 ha và Khu C rộng 43,55 ha. Dự kiến khi đi vào hoạt động, khu công nghiệp này sẽ thu hút khoảng 250 doanh nghiệp thứ cấp, tạo việc làm cho khoảng 120.000 lao động.

Theo tiến độ được phê duyệt, Dự án thực hiện trong 3 giai đoạn, riêng giai đoạn I (từ quý I/2025 đến quý II/2027), nhà đầu tư phải hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và đưa Khu A, Khu B1 vào khai thác. Tuy nhiên, đến nay, Dự án vẫn chưa thể triển khai các hạng mục xây dựng.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định, một trong những nguyên nhân khiến Dự án chậm tiến độ là việc điều chỉnh quy hoạch kéo dài. Năm 2022, Công ty cổ phần Trung Khởi thực hiện thủ tục điều chỉnh Quy hoạch phân khu trên phạm vi 580 ha, trong đó bổ sung hơn 51 ha diện tích mương và hành lang thoát lũ nằm ngoài phạm vi dự án.

Tháng 11/2022, Sở Xây dựng Quảng Trị cho rằng, việc nhà đầu tư thực hiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch đối với phần diện tích bổ sung 51 ha là không đúng thẩm quyền và kiến nghị giao Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh thực hiện.

Sau đó, tại văn bản kết luận ý kiến chỉ đạo ngày 14/12/2022 của Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng, tỉnh giao Công ty cổ phần Trung Khởi lập hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch trong phạm vi Dự án; Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh lập hồ sơ đối với phần diện tích 51,03 ha bên ngoài Dự án. Hai phần hồ sơ sau đó được tích hợp để trình thẩm định.

Tuy nhiên, hồ sơ phải qua 4 lần rà soát, bổ sung vào tháng 6/2023, tháng 1/2024, tháng 3/2024 và tháng 5/2024. Đến ngày 13/6/2024, UBND tỉnh Quảng Trị mới phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu xây dựng Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị giai đoạn II, tỷ lệ 1/2.000. Trên cơ sở quy hoạch này, đến ngày 17/3/2025, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh mới phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu công nghiệp Triệu Phú.

Theo Thanh tra tỉnh Quảng Trị, riêng việc phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đã kéo dài khoảng 21 tháng, vượt thời hạn quy định. Đây là nguyên nhân khiến các bước điều chỉnh quy hoạch chi tiết và thủ tục tiếp theo của Dự án bị chậm.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị cũng chỉ ra trách nhiệm của cả cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Trong đó, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh chưa kịp thời rà soát, tham mưu xác định rõ đơn vị chủ trì lập hồ sơ điều chỉnh quy hoạch ngay từ đầu.

Đồng thời, Công ty cổ phần Trung Khởi chưa tập trung đầy đủ nguồn lực để thực hiện đồng bộ các thủ tục pháp lý. Việc nghiên cứu chưa đầy đủ các quy định và phạm vi dự án được chấp thuận khiến hồ sơ điều chỉnh quy hoạch có thời điểm vượt quá phạm vi dự án, phải hoàn thiện và thực hiện lại theo yêu cầu.

Nhiều thủ tục chưa hoàn tất, chậm giải phóng mặt bằng

Không chỉ vướng quy hoạch, Dự án còn tồn tại nhiều vấn đề liên quan đến môi trường, giải phóng mặt bằng và nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư.

Tháng 1/2021, Dự án được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường với diện tích 528,97 ha. Sau đó, Công ty cổ phần Trung Khởi đề xuất bổ sung 2,28 ha để xây dựng các cầu kết nối giao thông giữa các khu vực.

Ngày 10/1/2025, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh lần đầu, nâng quy mô dự án lên 531,25 ha. Theo quy định, việc tăng quy mô dự án kéo theo yêu cầu phải lập, trình thẩm định lại báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với phần diện tích điều chỉnh.

Tuy nhiên, đến thời điểm Thanh tra tỉnh Quảng Trị tiến hành thanh tra vào tháng 5/2026, nhà đầu tư vẫn chưa hoàn thiện hồ sơ báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với phần diện tích tăng thêm, khiến Dự án chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện pháp lý để triển khai các bước tiếp theo trên phần diện tích này.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng chưa đáp ứng tiến độ được phê duyệt. Theo giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh lần đầu, nhà đầu tư phải hoàn thành giải phóng mặt bằng giai đoạn I đối với Khu A và Khu B1 trong quý I/2025. Tuy nhiên, đến tháng 5/2026, công việc này vẫn chưa hoàn thành.

Tại Khu B1, UBND huyện Triệu Phong (cũ) đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đợt 1 với kinh phí 15,9 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhà đầu tư chưa chuyển đầy đủ kinh phí để chi trả, mới giải ngân 58,34 triệu đồng. Theo Thanh tra tỉnh Quảng Trị, việc chậm bố trí kinh phí đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng.

Đối với Khu A, dù đã hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính phục vụ thu hồi khoảng 238,89 ha đất, việc xác định nguồn gốc và chủ sử dụng đất đối với một số trường hợp vẫn chưa hoàn tất. Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền chưa đủ cơ sở ban hành thông báo thu hồi đất.

Ngoài ra, Công ty cổ phần Trung Khởi chưa lập và trình cơ quan có thẩm quyền hồ sơ đánh giá tác động của Dự án đến khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia.

Một tồn tại đáng chú ý khác là, từ khi được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2021, Công ty cổ phần Trung Khởi chưa hoàn thành thủ tục thỏa thuận ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án đầu tư hoặc có bảo lãnh của tổ chức tín dụng về nghĩa vụ ký quỹ theo quy định.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị đánh giá, việc chưa hoàn thành nghĩa vụ ký quỹ cho thấy, nhà đầu tư chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định pháp luật về đầu tư, đồng thời chưa bảo đảm đầy đủ trách nhiệm tài chính đối với tiến độ thực hiện dự án đã được chấp thuận.

Trên cơ sở kết luận của Thanh tra tỉnh Quảng Trị và các văn bản của UBND tỉnh về việc thực hiện kết luận thanh tra, ngày 30/7/2026, Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị đã thành lập Tổ công tác chỉ đạo, theo dõi tiến độ thực hiện Dự án.

Tổ công tác do ông Trần Quang Trung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế, làm Tổ trưởng; ông Nguyễn Đức Thiện, Phó trưởng ban, làm Tổ phó. Thành viên là đại diện các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương liên quan.

Tổ trưởng chịu trách nhiệm chỉ đạo chung, xử lý các vướng mắc; Tổ phó trực tiếp phụ trách các nội dung về đầu tư, tiến độ và thủ tục Dự án. Nhiệm vụ của các thành viên được phân công theo từng lĩnh vực và địa bàn.

Trong lĩnh vực đầu tư, thành viên phụ trách theo dõi việc thực hiện các nội dung theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư; tham mưu điều chỉnh tiến độ, mục tiêu, quy mô dự án khi cần thiết và theo dõi việc thực hiện nghĩa vụ của nhà đầu tư.

Đối với các lĩnh vực đất đai, môi trường, khoáng sản và lâm nghiệp, Tổ công tác có nhiệm vụ tổng hợp, theo dõi việc thực hiện các nội dung trong kết luận thanh tra thuộc trách nhiệm của Ban Quản lý Khu kinh tế; đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

Các thành viên Tổ công tác được yêu cầu tham gia các cuộc họp, kiểm tra hiện trường, làm việc với nhà đầu tư và các cơ quan liên quan khi cần thiết; định kỳ hằng tháng hoặc đột xuất báo cáo kết quả thực hiện để tổng hợp, theo dõi.

Trước đó, ngày 14/7/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị đã có văn bản hướng dẫn Công ty cổ phần Trung Khởi thực hiện các thủ tục về môi trường của Dự án. Theo yêu cầu của Sở, doanh nghiệp phải hoàn thiện hồ sơ, trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 20/9/2026; đồng thời báo cáo tiến độ và dự kiến thời gian hoàn thành các thủ tục để Sở theo dõi, tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.