Chiều 23/10, phát biểu khi Quốc hội thảo luận về một số dự án luật lĩnh vực tài chính, trong đó có dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 3 luật thuế, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hồi âm quan tâm của đại biểu về đánh thuế đất bỏ hoang.

Bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, quy định áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, đất chậm đưa vào sử dụng tại Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai, tuy nhiên, đại biểu đề nghị quy định phải thống nhất với Luật Đất đai cũng đang được sửa đổi, phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan, đồng thời làm rõ thời điểm tính thuế suất 0,2% là tính từ ngày bắt đầu không sử dụng đất, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay ngày cơ quan có thẩm quyền xác định tình trạng đất.

Bày tỏ tán thành với ý kiến đại biểu, Thủ tướng cho biết sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp rà soát để làm rõ khái niệm đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng, để dễ áp dụng và khả thi trên thực tế. Đồng thời phân định cụ thể đối tượng, thời điểm và mức thuế suất áp dụng, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai, tránh chồng chéo.

Thủ tướng cũng trao đổi thêm về chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh cung cấp suất ăn cho các cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nội dung đại biểu tuy đồng tình song vẫn còn 1 số băn khoăn.

Theo Thủ tướng, số thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhóm doanh nghiệp này không lớn. Bộ Tài chính đang tiếp tục rà soát, tính toán cụ thể. Tuy nhiên, Thủ tướng nhấn mạnh, “ý nghĩa và lợi ích xã hội mà chính sách mang lại lớn hơn rất nhiều so với số thu ngân sách được miễn, giảm.”

Về khả năng kiểm soát, Thủ tướng khẳng định, với hệ thống hóa đơn, chứng từ tài chính hiện nay, hoàn toàn có thể xác định, “bóc tách” các khoản chi phí đầu vào, đầu ra của doanh nghiệp, bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng. Ý nghĩa của chính sách là góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và học sinh.

Thủ tướng cũng lưu ý, việc miễn thuế không được làm ảnh hưởng đến yêu cầu bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm. Đây vẫn phải là yêu cầu ưu tiên hàng đầu, được thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan.

Tập trung nguồn lực cho các công trình, dự án có tác động lan tỏa 

Với dự án luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh nội dung rất quan trọng là nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của các dự án đầu tư công. Theo đó, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện, rút ngắn quy trình triển khai, cần tiếp tục giảm số lượng dự án để tập trung nguồn lực đầu tư.

Thủ tướng cho biết, nhiệm kỳ vừa qua, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công, đã giảm rất mạnh so với các nhiệm kỳ trước. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ này, Trung ương đặt ra yêu cầu tiếp tục giảm tối thiểu 30% số dự án.

Việc giảm về số lượng, theo Thủ tướng, để tập trung nguồn lực cho các công trình, dự án có tác động lan tỏa, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, địa phương, nhất là các vùng động lực; các dự án phục vụ giảm nghèo, hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn; các dự án bảo đảm quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa.

Như vậy, đánh giá hiệu quả đầu tư công không chỉ là đánh giá hiệu quả kinh tế đơn thuần. Phải đánh giá tổng thể hiệu quả kinh tế - xã hội, đóng góp đối với quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực kết cấu hạ tầng, cải thiện đời sống và bảo đảm an sinh xã hội, cũng như những lợi ích thiết thực mà nhân dân được thụ hưởng. Đặc biệt, việc đánh giá hiệu quả đầu tư phải được thực hiện trong suốt vòng đời của dự án, từ lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện đến vận hành, khai thác sau đầu tư, Thủ tướng nhấn mạnh và cho biết những yêu cầu này đã được thể hiện trong Dự thảo luật.

Điểm rất mới khác cũng được người đứng đầu Chính phủ nêu, đó là Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia quá trình quyết định và thực hiện dự án đầu tư công. Theo đó, Chính phủ có trách nhiệm quy định quy trình đánh giá hiệu quả đầu tư; các bộ, cơ quan trung ương hướng dẫn tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách. Thủ trưởng các đơn vị dự toán ngân sách có trách nhiệm đánh giá hiệu quả đầu tư trong quá trình đề xuất, phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước cho đầu tư công. Đồng thời, phải xác định rõ trách nhiệm của chủ chương trình, chủ đầu tư và các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Trao đổi thêm vấn đề được đại biểu quan tâm thảo luận, đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng cho rằng, đây là những lĩnh vực có nhiều đặc thù, thường xuyên xuất hiện vấn đề mới, đòi hỏi phải được thẩm định kỹ lưỡng về chuyên môn trước khi quyết định đầu tư.

Theo đó, cơ quan quản lý tài chính chịu trách nhiệm phân bổ vốn, nhưng cần có ý kiến thẩm định chuyên môn của Bộ Khoa học và Công nghệ để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển.

Theo Thủ tướng, việc đầu tư hạ tầng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải hết sức thận trọng, bởi nếu không nghiên cứu, thiết kế và thẩm định kỹ lưỡng sẽ gây lãng phí rất lớn.

“Chúng ta phải có thiết kế khung tổng thể, đồng bộ, sau đó mới triển khai đến từng bộ, ngành và địa phương”, Thủ tướng nêu rõ, đồng thời yêu cầu xác định những dữ liệu thực sự cần số hóa, tránh làm tràn lan gây lãng phí, để bảo đảm hạ tầng được đầu tư có khả năng kết nối, liên thông trong toàn hệ thống trên phạm vi cả nước.